41/41 địa phương, đơn vị có công ty nông, lâm nghiệp đã được Bộ NN&PTNT hoàn thành thẩm định phương án sắp xếp, đổi mới. Ảnh: Tư liệu Minh họa

Cổ phần hóa thành công 12 Tổng công ty

Đánh giá về công tác tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước (DNNN) và sắp xếp, đổi mới công ty nông lâm nghiệp năm 2017, đại diện Vụ Quản lý Doanh nghiệp, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) cho hay, trong năm 2017, Bộ NN&PTNT hoàn thành xác định giá trị DN của Tổng công ty (TCT) Lương thực miền Nam; giải quyết các vướng mắc để thực hiện cổ phần hóa (CPH) Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam; quyết toán vốn nhà nước lần 2 của 8 DN.

Đến nay, Bộ NN&PTNT đã CPH thành công 12 TCT, công ty trực thuộc; 3 DN thuộc viện, trường; triển khai CPH 7 chi nhánh và 26 công ty thuộc TCT Cà phê Việt Nam; hoàn thành việc bán vốn nhà nước tại 2 công ty.

Đồng thời đôn đốc khẩn trương quyết toán vốn lần 2 tại 4 DN: Tổng công ty Rau quả Việt Nam; Tổng công ty Chè Việt Nam; Công ty Thuốc Thú y Vetvaco; Tổng công ty Lâm nghiệp Việt Nam – Công ty cổ phần.

Còn về quyết toán vốn nhà nước lần 2, đại diện Bộ NN&PTNT cho biết: Nguyên nhân công tác quyết toán vốn lần 2 bị chậm so với kế hoạch là do nhiều tồn tại từ thời kỳ doanh nghiệp nhà nước để lại, đặc biệt về vấn đề tài chính dẫn đến có những khó khăn làm ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện…

Bộ NN&PTNT cũng cho biết, đã hoàn thiện hồ sơ phương án sắp xếp, đổi mới và phát triển các công ty nông, lâm nghiệp tại TP. Cần Thơ và tỉnh Nghệ An trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Đến nay, toàn bộ 41/41 địa phương, đơn vị có công ty nông, lâm nghiệp đã được Bộ hoàn thành thẩm định phương án sắp xếp, đổi mới; Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt phương án cho 40 địa phương, đơn vị.

Nhìn chung, sau khi được CPH, đổi mới mô hình hoạt động, các DN, công ty nông, lâm nghiệp đã hoạt động hiệu quả hơn. Đơn cử như Công ty CP Đầu tư và Phát triển Ngô Việt Nam thuộc Viện Nghiên cứu Ngô, Công ty Xây dựng và Chuyển giao công nghệ Thủy lợi thuộc Viện Khoa học Thủy lợi Việt Nam.

DN chưa thực sự quyết liệt thực hiện tái cơ cấu

Theo Vụ Quản lý Doanh nghiệp, bên cạnh kết quả đạt được, việc thực hiện tái cơ cấu DNNN vẫn còn khó khăn. Tuy số lượng DNNN trực thuộc bộ còn lại không nhiều nhưng đều là những tập đoàn, TCT có quy mô lớn, lĩnh vực hoạt động đặc thù nên công tác triển khai tái cơ cấu hết sức phức tạp, gặp nhiều khó khăn cả khách quan và chủ quan.

Cụ thể, một số DN chưa thực sự quyết liệt thực hiện tái cơ cấu; việc đổi mới quản trị DN, tái cơ cấu tài chính,... chuyển biến chậm, chưa đạt các yêu cầu đặt ra trong các đề án tái cơ cấu đã được phê duyệt.

Một số DN kinh doanh kém hiệu quả, rơi vào tình trạng mất an toàn về tài chính. Công tác báo cáo giám sát còn chưa kịp thời. Tại một số DN người đứng đầu và ban lãnh đạo chưa chủ động, còn trông chờ chỉ đạo của Bộ để thực hiện các phương án sắp xếp, cổ phần hóa, thoái vốn theo tiến độ đã được phê duyệt.

Cũng như quá trình tái cơ cấu DN, quá trình xây dựng và triển khai thực hiện sắp xếp, đổi mới công ty nông, lâm nghiệp cũng gặp không ít khó khăn. Điển hình, nhiều đơn vị khó khăn trong việc lựa chọn mô hình mới, nhất là về tiêu chí lựa chọn đối tác trong mô hình công ty TNHH hai thành viên trở lên. Việc giao đất về địa phương do thực hiện giải thể hay thu hẹp nhiệm vụ, khi quy hoạch sử dụng diện tích đất này địa phương gặp không ít khó khăn, nhất là ở các DN tại Tây nguyên.

Do quy định của Nghị định 118/2014/NĐ-CP của Chính phủ về sắp xếp, đổi mới và phát triển, nâng cao hiệu quả hoạt động của các công ty nông, lâm nghiệp (NĐ 118) không có hình thức phá sản công ty nông, lâm nghiệp. Vì vậy, hiện nay một số công ty phải giải thể đủ điều kiện phá sản nhưng không thực hiện được do đó địa phương rất khó xử lý vì các khoản công nợ của các công ty này lớn, chủ sở hữu không có khă năng giải quyết. Nếu thực hiện giải thể cần có cơ chế xử lý nợ để giảm gánh nặng cho địa phương nhất là các tỉnh nghèo vẫn phải dùng ngân sách hỗ trợ của trung ương....

Để khắc phục những tồn tại này, năm 2018, Bộ NN&PTNT tiếp tục sắp xếp, đổi mới và phát triển, nâng cao hiệu quả hoạt động của các DN nông nghiệp, các công ty nông, lâm nghiệp theo tinh thần Nghị quyết 30-NQ/TW của Bộ Chính trị; Nghị quyết số 35/NQ-CP của Chính phủ về hỗ trợ và phát triển DN đến năm 2020; Nghị quyết số 19-2017/NQ-CP về tiếp tục thực hiện những nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia năm 2017, định hướng đến năm 2020 và NĐ118.

Theo đó, Bộ NN&PTNT sẽ tổng hợp báo cáo Chính phủ về kết quả triển khai thực hiện phương án tổng thể sắp xếp, đổi mới công ty nông, lâm nghiệp theo quy định tại NĐ 118 của các bộ; UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương; các tập đoàn, TCT có công ty nông, lâm nghiệp.

Đồng thời, tập trung chỉ đạo tổ chức kiểm tra, giám sát, hướng dẫn thực hiện phương án tổng thể sắp đổi mới và phát triển, nâng cao hiệu quả hoạt động của công ty nông, lâm nghiệp theo NĐ118./.

Khánh Linh