Hiện tỷ lệ các DN Nhật đang đầu tư tại Việt Nam có mong muốn mở rộng kinh doanh chiếm đến 70%.

* PV: Xin ông cho biết, các DN Nhật Bản tại Việt Nam đánh giá như thế nào về môi trường đầu tư, kinh doanh tại Việt Nam so với các quốc gia trong khu vực?

- Ông Kitagawa Hironobu: Đánh giá của các DN Nhật Bản đối với môi trường đầu tư và kinh doanh tại Việt Nam là rất cao. So với các nước khác, Việt Nam là một trong những quốc gia mà các DN Nhật Bản chú ý nhất. Lý do là môi trường kinh tế vĩ mô của Việt Nam tốt, ổn định. Hai là, quan hệ hữu nghị Việt Nam - Nhật Bản đang phát triển tốt đẹp. Đồng thời, rất nhiều yếu tố liên quan đến môi trường đầu tư đang được cải thiện tốt.

Hiệp định đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) sẽ tác động đến quan hệ thương mại và đầu tư Việt - Nhật theo hướng tích cực. Cụ thể là ngành thương mại, dịch vụ sẽ có nhiều dư địa tăng trưởng cao và phát triển nhất. Hai là về giao dịch điện tử, những hạn chế trước đây sẽ được gỡ bỏ, nên sẽ mở ra nhiều cơ hội hợp tác. Việt Nam vốn có thế mạnh trong ngành IT (công nghệ thông tin), tôi nghĩ rằng các DN Việt Nam nếu phối hợp tốt với DN Nhật trong lĩnh vực này, sẽ mở ra những cơ hội kinh doanh tốt cho DN cả hai nước khi áp dụng CPTPP.

Ông Kitagawa Hironobu - Trưởng đại diện Jetro

Theo khảo sát về thực trạng hoạt động sản xuất, kinh doanh của DN Nhật tại Việt Nam vừa được Jetro công bố, tỷ lệ DN kinh doanh có lãi chiếm hơn 65%. Tỷ lệ có lãi đối với những DN thành lập trước năm 2010 ổn định ở mức trên dưới 80%. Trong số các lợi thế về môi trường đầu tư thì quy mô thị trường, khả năng tăng trưởng là lợi thế lớn nhất. Tiếp nữa là so với các nước khác thì tình hình chính trị, xã hội ổn định, chi phí nhân công rẻ cũng là lợi thế được các DN đề cập.

* PV: Qua khảo sát, các DN Nhật tại Việt Nam nhìn nhận như thế nào về mức độ thuận lợi của các chính sách thuế hay hải quan tại Việt Nam, thưa ông?

- Ông Kitagawa Hironobu: So với báo cáo năm trước, năm nay, rủi ro "thuế và thủ tục thuế phức tạp" đã được các DN đánh giá là cải thiện so với năm trước (giảm 1,8 điểm).

Về hải quan, chúng tôi nhận thấy số ngày thông quan đã giảm đáng kể so với trước đây. Tức là việc đơn giản hóa, rút ngắn thời gian thông quan được cải thiện nhiều. Cụ thể, số ngày làm thủ tục thông quan hàng hóa đường hàng không giảm còn 3 ngày, đường biển giảm còn 7 ngày, thấp hơn con số trung bình của 5 nước (Philippines, Indonesia, Thái Lan, Việt Nam, Malaysia). Trong thời gian tới đây, chúng tôi hy vọng sẽ rút ngắn hơn nữa thời gian thông quan, tạo thuận lợi cho việc xuất nhập khẩu hàng hóa của DN.

* PV: Xin ông cho biết tỷ lệ các DN Nhật tại Việt Nam được khảo sát có kế hoạch tiếp tục triển khai hoạt động kinh doanh hay tiếp tục mở rộng kinh doanh tại Việt Nam trong thời gian tới không?

- Ông Kitagawa Hironobu: Tỷ lệ các DN Nhật đang đầu tư tại Việt Nam có mong muốn mở rộng kinh doanh chiếm đến 70%. So với các nước khác trong khu vực thì đây là một tỷ lệ tương đối cao. Ngay cả những DN Nhật hoạt động tại Việt Nam từ trước 2010, cũng có đến 67,1% DN có phương châm mở rộng kinh doanh. Điều đó cho thấy sức hấp dẫn của thị trường Việt Nam và Việt Nam tiếp tục là điểm đến đầu tư quan trọng của các DN Nhật. Lý do chủ yếu là vì doanh thu của các DN Nhật tăng trưởng rất tốt, nhiều DN kỳ vọng vào khả năng tăng trưởng và tiềm năng cao, nên họ mong muốn sẽ tiếp tục mở rộng quy mô hoạt động của mình. Quan sát diễn biến của năm nay so với năm trước thì tỷ lệ này đang tăng lên và tôi nghĩ rằng trong năm sau, tỷ lệ DN có xu hướng mở rộng kinh doanh sẽ theo xu hướng tiếp tục tăng lên.

* PV: Những vướng mắc lớn nhất mà các DN Nhật Bản tại Việt Nam muốn cải thiện là gì?

- Ông Kitagawa Hironobu: Vướng mắc lớn nhất mà DN Nhật muốn Việt Nam tiếp tục cải thiện là vấn đề hệ thống luật pháp chưa hoàn thiện, vận hành không rõ ràng. Đây là yếu tố mang tính chất nền tảng, nó ảnh hưởng rất nhiều tới các hoạt động sản xuất kinh doanh của DN. Vì vậy, các DN rất mong muốn Chính phủ hoàn thiện hơn nữa cơ chế luật pháp. Hai là các thông tư, nghị định hướng dẫn đi kèm với các luật của Việt Nam cũng phải ban hành sớm khi có luật. Thêm nữa là vấn đề giải thích luật, tôi mong muốn có sự nỗ lực và phối hợp, hỗ trợ của Chính phủ Việt Nam với các DN để làm sao để luật pháp được truyền đạt một cách đúng và chính xác tới các DN. Có như vậy các DN mới hiểu và áp dụng đúng luật.

* PV: Cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung có ảnh hưởng gì tới đầu tư của các DN Nhật? Xu hướng các DN Nhật dịch chuyển đầu tư từ Trung Quốc sang Việt Nam liệu có phải do ảnh hưởng của cuộc chiến thương mại này không, thưa ông?

- Ông Kitagawa Hironobu: Khi có xung đột về thương mại giữa hai nước này thì cũng làm ảnh hưởng là giảm bớt sự hấp dẫn của thị trường Trung Quốc với các DN Nhật, nhưng không phải do cuộc chiến thương mại này mà bỗng nhiên có một lượng lớn DN Nhật chuyển từ Trung Quốc sang Việt Nam. Làn sóng dịch chuyển đầu tư từ Trung Quốc sang Việt Nam đã xảy ra từ trước khi có cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung. Các DN Nhật quan tâm đến Việt Nam vì bản thân thị trường Việt Nam rất hấp dẫn, họ nhìn thấy nhiều cơ hội hơn tại đây. Tôi nghĩ rằng xu hướng này trong tương lai sẽ vẫn tiếp tục được duy trì và mở rộng.

* PV: Xin cảm ơn ông!

Luyện Vũ (thực hiện)