Sản xuất đồ gỗ để xuất khẩu.

Xuất khẩu lâm sản đạt 7,3 tỷ USD

Theo Tổng cục Lâm nghiệp (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn - NN&PTNT), năm 2016, ngành Lâm nghiệp cơ bản về đích thành công với mức tăng trưởng khoảng 6,5%. Ước cả năm, tổng kim ngạch xuất khẩu (XK) lâm sản đạt 7,3 tỷ USD, tăng 1% so với 2015; trong đó giá trị xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ đạt 7 tỷ USD, tương đương với năm 2015. Ngoài ra, các chỉ tiêu về phát triển rừng đã có nhiều cố gắng.

Tuy nhiên, vẫn còn thách thức rất lớn để đạt được mục tiêu của chương trình tái cơ cấu ngành Lâm nghiệp. Một trong những khó khăn, thách thức trong năm 2016 là sự biến động của thời tiết cực đoan rất rõ. Năm 2016, rét hại, khô hạn đã gây thiệt hại lớn cho ngành Lâm nghiệp.

Bên cạnh đó, vấn đề thích ứng với các điều kiện thị trường và bảo đảm kiểm soát nguồn gốc gỗ hợp pháp trong nước cũng như XK. Trong bối cảnh rào cản phi thuế quan đang ngày một nhiều, việc nắm bắt tín hiệu thị trường để chủ động ứng phó là rất quan trọng.

Thách thức tiếp theo là điều kiện nguồn kinh phí vốn rất khó khăn. Để thực hiện thành công chương trình mục tiêu bảo vệ và phát triển rừng, ngành Lâm nghiệp cũng xác định không thể chỉ trông chờ vào nguồn vốn ngân sách mà cần có cơ chế để xã hội hóa đầu tư vào nông, lâm nghiệp. Hiện đầu tư xã hội vào lâm nghiệp đã chiếm tỷ trọng 73% tổng vốn đầu tư lĩnh vực này, nhưng thực tế vẫn còn nhiều dư địa để có thể thu hút thêm.

Trước những thách thức đó, theo ông Nguyễn Bá Ngãi, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Lâm nghiệp, ngành Lâm nghiệp vẫn có rất nhiều vấn đề cần phải tập trung giải quyết bằng những giải pháp cụ thể, để duy trì được tốc độ tăng trưởng cao.

Tập trung tái cơ cấu lâm nghiệp

Theo ông Ngãi, năm 2017, chủ trương kiên quyết thực hiện đóng các cửa rừng tự nhiên, sẽ tạo áp lực cho việc bảo vệ rừng. Ngành Lâm nghiệp phải đảm bảo giảm được ít nhất 20% vụ vi phạm về rừng, giảm 50% thiệt hại do các hành vi do xâm hại rừng trái pháp luật gây ra.

Cùng với đó, năm 2017, ngành Lâm nghiệp phải hoàn thành nhiệm vụ trồng rừng thay thế. Hiện nay, trồng rừng thay thế mới chỉ đạt 55%, đòi hỏi phải có những giải pháp sáng tạo hơn và vận dụng cơ chế hỗ trợ để để hoàn thành nhiệm vụ này.

Cuối cùng, một trong những nhiệm vụ trọng tâm của tái cơ cấu ngành Lâm nghiệp thời gian tới là sắp xếp lại đối với 134 công ty lâm nghiệp. Đây là nhiệm vụ khó khăn, do phải thực hiện đồng bộ trên từng địa bàn, cả về đất đai, tài nguyên rừng. Muốn thực hiện được cũng cần có sự vào cuộc của các cấp chính quyền.

Để thực hiện nhiệm vụ trọng tâm của tái cơ cấu ngành Lâm nghiệp, Tổng cục Lâm nghiệp đã đặt ra giải pháp đầu tiên là thực hiện nghiêm, quyết liệt chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về đóng cửa rừng tự nhiên. Theo đó, Tổng cục Lâm nghiệp nói riêng và Bộ NN&PTNT nói chung sẽ phải rà soát toàn bộ các dự án hiện đang sử dụng rừng và đất lâm nghiệp; vận động và có giải pháp hỗ trợ những đơn vị đang được khai thác rừng tự nhiên để họ tiếp tục đảm bảo sản xuất. Bên cạnh đó, triển khai các nhiệm vụ: Quản lý giống, chuyển từ rừng gỗ nhỏ sang gỗ lớn theo một chuỗi liên kết; đẩy mạnh chế biến sau dăm, giảm tỷ trọng dăm bằng công nghiệp MDF, phát triển công nghiệp gỗ ghép...

Ngoài ra, Tổng cục Lâm nghiệp tiếp tục thực hiện tái cơ cấu về liên kết chuỗi theo hướng tạo cơ chế để các DN kinh doanh, DN chế biến và các hộ chủ rừng liên kết theo mô hình quản lý bền vững. Đồng thời là thực hiện mạnh mẽ việc sắp xếp các công ty lâm nghiệp.

Đặc biệt, ngành Lâm nghiệp sẽ chú trọng phát triển thị trường; tập trung đẩy mạnh thị trường trong nước. Bộ NN&PTNT cũng đã đề nghị và được Thủ tướng đồng ý cho phép hình thành tại miền Bắc, miền Trung, miền Nam 3 khu công nghệ cao về lâm nghiệp, vừa sản xuất tập trung cho công nghiệp phụ trợ chế biến gỗ, vừa là trung tâm giới thiệu sản phẩm lâm nghiệp trong nước.

Ngoài ra, tiếp tục thực hiện Hiệp định Đối Tác tự nguyện (VPA) thuộc Chương trình Thực thi lâm luật, quản trị rừng và thương mại lâm sản (FLEGT) với châu Âu; kết hợp duy trì, hài hòa hóa quan hệ tốt đẹp với thị trường Hoa Kỳ, Nhật Bản, Hàn Quốc. Đây cũng là 3 thị trường lớn hiện đang chiếm 60% kim ngạch XK của cả nước...

Nam khánh