Các chuyên gia chia sẻ và giải đáp về phòng vệ thương mại bảo vệ quyền, lợi ích ngành sản xuất nội địa ở Việt Nam. Ảnh: Văn Nam.

Đây là chia sẻ của ông Lê Triệu Dũng - Cục trưởng Cục Phòng vệ thương mại (Bộ Công thương) tại hội thảo “Phòng vệ thương mại - công cụ bảo vệ lợi ích ngành sản xuất nội địa trong bối cảnh hội nhập”, do Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) phối hợp với Cục Phòng vệ thương mại tổ chức sáng 27/10, tại Hà Nội.

Đã cải thiện năng lực sử dụng công cụ PVTM

Tại hội thảo, ông Dũng cho biết, trong bối cảnh hội nhập, các nguy cơ từ việc hàng hóa nhập khẩu ồ ạt vào Việt Nam sẽ ảnh hưởng tới các ngành sản xuất nội địa. Do đó, trước hiện trạng doanh nghiệp và các hiệp hội doanh nghiệp Việt Nam chưa thực sự biết cách vận dụng hiệu quả công cụ phòng vệ thương mại (PVTM), việc đề ra các giải pháp hỗ trợ, đánh giá tính khả thi và hợp lý khi triển khai là rất quan trọng.

Giới thiệu dự thảo thông tư hướng dẫn thực hiện Hiệp định Thương mại tự do giữa Việt Nam và Liên minh châu Âu (EVFTA) về PVTM, ông Dũng cho hay, thông tư này áp dụng biện pháp tự vệ trong giai đoạn chuyển tiếp, biện pháp chống bán phá giá và biện pháp chống trợ cấp để thực thi Hiệp định EVFTA.

Cùng với đó, quy định các cơ quan quản lý nhà nước của Việt Nam có thẩm quyền điều tra, áp dụng và xử lý biện pháp PVTM để thực thi hiệp định. Trong đó, thương nhân Việt Nam, thương nhân của các vùng lãnh thổ thuộc Liên minh châu Âu (EU) và khu vực thuộc lãnh thổ hải quan của EU cùng các cơ quan, tổ chức, cá nhân trong nước và nước ngoài khác có liên quan đến điều tra, áp dụng và xử lý biện pháp PVTM để thực thi hiệp định.

Theo ông Dũng, việc cải thiện năng lực sử dụng công cụ PVTM trong thời gian qua đã được Cục Phòng vệ thương mại chia sẻ, hỗ trợ doanh nghiệp để bảo đảm lợi ích trong các vụ kiện; những khó khăn, vướng mắc của doanh nghiệp trong việc sử dụng công cụ PVTM. Đồng thời, cục cũng đưa ra lời khuyên với các nhóm doanh nghiệp đi kiện và nhóm bị kiện hay nhóm có lợi ích liên quan trong từng bước cơ bản của vụ kiện PVTM đối với hàng hóa nhập khẩu từ nước ngoài vào Việt Nam.

Toàn cảnh hội thảo. Ảnh: Văn Nam.

Công cụ hữu hiệu bảo vệ lợi ích hợp pháp của các ngành sản xuất nội địa

Còn theo bà Nguyễn Thị Thu Trang - Giám đốc Trung tâm WTO và hội nhập (VCCI), với 13 hiệp định thương mại tự do (FTA) hiện đang có; đặc biệt là EVFTA, Việt Nam đã và đang mở cửa mạnh mẽ thị trường nội địa cho hàng hóa từ 51 nước đối tác. Điều này giúp thị trường Việt Nam trở nên sôi động và cạnh tranh hơn.

Tuy nhiên, hiện tượng nhập khẩu ồ ạt gây cạnh tranh không lành mạnh của hàng hóa nhập khẩu từ nước ngoài cũng xuất hiện, có khả năng gây thiệt hại đáng kể và đe dọa tới lợi ích trong lâu dài của một số ngành sản xuất trong nước.

Bà Trang cho biết, việc tổ chức sự kiện này nhằm mục đích hỗ trợ các doanh nghiệp, các hiệp hội tìm hiểu kỹ càng hơn; hướng dẫn các kỹ năng cơ bản để sử dụng công cụ PVTM ở Việt Nam trong từng ngành, lĩnh vực sản xuất hàng hóa trong nước.

Đồng thời, đây cũng là cơ hội để các chuyên gia, doanh nghiệp tham gia đóng góp ý kiến ngay từ đầu với các khung khổ chính sách pháp luật mới về PVTM ở Việt Nam như dự thảo Đề án nâng cao năng lực phòng vệ thương mại, hay dự thảo Thông tư thực hiện Hiệp định EVFTA cùng các hướng dẫn chi tiết về quy trình nộp đơn kiện và tham gia các vụ PVTM.

Cũng tại hội thảo, nhiều chuyên gia cho rằng, PVTM được xem là công cụ hữu hiệu để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các ngành sản xuất nội địa trong bối cảnh hiện nay. Tuy nhiên, hiện chưa nhiều doanh nghiệp, hiệp hội doanh nghiệp nắm vững hoặc có các hiểu biết nhất định về chính sách pháp luật PVTM hoặc có các kỹ năng sử dụng hiệu quả công cụ này...

Vì vậy, trong thời gian tới, các cơ quan quản lý cần tiếp tục tuyên truyền, phổ biến, nâng cao nhận thức hơn nữa nhận thức về PVTM đối với các ngành sản xuất trong nước./.

Văn Nam