Điều chỉnh giá điện phải theo cơ chế thị trường

Tại cuộc tọa đàm, ông Nguyễn Anh Tuấn, Cục trưởng Cục Điều tiết Điện lực, Bộ Công thương cho biết, cơ sở điều chỉnh mức giá điện bán lẻ sinh hoạt như hiện nay được căn cứ trên báo cáo kiểm tra giá thành, sản xuất kinh doanh điện năm 2013 của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), ước tính kế hoạch sản xuất kinh doanh điện năm 2014 và kế hoạch sản xuất kinh doanh điện năm 2015 của EVN.

“Trong quá trình sản xuất kinh doanh điện năm 2015, chúng tôi cũng đã nghiên cứu đánh giá ảnh hưởng khi tăng giá điện đến tốc độ phát triển của nền kinh tế, đời sống nhân dân, qua các chỉ số như GDP, CPI. Do đó, có thể khẳng định, việc điều chỉnh giá điện như hiện nay là đúng với cơ chế thị trường”, ông Tuấn cho biết.

Cũng theo ông Tuấn, việc điều chỉnh giá điện phải dựa vào 4 yếu tố như giá nhiên liệu, tỷ giá, cơ cấu nguồn cung ứng điện và chi phí mua điện trên thị trường. Khi 4 yếu tố này cấu thành chi phí tính ra giá điện cao hơn giá điện hiện hành là 7% thì EVN mới được phép trình Bộ Công thương xem xét điều chỉnh giá điện.

Về phương án điều chỉnh giá điện 6 tháng /lần, ông Tuấn cho rằng phụ thuộc các yếu tố đầu vào từ giá nhiên liệu, giá dầu, giá than đến vấn đề biến đổi khí hậu, thủy văn luôn biến động, nếu để ở mức 3 tháng như trước đây thì giá điện có thể thay đổi quá nhiều lần trong một năm, ảnh hưởng đến sản xuất sinh hoạt của người dân.

Hài hòa lợi ích thị trường và an sinh xã hội

Vừa qua, EVN cũng vừa công bố dự thảo Đề án “Cải tiến cơ cấu biểu giá bán lẻ điện”, trong đó đưa ra 3 phương án cải tiến biểu giá bán lẻ điện sinh hoạt năm 2016-2017. Cụ thể, phương án 1, giữ nguyên 6 bậc như hiện hành; phương án 2, quy định một mức biểu giá điện sinh hoạt (đồng giá); phương án 3, rút gọn biểu giá điện sinh hoạt bậc thang từ 6 bậc xuống 3 bậc hoặc 4 bậc.

Ông Hoàng Văn Tùy, Phó trưởng Ban Tài chính Kế toán EVN cho rằng, mục tiêu trọng tâm của đề án là tập trung vào cải tiến biểu giá sinh hoạt, làm thế nào để biểu giá sinh hoạt này phù hợp với đại đa số quần chúng, đặc biệt là hộ nghèo, hộ thu nhập thấp. “Biểu giá điện mới được thiết kế các bậc thang giá điện thu hẹp, cụ thể là chỉ thay đổi cơ cấu biểu giá, số bậc thang và giãn cách giữa các bậc thang chứ không tăng giá điện sinh hoạt, từ đó không tăng doanh thu ngành điện như khách hàng phản ánh”, ông Tùy nhấn mạnh.

Cũng theo ông Tùy, một trong những vấn đề mà đề án đề cập là phương án điều chỉnh phải tác động ít nhất đối với các hộ sinh hoạt, đặc biệt là đảm bảo được mục tiêu có chính sách ưu tiên cho hộ sử dụng ít điện, hộ nghèo và thu nhập thấp.

Ở một khía cạnh khác, theo GS. Viện sĩ Trần Đình Long, việc điều chỉnh giá điện phải đảm bảo lợi nhuận hợp pháp của cho các đơn vị tham gia hoạt động điện lực, sử dụng hợp lý nguồn tài nguyên đất nước, không gây ô nhiễm nặng cho môi trường. Đồng thời, "cầu" không vượt quá nhiều khả năng cung ứng, đáp ứng khả năng chi trả của người dân theo mức sống của họ. Ngoài ra, vẫn phải đảm bảo việc sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, đặc biệt là môi trường.

Còn theo ông Tuấn, phương án điều chỉnh giá điện phải dựa trên nguyên tắc điều hành theo cơ chế thị trường, giá bán điện phải trên giá thành, đảm bảo cho các đơn vị sản xuất kinh doanh có tỉ lệ lợi nhuận hợp lý. Đồng thời kiên quyết giữ chủ trương của Đảng và Nhà nước là đảm bảo chính sách an sinh xã hội.

Hiện nay, Nhà nước đang thực hiện hỗ trợ trực tiếp tiền điện cho hộ nghèo, gia đình chính sách với khoảng 49.000 đồng/tháng, tổng chi phí hỗ trợ trong năm 2015 ước tính là 2.100 tỷ đồng. Các bậc thang trong biểu giá bán lẻ phải có tác dụng khuyến khích người dân sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả, đảm bảo phù hợp nhất với thực tế sử dụng điện của người dân kể cả thành thị và nông thôn./.

Mai Đan