Ảnh T.L

Theo báo cáo của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, trong quý I, số doanh nghiệp (DN) thành lập mới tăng thấp, số vốn bổ sung hoặc cam kết đưa vào kinh doanh giảm sút và số DN ngừng hoạt động trong ngắn hạn tăng mạnh.

Số DN thành lập mới tăng thấp nhất trong 5 năm

Cụ thể, số lượng DN thành lập mới trong quý I/2020 có xu hướng chững lại, tỷ lệ gia tăng thấp hơn nhiều so với cùng kỳ các năm trước. Riêng trong tháng 3, số DN thành lập mới là 12.272 DN với số vốn đăng ký là 131.374 tỷ đồng, giảm 1,6% về số DN và chỉ tăng 2,5% về số vốn so với cùng kỳ năm 2019. Điều này cho thấy tinh thần khởi sự kinh doanh của DN thời điểm này đã và đang bị ảnh hưởng đáng kể do dịch Covid-19. Có 2.452 DN đăng ký tạm ngừng kinh doanh có thời hạn, tăng 78,6% so với cùng kỳ năm 2019.

Tính chung quý I/2020, cả nước có 29.711 DN được thành lập mới, với số vốn đăng ký đạt khoảng 351.369 tỷ đồng, tăng 4,4% về số DN và giảm 6,4% về số vốn đăng ký so với cùng kỳ năm 2019 (đã loại trừ 1 DN tại Hà Nội thành lập tháng 1/2020 đăng ký vốn ảo là 144.000 tỷ đồng và đã thông báo giải thể trong tháng 3/2020). Đây là một trong những mức gia tăng số DN thành lập mới thấp nhất của quý I giai đoạn từ 2015 - 2019, so với mức tăng trung bình là 10,9%. Tỷ trọng vốn đăng ký bình quân trên một DN đạt khoảng 11,8 tỷ đồng, giảm 10,4% so với cùng kỳ năm 2019.

Tính cả số vốn đăng ký tăng thêm của các DN là 552.419 tỷ đồng (giảm 23,5%), tổng số vốn đăng ký bổ sung vào nền kinh tế trong quý I đạt khoảng 903.788 tỷ đồng, giảm 17,7% so với cùng kỳ năm 2019. Tổng lượng vốn đăng ký tăng thêm của các DN đang hoạt động giảm mạnh so với cùng kỳ năm trước cho thấy tâm lý của các nhà đầu tư và chủ DN đã bị ảnh hưởng lớn bởi tình hình phức tạp của dịch bệnh Covid-19. DN đang e ngại trong việc đầu tư thêm vốn vào hoạt động sản xuất kinh doanh. Tổng số lao động đăng ký của các DN thành lập mới trong quý I năm 2020 là 243.711 lao động, giảm 23,3% so với cùng kỳ năm 2019.

Bên cạnh đó, trong quý I có 14.810 DN quay trở lại hoạt động, giảm 1,6% so với cùng kỳ năm 2019, trong khi tỷ lệ này của quý I/2019 so với quý I/2018 tăng đến 78,1%. Theo Bộ Kế hoạch và Đầu tư, đây là điều đáng lo ngại, bởi theo ghi nhận hàng năm thì khoảng thời gian quý I thường là lúc các DN lên kế hoạch kinh doanh cho một năm tài chính mới, do đó, tỷ lệ DN quay trở lại hoạt động thời gian này sẽ nhiều nhất. Tuy nhiên, do dịch bệnh vẫn chưa được kiểm soát nên DN vẫn đang chần chừ, nghe ngóng thông tin để có phương án tối ưu nhất.

Gần 35.000 DN rút lui khỏi thị trường

Tình hình DN rút khỏi thị trường thể hiện rõ xu hướng của DN hiện nay, đó là tâm lý nghe ngóng, chờ đợi, "đóng băng" hoặc đưa DN vào tình trạng "ngủ đông" để xem xét tình hình tiến triển của dịch bệnh, rồi quyết định tiếp tục kinh doanh hay đóng cửa DN, chưa đóng cửa DN hoàn toàn ở thời điểm này. Điều này thể hiện ở sự gia tăng mạnh về số DN tạm ngừng kinh doanh trong ngắn hạn và giảm về số DN giải thể, chờ giải thể.

Trong quý I/2020, có 34.889 DN rút lui khỏi thị trường (tăng 2,0% so với cùng kỳ 2019), bao gồm: 18.596 DN đăng ký tạm ngừng kinh doanh có thời hạn (tăng 26,0%), 12.178 DN chờ giải thể (giảm 20,6%), 4.115 DN hoàn tất thủ tục giải thể (giảm 0,02%). Trung bình mỗi tháng có 11.630 DN rút lui khỏi thị trường. Đây là mức tăng cao nhất về số lượng đăng ký tạm ngừng kinh doanh trong quý I giai đoạn 2015 - 2020.

Số lượng các DN tạm ngừng kinh doanh có thời hạn tăng mạnh ở 15/17 lĩnh vực, trong đó một số lĩnh vực mà các DN đang gặp phải khó khăn có tỷ lệ DN tạm ngừng kinh doanh tăng cao nhất là: kinh doanh bất động sản (493 DN, tăng 94,1% so với cùng kỳ năm 2019); nghệ thuật, vui chơi và giải trí (có 135 DN, tăng 39,2%); du lịch (có 1.037 DN, tăng 32,2%); dịch vụ lưu trú và ăn uống (có 936 DN, tăng 29,3%); vận tải kho bãi (có 1.129 DN, tăng 29,3%); giáo dục và đào tạo (có 305 DN, tăng 24,5%). Đây là các lĩnh vực ảnh hưởng nặng nề nhất của dịch bệnh.

H.Y