Trong năm 2015, Việt Nam đã phê chuẩn và cam kết thực hiện 17 mục tiêu phát triển bền vững do Liên Hiệp quốc đề ra, trong đó có các mục tiêu về thúc đẩy tăng trưởng bao trùm, tạo việc làm bền vững. Để đạt được các mục tiêu này, đồng nghĩa với việc giải quyết thành công các thách thức đặt ra từ hội nhập.

Chia sẻ tại hội thảo Việt Nam hướng đến hội nhập quốc tế: Cơ hội và thách thức cho lồng ghép bình đẳng giới trong pháp luật và chính sách hướng tới việc làm bền vững ở Việt Nam ngày 22/3, Thứ trưởng Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội (LĐ-TB&XH) Đào Hồng Lan cho rằng, hội nhập kinh tế hứa hẹn mang đến những cơ hội về thương mại, đầu tư, theo đó là tăng trưởng kinh tế, tạo việc làm. Tuy nhiên cũng đặt ra thách thức, đối với lĩnh vực lao động, việc làm nhất là nguồn nhân lực chất lượng đáp ứng được yêu cầu cạnh tranh cao trong hội nhập.

Hội thảo do Bộ LĐ-TB&XH tổ chức với sự hỗ trợ của Cơ quan hợp tác quốc tế Tây Ban Nha. Ảnh: MĐ

Theo Thứ trưởng Đào Hồng Lan, việc mở rộng khu vực chính thức là một ưu tiên quan trọng nhằm phát triển việc làm bền vững. Hiện nay khu vực kinh tế phi chính thức tiếp tục chiếm tỷ trọng cao và có đóng góp lớn. Tuy nhiên, lợi ích của nhóm này vẫn chưa được chính thức hóa, mặc dù đây là yêu cầu cần thiết trong hội nhập.

Việc chính thức hóa kinh doanh, thúc đẩy người lao động từ phi chính thức thành chính thức cần có sự hỗ trợ và thúc đẩy từ phía nhà nước. Từ góc độ chính sách về thị trường lao động, cần hướng tới sự cân bằng giữa pháp luật bảo vệ người lao động và bảo vệ việc làm, theo đó vừa bảo vệ được quyền lợi người lao động, nhưng đồng thời cũng giảm các gánh nặng về chi phí nhằm khuyến khích chủ sử dụng lao động chủ động chuyển đổi.

Đồng thời, các cam kết trong TPP, các hiệp định thương mại mới sẽ đòi hỏi nâng cao các tiêu chuẩn lao động, do đó việc chuyển đổi lao động này cần có ưu tiên cao.

Còn theo PGS.TS Vũ Sỹ Cường, Khoa Tài chính công, Học viện Tài chính thì việc chuyển đổi lao động mang lại nhiều lợi ích cho doanh nghiệp như tăng đầu tư, tăng lợi nhuận từ 10 đến 20%, giảm lao động thời vụ từ 12 đến 16%, trả lương cao hơn 17% so với nhóm phi chính thức và tiếp cận tốt hơn với tín dụng.

Ông Cường cũng cho rằng, thiết kế chính sách theo hướng bảo vệ người lao động hơn là bảo vệ việc làm sẽ tăng tính linh hoạt của thị trường lao động, góp phần nới lỏng các quy định về bảo vệ việc làm theo hướng cân bằng hơn về quyền lợi giữa người lao động và người sử dụng lao động. Đồng thời, phải xem đào tạo nghề là hỗ trợ then chốt cho lao động ở khu vực phi chính thức.

Chia sẻ thêm về vấn đề này, Thứ trưởng Đào Hồng Lan cho biết, đào tạo nghề hiện nay vẫn là khâu yếu, các chương trình nghề chưa đáp ứng tốt nhu cầu của người sử dụng lao động. Khu vực phi chính thức, kể cả doanh nghiệp nhỏ và vừa trong khu vực chính thức còn tiếp cận hạn chế các chương trình đào tạo nghề.

Thứ trưởng nhấn mạnh: “Tăng tính thị trường của hệ thống cung cấp dịch vụ công về đào tạo nghề, tăng tính cạnh tranh, cho phép và tạo điều kiện thuận lợi để khu vực tư nhân tham gia vào các chương trình nghề đang được tài trợ bởi ngân sách là một giải pháp cần được xem xét và cân nhắc”./.

Mai Đan