Ông Vũ Tiến Lộc - Chủ tịch VCCI phát biểu tại hội thảo. Ảnh: Văn Nam.

Đây là chia sẻ của bà Nguyễn Thị Thu Trang - Giám đốc Trung tâm WTO và Hội nhập, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tại Hội thảo “Hiệp định thương mại tự do Việt Nam - Liên minh châu Âu (EVFTA): Những điều doanh nghiệp cần biết” do VCCI phối hợp với Viện Friedrich Naumann Foundation for Freedom (Cộng hòa Liên bang Đức) tổ chức ngày 24/9, tại Hà Nội.

Tháng 8/2020, xuất khẩu thủy sản sang EU tăng 10% so với tháng 7

Phát biểu tại hội thảo, ông Vũ Tiến Lộc - Chủ tịch VCCI cho biết, dù là một hiệp định không mới và là hiệp định thương mại tự do thứ 13 có hiệu lực ở Việt Nam, nhưng EVFTA lại là hiệp định đặc biệt. Đặc biệt vì có những đối tác chưa từng có Hiệp định Thương mại tự do (FTA) với Việt Nam trước đây. Các đối tác trong Hiệp định EVFTA lại có nguồn công nghệ hàng đầu thế giới và có cơ cấu kinh tế không cạnh tranh trực tiếp với Việt Nam.

Đồng thời, EU là thị trường xuất khẩu lớn thứ 2 của Việt Nam với sức mua lớn thứ 2 trên thế giới. Đây cũng là nơi tập trung nhiều nhà đầu tư lớn nhất thế giới. Do đó, có thể khẳng định Hiệp định EVFTA thực sự là hiệp định được kỳ vọng, được mong đợi nhất của Việt Nam ở thời điểm này.

Ngày 1/8/2020, Hiệp định EVFTA chính thức có hiệp lực thực thi. Tới nay, sau 2 tháng triển khai, Hiệp định EVFTA đã bắt đầu cho thấy những tín hiệu tích cực trong thương mại và xuất khẩu hàng hóa; đặc biệt trong một số lĩnh vực như giày dép, thủy sản, cà phê, dệt may, rau quả...

Còn theo bà Trang, EVFTA là con đường để doanh nghiệp Việt Nam thoát ra khỏi bế tắc khi dịch Covid-19 được kiểm soát. Tới thời điểm hiện tại, EVFTA đã chính thức có hiệu lực được gần 2 tháng. Một số doanh nghiệp đã được hưởng những lợi ích đầu tiên từ hiệp định thế hệ mới, tiêu chuẩn cao, hứa hẹn nhiều kỳ vọng này.

Dẫn số liệu của Bộ Công thương, bà Trang cho biết, chỉ trong tháng đầu tiên thực hiện EVFTA, đã có trên 7.200 bộ giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa mẫu EUR.1 với kim gạch 277 triệu USD hàng hóa xuất khẩu EU. Thống kê từ Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cũng cho biết, xuất khẩu nông-lâm-thủy sản của Việt Nam cũng đã bắt đầu khởi sắc.

Toàn cảnh hội thảo. Ảnh: Văn Nam.

Cùng với đó, các đơn hàng thủy sản xuất khẩu sang EU trong tháng 8/2020 đã tăng lên 10% về kim ngạch so với tháng 7/2020. Giá các sản phẩm gạo của Việt Nam cũng được cải thiện sau khi EVFTA có hiệu lực, với mức tăng từ 80-200 USD/tấn so với cuối tháng 7/2020 và 126 tấn gạo thơm Việt Nam đã sang EU với thuế suất 0% vào ngày 22/9/2020.

Đã có 10 Bộ và 37 tỉnh có kế hoạch hành động với EVFTA

Để đạt được những tín hiệu khả quan trên, bà Trang cho rằng, đó còn là sự vào cuộc của cơ quan quản lý Nhà nước, khi ban hành 2 nghị định, 1 thông tư và một số văn bản hướng dẫn rất thiết thực để các doanh nghiệp xuất khẩu sang EU được hưởng lợi.

“Có thể nói rằng, tốc độ ban hành văn bản pháp luật ở thời điểm này đang rất tốt. Ngay sau khi Hiệp định có hiệu lực 3 ngày thì Chính phủ đã ký ban hành kế hoạch hành động EVFTA. Tính đến thời điểm này, đã có 10 bộ và 37 tỉnh có kế hoạch hành động với EVFTA” - bà Trang khẳng định.

Những kết quả ban đầu này là tương đối khả quan, nhất là trong bối cảnh thị trường vẫn còn rất khó khăn do dịch Covid-19 và hiệp định vẫn còn rất mới mẻ với đa số các doanh nghiệp.

Tuy nhiên, trong lâu dài, để có thể hiện thực hóa những cơ hội lớn mà EVFTA hứa hẹn mang lại, các doanh nghiệp cần có hiểu biết chính xác, đầy đủ về các cam kết EVFTA. Từ đó, doanh nghiệp mới có thể hành động, chuẩn bị, tận dụng các cam kết một cách phù hợp.

Trong thời gian tới, theo bà Trang, các doanh nghiệp cần có hiểu biết chính xác, đầy đủ về cam kết EVFTA, cụ thể liên quan tới hoạt động kinh doanh, từ đó mới có thể chuẩn bị, tận dụng một cách phù hợp.

“Cũng giống như đường cao tốc, xe muốn đi nhanh thì phải chịu phí, với EVFTA, doanh nghiệp phải chấp nhận gia tăng chi phí để điều chỉnh sản xuất, kinh doanh", bà Trang nhấn mạnh.

Các doanh nghiệp nỗ lực cải thiện chất lượng, mẫu mã không chỉ vượt qua hàng rào của cơ quan nhà nước EU mà còn giúp chinh phục khách hàng ở thị trường này. Chẳng hạn, doanh nghiệp chấp nhận điều chỉnh sản xuất đáp ứng quy tắc xuất xứ bằng cách mua nguồn cung nguyên liệu từ nội địa dù đắt hơn mua của một số nước xung quanh.

“Đặc biệt, câu chuyện con đường cao tốc đó có vận hành suôn sẻ không là câu chuyện của cơ quan quản lý. Các bộ, ngành liên quan cần tăng cường hơn hoạt động tuyên truyền phổ biến cho doanh nghiệp, trong đó có quy tắc xuất xứ”- bà Trang cho biết./.

Văn Nam