Nguy cơ nhập khẩu lạm phát và những biến số tiền tệ

Chí Tín
Lạm phát nhiều quốc gia tăng cao, giá cả nhiều mặt hàng nguyên liệu thiết yết leo thang đặt ra mối lo ngại Việt Nam sẽ đối diện với lạm phát do “nhập khẩu” từ nước ngoài. Tuy nhiên, một số chuyên gia nhận định, lạm phát có thể vẫn trong tầm kiểm soát nếu có những chính sách điều tiết hợp lý.
aa

Nguy cơ nhập khẩu lạm phát

Lạm phát đang diễn ra tại nhiều khu vực có sức ảnh hưởng lớn về kinh tế trên thế giới. Tại Mỹ, chỉ số giá cả hàng tiêu dùng (CPI) trong tháng 10/2021 đã tăng 0,9% so với tháng 9/2021 và 6,2% trong khoảng thời gian 12 tháng kết thúc vào tháng 10/2021. Đây là mức tăng cao nhất kể từ tháng 11/1990.

Nguy cơ nhập khẩu lạm phát và những biến số tiền tệ

Phần lớn lạm phát trong năm là do các lĩnh vực cụ thể bị ảnh hưởng nặng nề bởi đại dịch Covid-19, cũng như tình trạng thiếu hụt nguồn cung ứng, như ô tô, gỗ xẻ, nhà cho thuê và năng lượng. Tuy nhiên, xu hướng giá cả tăng lên đã diễn ra trong tất cả các lĩnh vực của nền kinh tế Mỹ trong tháng 10/2021 và tăng mạnh trong ngành năng lượng và thực phẩm.

Đáng chú ý, giá nhiên liệu tăng 12,3% trong tháng 10 và tăng 59,1% so với hồi năm ngoái. Giá năng lượng tăng 4,8% trong tháng 10 và tăng 30% so với cùng kỳ năm ngoái.

Giá thực phẩm trong tháng 10 cũng tăng chóng mặt, ở mức 0,9% so với tháng trước đó và tăng 5,3% so với cách đây 1 năm, đặc biệt là các mặt hàng như bao gồm thịt, cá, trứng,...

Một số chuyên gia cho rằng, chính sách tiền tệ nếu siết chặt hơn có thể làm tăng chi phí tài chính của doanh nghiệp. Một số doanh nghiệp có thể gặp khó khăn trong việc trả nợ vay và thậm chí có thể dẫn đến hệ quả là nợ xấu gia tăng. Tuy nhiên, bức tranh tiền tệ hiện nay chưa cho thấy có sức ép cần phải thắt chặt tiền tệ bởi thực chất, các số liệu lạm phát trong nước vẫn ở mức rất vừa phải.

Trong khi đó, một khu vực ảnh hưởng lớn đến kinh tế thế giới là châu Âu thì tình hình lạm phát cũng đang phức tạp không kém, khu vực này đã ghi nhận mức tăng cao nhất trong vòng 24 năm. Cơ quan thống kê Liên minh châu Âu (EU) cho biết, lạm phát tháng 11 tại 19 nước sử dụng đồng euro đã chạm 4,9%, đây cũng là tốc độ cao nhất kể từ năm 1997 - thời điểm EU bắt đầu thu thập số liệu để chuẩn bị cho việc ra mắt đồng Euro.

Theo dự báo, giá xăng dầu, kim loại cũng như giá lương thực thực phẩm trên thế giới chưa thể giảm nhanh trong ngắn hạn, thậm chí có thể tạo ra một mặt bằng giá mới sau Covid-19.

Trao đổi với phóng viên TBTCVN, PGS.TS Đinh Trọng Thịnh - Giảng viên Học viện Tài chính cho biết, trước diễn biến chung như trên của kinh tế thế giới, nguy cơ nhập khẩu lạm phát là có thật do nhiều ngành nghề kinh doanh của Việt Nam phụ thuộc vào việc nhập khẩu nguyên liệu đầu vào từ nước ngoài.

Các yếu tố đầu vào từ nhập khẩu nguyên vật liệu tăng có thể ảnh hưởng trực tiếp tới giá thành sản xuất do Việt Nam phụ thuộc lớn vào nguồn nguyên liệu bên ngoài. Đặc biệt, giá các nguyên liệu thiết yếu như xăng dầu, kim loại…tăng có thể là yếu tố mang tính lan tỏa mạnh bởi đây là các sản phẩm đầu vào cho nhiều ngành công nghiệp, khiến chi phí sản xuất đầu vào gia tăng, kéo theo mức giá cao hơn.

Lạm phát và những biến số tiền tệ

Lạm phát nếu xảy ra sẽ dẫn theo nhiều kịch bản đối với thị trường tài chính tiền tệ. Thực tế, nhiều quốc gia hiện nay đã có động thái thắt chặt chính sách tiền tệ, theo đó, Việt Nam nếu thời gian tới cùng có động thái thắt chặt tiền tệ có thể có những ảnh hưởng nhất định đối với đời sống kinh doanh của doanh nghiệp. Một số chuyên gia cho rằng, chính sách tiền tệ nếu siết chặt hơn có thể làm tăng chi phí tài chính của doanh nghiệp. Một số doanh nghiệp có thể gặp khó khăn trong việc trả nợ vay và thậm chí có thể dẫn đến hệ quả là nợ xấu gia tăng.

Tuy nhiên, bức tranh tiền tệ hiện nay chưa cho thấy có sức ép cần phải thắt chặt tiền tệ bởi thực chất, các số liệu lạm phát trong nước vẫn ở mức rất vừa phải.

Theo số liệu công bố của Tổng cục Thống kê, chỉ số giá tiêu dùng cả nước (CPI) tháng 11/2021 tăng 0,32% so với tháng trước, tăng 2% so với tháng 12/2020. Tính chung 11 tháng năm 2021, CPI mới tăng 1,84% so với cùng kỳ năm trước.

Trong khi đó, áp lực nhập khẩu lạm phát tuy có, nhưng không có nghĩa sẽ tạo sự “bùng nổ” bởi còn nhiều yếu tố có thể kiểm soát. Ông Phạm Xuân Hòe - nguyên Phó Viện trưởng Viện chiến lược Ngân hàng cho biết, nền kinh tế chúng ta nhập khẩu nguyên liệu, nhưng việc nhập khẩu này phục vụ nhiều cho việc sản xuất ra hàng hóa rồi lại xuất khẩu đi. Theo đó, không phải cứ nguyên vật liệu nhập khẩu vào với giá cao thì sẽ gây lạm phát trong nước.

Bên cạnh đó, giá cả thế giới có thể sẽ chỉ tăng ở mức nào đó rồi sẽ điều chỉnh chững lại. Ông Thịnh cũng phân tích thêm, ví dụ giá xăng dầu khi tăng quá cao thì chính các quốc gia xuất khẩu dầu sẽ chủ động điều chỉnh vì họ cũng không muốn để giá dầu cao quá sẽ làm đẩy nhanh quá trình tìm kiếm nguyên liệu khác thay thế dầu.

Vừa qua, cũng có một số ý kiến so sánh giai đoạn kinh tế trong nước hiện nay có vẻ gần giống thời kỳ 2008 - 2011. Đó là thời kỳ sau khủng hoảng kinh tế 2008 do ảnh hưởng từ sự kiện phá sản của Ngân hàng Lehman Brothers, Chính phủ cũng bơm tiền và thực thi chính sách tiền tệ nới lỏng để hỗ trợ nền kinh tế và sau đó nền kinh tế rơi vào giai đoạn lạm phát cao. Tuy nhiên, theo phân tích của ông Hòe, giai đoạn hiện nay cũng có nhiều điểm khác so với thời kỳ đó. Khi đó, tín dụng đã có giai đoạn tăng trưởng rất nóng khoảng trên 33% mỗi năm, trước đó riêng trong năm 2006 tăng trưởng tới trên 31%. Trong khi đó trong những năm gần đây, sự phối hợp chính sách của Chính phủ đã tốt hơn, tín dụng chỉ tăng trưởng 12 – 14%, không còn tăng trưởng cao như trước kia nữa.

Nhiều yếu tố kiểm soát lạm phát

Áp lực nhập khẩu lạm phát tuy có, nhưng không có nghĩa sẽ tạo sự “bùng nổ” bởi còn nhiều yếu tố có thể kiểm soát. Ông Phạm Xuân Hòe - nguyên Phó Viện trưởng Viện chiến lược Ngân hàng cho biết, nền kinh tế chúng ta nhập khẩu nguyên liệu, nhưng việc nhập khẩu này phục vụ nhiều cho việc sản xuất ra hàng hóa rồi lại xuất khẩu đi. Theo đó, không phải cứ nguyên vật liệu nhập khẩu vào với giá cao thì sẽ gây lạm phát trong nước.

Chí Tín

Đọc thêm

Giá vàng hôm nay ngày 5/6: Giá vàng tiếp tục lùi về quanh 152,4 - 155,4 triệu đồng/lượng

Giá vàng trong nước tiếp tục giảm 600.000 đồng/lượng trong sáng 5/6, đưa mặt bằng giao dịch phổ biến về quanh 152,4 - 155,4 triệu đồng/lượng.

Thanh khoản ngân hàng chịu sức ép khi M2 sụt giảm, chênh lệch tín dụng và huy động sát 2 triệu tỷ đồng

Báo cáo của Chứng khoán SHS cho thấy áp lực thanh khoản trong hệ thống ngân hàng vẫn ở mức cao khi chênh lệch giữa tín dụng và huy động vượt 1,9 triệu tỷ đồng vào cuối quý I/2026. Đáng chú ý, tổng phương tiện thanh toán (M2) từng giảm khoảng 1,25 triệu tỷ đồng, phản ánh lượng tiền trong nền kinh tế bị thu hẹp, qua đó gia tăng áp lực huy động vốn.

ACB chốt lịch chia cổ tức tỷ lệ 20%, nâng vốn điều lệ vượt 58.000 tỷ đồng

Ngân hàng ACB vừa chốt ngày 16/6 là ngày đăng ký cuối cùng để cổ đông nhận cổ tức năm 2025 bằng cả tiền mặt và cổ phiếu, với tổng tỷ lệ 20%. Theo kế hoạch, ngân hàng sẽ phát hành tối đa gần 668 triệu cổ phiếu để trả cổ tức tỷ lệ 13%, qua đó, nâng vốn điều lệ thêm 6.677,6 tỷ đồng, lên hơn 58.000 tỷ đồng, tiếp tục củng cố năng lực tài chính và nền tảng tăng trưởng.

Sun Life Việt Nam đồng hành cùng Children’s Cancer Run 2026, lan tỏa hy vọng cho trẻ em mắc ung thư

Khẳng định cam kết đồng hành lâu dài vì sức khỏe và chất lượng cuộc sống của cộng đồng, Sun Life Việt Nam tiếp tục là nhà tài trợ đồng hành cùng Children’s Cancer Run 2026 – giải chạy ý nghĩa nhằm chung tay hỗ trợ trẻ em mắc bệnh ung thư tại Việt Nam do Hiệp hội Doanh nghiệp Canada tại Việt Nam (CanCham) tổ chức.

Từ ngân hàng đến bảo hiểm: Khi những banker chọn “rẽ hướng”

Họ từng có công việc ổn định, môi trường chuyên nghiệp và nền tảng kiến thức tài chính vững chắc trong ngành ngân hàng. Điều khiến họ chuyển hướng không chỉ là mong muốn thay đổi, mà là nhu cầu tìm một không gian rộng hơn để năng lực đã tích lũy có thể tạo ra tác động rõ hơn, gần hơn với khách hàng và mở ra không gian phát triển lớn hơn trong bảo hiểm nhân thọ.

Giá vàng hôm nay ngày 4/6: Giá vàng giảm sâu, lùi về quanh 154 - 157 triệu đồng/lượng

Giá vàng miếng và vàng nhẫn đồng loạt giảm tới 500.000 đồng/lượng tại nhiều doanh nghiệp lớn, đưa mặt bằng giao dịch phổ biến lùi về quanh 154 - 157 triệu đồng/lượng.

OCB tiếp đà tăng vốn lên hơn 30.625 tỷ đồng khi vừa vượt mốc dư nợ 200.000 tỷ đồng

Ngân hàng Nhà nước vừa chấp thuận cho OCB tăng vốn điều lệ tối đa thêm gần 3.994,6 tỷ đồng thông qua phát hành cổ phiếu từ nguồn vốn chủ sở hữu, nâng vốn điều lệ lên hơn 30.625 tỷ đồng. Động thái tăng vốn diễn ra trong bối cảnh OCB lần đầu vượt mốc dư nợ cho vay 200.000 tỷ đồng và đẩy mạnh chiến lược chuyển đổi số dưới sự điều hành của quyền Tổng Giám đốc mới, chuyên gia về AI.

Vietcombank đồng hành cùng Cục Thuế hỗ trợ hộ kinh doanh vững bước chuyển đổi, hưởng ứng Ngày Tài chính số 2026

Nhằm thúc đẩy nộp thuế điện tử và thanh toán không dùng tiền mặt, ngày 3/6/2026, Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) phối hợp cùng Cục Thuế tổ chức Lễ ký kết Thỏa thuận hợp tác đồng hành hỗ trợ hộ kinh doanh chuyển đổi số. Đây là hoạt động trọng điểm nhằm hưởng ứng Ngày Tài chính số năm 2026 và hiện thực hóa Nghị định số 68/2026/NĐ-CP của Chính phủ.
Xem thêm

Mới nhất Đọc nhiều

Ngân hàng KKH 1 tuần 2 tuần 3 tuần 1 tháng 2 tháng 3 tháng 6 tháng 9 tháng 12 tháng 24 tháng
Vietcombank 0,10 0,20 0,20 - 1,60 1,60 1,90 2,90 2,90 4,60 4,70
BIDV 0,10 - - - 1,70 1,70 2,00 3,00 3,00 4,70 4,70
VietinBank 0,10 0,20 0,20 0,20 1,70 1,70 2,00 3,00 3,00 4,70 4,80
ACB 0,01 0,50 0,50 0,50 2,30 2,50 2,70 3,50 3,70 4,40 4,50
Sacombank - 0,50 0,50 0,50 2,80 2,90 3,20 4,20 4,30 4,90 5,00
Techcombank 0,05 - - - 3,10 3,10 3,30 4,40 4,40 4,80 4,80
LPBank 0,20 0,20 0,20 0,20 3,00 3,00 3,20 4,20 4,20 5,30 5,60
DongA Bank 0,50 0,50 0,50 0,50 3,90 3,90 4,10 5,55 5,70 5,80 6,10
Agribank 0,20 - - - 1,70 1,70 2,00 3,00 3,00 4,70 4,80
Eximbank 0,10 0,50 0,50 0,50 3,10 3,30 3,40 4,70 4,30 5,00 5,80