Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội đang đẩy mạnh chi trả trợ cấp xã hội điện tử. Ảnh: Bùi Tư

PV: Được biết, Bộ LĐ-TB &XH đã thực hiện thí điểm chi trả điện tử ASXH tại Cao Bằng và đang chuẩn bị triển khai tại Vĩnh Phúc. Sau thời gian thí điểm, có những ưu điểm và phát sinh những khó khăn gì, thưa ông?

Ông Nguyễn Văn Hồi: Năm 2019, Bộ LĐ-TB&XH đã triển khai thí điểm chi trả điện tử ASXH tại 2 huyện Quảng Uyên và Thạch An của tỉnh Cao Bằng qua cơ quan cung cấp dịch vụ Viettel và Bưu điện Việt Nam. Việc thí điểm nhằm trợ giúp cho người dân tiếp cận với phương thức chi trả nhanh chóng, hiện đại; giảm thời gian đi lại nhận tiền trợ cấp; hướng dẫn người dân sử dụng tiền trợ giúp xã hội có hiệu quả.

Theo đó, người dân chỉ cần mang căn cước công dân, chứng minh nhân dân, điện thoại ra điểm giao dịch gần nhất để được giao dịch viên hướng dẫn mở tài khoản thanh toán điện tử. Hàng tháng, tiền trợ cấp được chuyển thẳng vào tài khoản cá nhân, ngay lập tức, người dân được nhận thông báo qua số điện thoại đăng ký.

Để rút tiền, người dân không phải đến ngân hàng mà chỉ cần đến điểm chi trả của mỗi xã. Bên cạnh việc thực hiện thủ tục rút tiền rất nhanh gọn và chính xác, ứng dụng thanh toán điện tử còn có thể theo dõi số tiền còn dư ở tài khoản, hay thực hiện chi trả một số dịch vụ khác như tiền điện, tiền điện thoại, internet, chuyển tiền cho người thân.

Ông Nguyễn Văn Hồi

Đối với kho bạc nhà nước, quá trình duyệt chi đã được rút ngắn, từ 2 ngày xuống còn duyệt ngay, quá trình quyết toán được rút ngắn từ 1 tháng xuống còn ngay lập tức.

Tuy nhiên, trong quá trình thí điểm, cũng phát sinh một số khó khăn. Huyện Quảng Uyên và Thạch An, tỉnh Cao Bằng là 2 huyện có trên 90% là đồng bào dân tộc thiểu số, với 2.657 đối tượng bảo trợ xã hội, trong đó chủ yếu là người cao tuổi, sức khỏe yếu, không biết sử dụng điện thoại.

Một số đối tượng thụ hưởng, người được ủy quyền không có chứng minh nhân dân để đăng ký tài khoản.

Sau quá trình thí điểm, nhận thấy lợi ích của phương thức chi trả ASXH điện tử, năm 2020, tỉnh Cao Bằng tiếp tục mở rộng chi trả điện tử cho toàn tỉnh và thông qua sự hỗ trợ của 2 nhà cung cấp dịch vụ này.

Đối với những trường hợp bất khả thi như người cao tuổi không tự đi lại được cô đơn không nơi nương tựa, người khuyết tật cô đơn vẫn chi trả tiền mặt theo phương thức truyền thống.

Tại Vĩnh Phúc, trong giai đoạn 2020-2021 sẽ thực hiện thí điểm xây dựng cơ sở dữ liệu ASXH và chi trả điện tử tại thành phố Phúc Yên và huyện Bình Xuyên. Các công việc sẽ được thực hiện như xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu ASXH với các chức năng cơ bản; cấp thẻ ASXH thí điểm; đề xuất mô hình cổng thanh toán điện tử ASXH và mô hình chi trả điện tử; giao Bưu điện Việt Nam thực hiện một số thủ tục hành chính.

Đến giai đoạn 2023-2024 sẽ mở rộng ra thực hiện trên toàn tỉnh Vĩnh Phúc, sau năm 2024 sẽ đẩy mạnh thực hiện trên toàn quốc.

PV: Về mức phí thanh toán trong chi trả an sinh xã hội, theo phản ánh của đơn vị dịch vụ chi trả, mức phí này thấp và không đủ để thanh toán cho các dịch vụ đi kèm, ví dụ như cước viễn thông tin nhắn gửi thông báo tiền nhận đến đối tượng. Vậy, cần có phương án như thế nào cho vấn đề này, thưa ông?

Ông Nguyễn Văn Hồi: Hiện nay các cơ quan cung cấp dịch vụ đang triển khai dịch vụ này vẫn mang tính chất hỗ trợ ban đầu, chưa có lãi. Trong dài hạn, đây cũng là một bài toán cần được đưa ra để Chính phủ tính toán.

Để thực hiện các chính sách ASXH cho các đối tượng yếu thế là chủ yếu thì việc thu phí của người dân là không nên. Phí chi trả này có thể sẽ được tính vào lệ phí chi trả cân đối từ ngân sách nhà nước hoặc từ việc cung cấp các dịch vụ khác có liên quan của các cơ quan cung cấp dịch vụ. Về vấn đề này, Chính phủ sẽ cần phải ban hành văn bản hướng dẫn cụ thể.

PV: Bộ LĐ-TB&XH có dự kiến như thế nào về thời gian triển khai rộng rãi thanh toán điện tử chi trả trợ cấp xã hội, thưa ông?

Ông Nguyễn Văn Hồi: Hiện nay, Bộ LĐ-TB&XH đang thúc đẩy việc triển khai chi trả trợ cấp xã hội điện tử qua các cơ quan cung cấp dịch vụ. Việc này còn phụ thuộc rất nhiều vào ý chí chủ quan của các lãnh đạo tỉnh, sự vào cuộc của các cơ quan cung cấp dịch vụ. Tuy nhiên, đây là chủ trương của Chính phủ, vì vậy sẽ được đẩy mạnh triển khai trong thời gian tới.

Xin cảm ơn ông!

Bùi Tư