Quản trị doanh nghiệp: Nâng cao tính minh bạch, công khai thông tin

D.A

D.A

(TBTCVN) - Những vụ việc của các “đại doanh nghiệp/ngân hàng” thời gian qua đã cho thấy tầm quan trọng của quản trị doanh nghiệp (QTDN), đặc biệt trong các doanh nghiệp nhà nước (DNNN).
aa

Biểu đồ t7

Tại Diễn đàn “Quản trị sự thay đổi và tái cấu trúc DNNN trong bối cảnh toàn cầu hóa” do Bộ Kế hoạch và Đầu tư tổ chức ngày 30/11, các chuyên gia đã cùng bàn bạc, thảo luận về chủ đề này nhằm đề xuất các giải pháp để nâng cao chất lượng QTDN, nhất là khi quá trình sắp xếp, đổi mới DNNN đang bước sang giai đoạn mới.

Quản trị doanh nghiệp tại Việt Nam còn cách xa tiêu chuẩn OECD

Xét về khái niệm, theo OECD (Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế), QTDN nói đến mối quan hệ giữa hội đồng quản trị (HĐQT), ban giám đốc, cổ đông và các bên liên quan khác (khách hàng, chủ nợ, cơ quan quan quản lý)… QTDN cũng là cơ cấu thiết lập các mục tiêu của DN và phương thức để đạt được các mục tiêu đó cũng như cách thức giám sát quá trình thực hiện.

Theo TS. Cấn Văn Lực, so với 6 nguyên tắc quan trọng về QTDN được OECD, Việt Nam còn có khoảng cách khá xa. Chẳng hạn như, nguyên tắc thứ nhất là khuôn khổ QTDN cần thúc đẩy một thị trường minh bạch, phân bổ nguồn lực hiệu quả. Khuôn khổ này phải phù hợp với quy định của pháp luật và tạo điều kiện để giám sát, cưỡng chế hiệu quả. Tại Việt Nam, khuôn khổ pháp lý về vấn đề này còn sơ khai và chưa đồng bộ, quy mô thị trường vốn còn nhỏ và khâu thực thi có nhiều hạn chế, một phần do chế tài chưa nặng, chưa nghiêm.

Về nguyên tắc liên quan đến vai trò của các nhà đầu tư tổ chức, thị trường chứng khoán và các trung gian, theo OECD, QTDN phải tạo động lực trong chuỗi đầu tư và tạo điều kiện để thị trường chứng khoán có thể góp phần nâng cao chất lượng QTDN. Tham chiếu với Việt Nam, vai trò của các nhà đầu tư còn mờ nhạt, vai trò của TTCK dù đã được phát huy, nhất là trong minh bạch thông tin, song còn chưa rõ nét.

Về vai trò của các bên liên quan, theo OECD, khuôn khổ QTDN phải thừa nhận quyền của các bên liên quan theo quy định của pháp luật hoặc theo thỏa thuận và khuyến khích sự hợp tác tích cực giữa DN và các bên liên quan. Tại Việt Nam, mặc dù đã có quy định, nhưng các cổ đông, các bên liên quan chưa thực sự quan tâm và thực hiện hết vai trò của mình. Trên thực tế, các tổ chức đảng, công đoàn, hội phụ nữ, đoàn thanh niên… có ảnh hưởng rất khác nhau tại mỗi DN. Quyền của các bên cho vay cũng chưa được thực thi hiệu quả và việc tham gia của cán bộ, nhân viên vào việc ra quyết định còn hạn chế.

Chế tài xử lý vi phạm công bố thông tin chưa đủ mạnh

Đặc biệt, một nguyên tắc quan trọng mà Việt Nam còn có nhiều hạn chế đó là tính công khai, minh bạch thông tin DN. Theo TS. Cấn Văn Lực, tại Việt Nam, có sự khác biệt lớn giữa công ty niêm yết và không niêm yết. Với các công ty niêm yết, theo quy định phải công khai báo cáo thường niên, báo cáo quý và báo cáo nửa năm, công bố thông tin liên tục và gửi báo cáo đến Sở Giao dịch chứng khoán. Tuy nhiên, việc cung cấp thông tin cũng chưa nhất quán, chưa chuẩn hóa, và còn nhiều vi phạm. Với các công ty cổ phần không niêm yết, báo cáo không phải công bố và không có cơ chế giám sát, cưỡng chế thi hành. Nhìn chung, các vi phạm về công bố thông tin còn nhiều trong khi việc xử lý vi phạm chưa đủ mạnh.

Về phía các DNNN, theo Bộ Kế hoạch và Đầu tư, năm 2017, mới có 265/622 DN (chiếm 42,6% số DNNN) gửi báo cáo đến Bộ để công bố thông tin trên Cổng thông tin DN. Năm 2016, tỷ lệ này là 38,9%.

Cho rằng nâng cao tính minh bạch là giải pháp quan trọng để nâng cao hiệu quả DNNN, tại diễn đàn, TS. Nguyễn Văn Khách, Phó Chủ tịch Ủy ban Giám sát Tài chính quốc gia đã đề xuất một số giải pháp cho vấn đề này. Theo đó, Nhà nước cần xây dựng và công khai hóa chiến lược, chính sách đầu tư tại các DNNN, minh bạch hóa thông tin hàng năm về đầu tư vốn nhà nước tại các DN, danh sách và số lượng DN có vốn nhà nước; mức độ đầu tư, hiệu quả đầu tư, hiệu quả kinh doanh tại DN.

Đồng thời, thiết lập hệ thống thông tin quản lý vốn chủ sở hữu nhà nước tại các DN tầm quốc gia. Áp dụng nghiêm các chế tài xử phạt đối với các DNNN không tuân thủ các quy định về công bố thông tin, gắn với việc tuân thủ yêu cầu công bố thông tin với trách nhiệm người đứng đầu, đại diện vốn chủ sở hữu nhà nước. Đối với các DNNN đã cổ phần hóa, TS. Nguyễn Văn Khách đề xuất phải yêu cầu nghiêm túc thực hiện niêm yết cổ phiếu trên thị trường chứng khoán, thực hiện các yêu cầu công bố thông tin với các DN niêm yết, đăng ký giao dịch…

D.A

D.A

Đọc thêm

Dệt may, da giày lo mất đơn hàng do chi phí đầu vào tăng 30%

Dệt may, da giày lo mất đơn hàng do chi phí đầu vào tăng 30%

Chi phí logistics, nguyên liệu tăng mạnh, có mặt hàng tới 30%, khiến dệt may, da giày chịu áp lực kép, đối mặt nguy cơ mất đơn hàng, đứt gãy chuỗi cung ứng.
Quảng Ninh khơi thông nguồn vốn, tiếp sức doanh nghiệp bứt phá

Quảng Ninh khơi thông nguồn vốn, tiếp sức doanh nghiệp bứt phá

Trong bối cảnh đặt mục tiêu tăng trưởng cao trong năm 2026, Quảng Ninh đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp để khơi thông dòng vốn, cải thiện môi trường đầu tư và hỗ trợ doanh nghiệp phát triển.
TP. Hồ Chí Minh tăng cường kiểm soát thị trường xăng dầu, xử lý nghiêm hành vi găm hàng

TP. Hồ Chí Minh tăng cường kiểm soát thị trường xăng dầu, xử lý nghiêm hành vi găm hàng

Trước biến động giá xăng dầu và nhu cầu tiêu dùng tăng cao, lực lượng Quản lý thị trường TP. Hồ Chí Minh đã triển khai trực chiến 24/7, tăng cường kiểm tra các cửa hàng xăng dầu trên địa bàn nhằm đảm bảo nguồn cung và ổn định thị trường.
Vinfast thu về 3,6 tỷ USD doanh thu trong năm 2025

Vinfast thu về 3,6 tỷ USD doanh thu trong năm 2025

Nhờ tăng mạnh về sản lượng, doanh thu cả năm 2025 của VinFast tăng 105,4% so với năm trước lên 90.427,6 tỷ đồng, tương đương 3,6 tỷ USD.
Dệt may Thành Công đặt mục tiêu doanh thu gần 4.400 tỷ đồng trong năm 2026

Dệt may Thành Công đặt mục tiêu doanh thu gần 4.400 tỷ đồng trong năm 2026

Công ty cổ phần Dệt may - Đầu tư - Thương mại Thành Công dự kiến trình Đại hội đồng cổ đông kế hoạch kinh doanh năm 2026 với mục tiêu doanh thu gần 4.386 tỷ đồng, tăng hơn 20% so với kết quả năm 2025.
Cấp phép xuất nhập khẩu hóa chất kiểm soát đặc biệt qua Cổng dịch vụ công quốc gia

Cấp phép xuất nhập khẩu hóa chất kiểm soát đặc biệt qua Cổng dịch vụ công quốc gia

Thủ tục cấp giấy phép xuất khẩu, nhập khẩu hóa chất cần kiểm soát đặc biệt đã được thực hiện trực tuyến trên Cổng dịch vụ công quốc gia. Doanh nghiệp cần hoàn tất thủ tục cấp phép điện tử trước khi làm thủ tục hải quan, thay cho hình thức kiểm tra hồ sơ giấy như trước đây.
Chủ động nguyên liệu cho xăng sinh học E10: Cần chính sách dài hạn và và chuỗi cung ứng bền vững

Chủ động nguyên liệu cho xăng sinh học E10: Cần chính sách dài hạn và và chuỗi cung ứng bền vững

Việc triển khai xăng sinh học E10 trên phạm vi toàn quốc từ ngày 1/6/2026 được xem là bước đi quan trọng trong lộ trình chuyển đổi năng lượng sạch của Việt Nam. Tuy nhiên, để đảm bảo nguồn nguyên liệu Ethanol phục vụ pha chế ổn định, các chuyên gia cho rằng cần sớm hoàn thiện chính sách dài hạn, đồng thời xây dựng chuỗi cung ứng bền vững giữa nhập khẩu và phát triển sản xuất trong nước.
Đêm 21/3, Hải quan bảo trì hệ thống công nghệ thông tin, doanh nghiệp cần lưu ý

Đêm 21/3, Hải quan bảo trì hệ thống công nghệ thông tin, doanh nghiệp cần lưu ý

Cục Hải quan vừa thông báo kế hoạch bảo trì, nâng cấp hệ thống mạng tại Trung tâm dữ liệu từ 21h ngày 21/3 đến 6h ngày 22/3/2026. Trong thời gian này, kết nối tới các hệ thống công nghệ thông tin (CNTT) của ngành Hải quan sẽ tạm thời gián đoạn, doanh nghiệp cần chủ động sắp xếp thời gian làm thủ tục.
Xem thêm