EVN sẽ có thể đạt 1.500 tỷ đồng lợi nhuận

Chiều 6/3, Tập đoàn điện lực Việt Nam (EVN) đã tổ chức họp báo công bố việc điều chỉnh tăng giá điện. Phát biểu tại cuộc họp, ông Đinh Quang Tri - Phó Tổng giám đốc Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) cho biết, Bộ Công thương đã trình lên Chính phủ 3 phương án tăng giá điện là: 7,5%; 8% và 9,5%. Cuối cùng, Chính phủ lựa chọn phương án tăng thấp nhất là 7,5%.

"Giá điện lẽ ra phải tăng khoảng 12,8% nhưng chúng tôi kiến nghị tăng 9,5%; lợi nhuận chỉ đạt 3,5%. Tuy nhiên Chính phủ đã quyết định tăng ở mức 7,5%. Vì vậy lợi nhuận EVN năm 2015 có thể đạt 1% vốn chủ sở hữu, khoảng 1.500 tỷ đồng”, ông Tri nói.

Ông Tri cho hay, trong năm 2014, EVN đã nhiều lần trình Bộ Công thương về việc các yếu tố đầu vào tăng nhưng do kinh tế khó khăn nên Bộ Công thương chưa cho phép điều chỉnh. Đến tháng 1/2015, EVN đã gửi phương án giá điện cuối cùng lên Bộ Công thương và Chính phủ phê duyệt.

“EVN không phải là DN đặt mục tiêu lợi nhuận lên hàng đầu. Lợi nhuận 1% chúng tôi vẫn phải làm. Chúng tôi là một DN phục vụ xã hội. Nhưng nếu thua lỗ thì EVN sẽ không thể huy động vốn được, không thể vay vốn để đầu tư tiếp. Và dừng đầu tư có nghĩa là không thể tăng trưởng được”, vị lãnh đạo EVN nói.

Theo ông Tri, mức giá điện hiện tại không hấp dẫn các nhà đầu tư nước ngoài tham gia vào ngành điện, còn các nhà đầu tư trong nước tạm chấp nhận mức lợi nhuận, này nhưng chỉ làm các dự án nhỏ.

Người sử dụng vẫn chưa hài lòng

Theo đánh giá của Bộ Công thương, nếu giá điện tăng 7,5% sẽ tác động làm tăng chỉ số giá tiêu dùng năm 2015 lên 0,369%; giá thành sản xuất phôi thép tăng 0,75%; giá thành sản xuất xi măng tăng 2,25%. Đối với người dân, giá điện tăng sẽ làm các hộ sử dụng điện dưới 100 kwh/tháng phải trả thêm 6.000 đồng/tháng tiền điện; các hộ sử dụng điện từ 100 – 300 kwh/tháng phải trả thêm 18.900 đồng/tháng và các hộ sử dụng trên mức này phải trả thêm ít nhất 59.000 đồng/tháng.

Theo ý kiến một số chuyên gia, việc tăng giá điện thời điểm này là phù hợp. TS Võ Trí Thành, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý kinh tế Trung ương (CIEM) cho rằng, giá điện tăng thời điểm này có thuận lợi là không ảnh hưởng nhiều đến lạm phát, dù giá điện tăng có thể vẫn đảm bảo được mục tiêu lạm phát 5% của năm 2015.

Bên cạnh đó, ông Nguyễn Tiến Thỏa, Phó Chủ tịch Hội thẩm định giá Việt Nam cũng cho rằng, thời điểm tăng tháng 3 là phù hợp khi thời tiết chưa nắng nóng, sản xuất chưa tăng tốc mạnh, nên tác động không lan tỏa quá nhiều như các tháng khác.

Tuy nhiên, theo TS. Võ Trí Thành, việc tăng giá điện vẫn phản ánh hai góc nhìn khác nhau. Thứ nhất, từ phía người sử dụng điện vẫn chưa hài lòng về tính minh bạch, về cấu trúc giá điện chưa rõ ràng, cấu trúc thị trường điện chưa đảm bảo tính cạnh tranh.

“Mặc dù đã có những cải thiện thời gian qua, người tiêu dùng vẫn chưa thỏa mãn về tính minh bạch, về tốc độ cải thiện của ngành điện để cạnh tranh hơn”, TS Võ Trí Thành nói.

Trong khi đó, về phía Bộ Công thương cũng có lập luận rằng với cấu trúc giá thành điện hiện nay, EVN đã và sẽ thua lỗ. Như vậy, sản xuất sẽ không bền vững, không cạnh tranh được. Mức giá điện hiện cũng được cho là chưa đủ hấp dẫn nhà đầu tư vào ngành điện, tăng tính cạnh tranh cho thị trường. Với hai góc nhìn như vậy, câu chuyện cũ của thị trường điện vẫn chưa được giải quyết.

Bộ Công thương cần giám sát sự độc quyền của EVN

Trước đó, TS. Nguyễn Đình Cung, Viện trưởng CIEM nhận xét rằng việc EVN tăng giá hay tăng giá bao nhiêu không phải là vấn đề, mà vấn đề chính là cách thức họ muốn tăng giá. Việc Bộ Công thương bảo vệ và đề xuất phương án tăng giá điện thay cho EVN để bù lỗ cho DN là không hợp lý.

Theo TS. Nguyễn Đình Cung, trước mắt với tư cách là người thiết lập, duy trì trật tự thị trường, Bộ Công thương cần giám sát sự độc quyền của EVN. Bộ cần rà soát, đánh giá chi phí sản xuất một cách độc lập, tham vấn chuyên gia, người tiêu dùng và các bên liên quan xem đề xuất đó có hợp lý không. Trong bối cảnh đó, xem xét cân bằng lợi ích các bên, qua đó kiểm soát giá điện để bảo vệ lợi ích chung của người tiêu dùng.

Về trung hạn, TS. Nguyễn Đình Cung cho rằng phải tách EVN thành nhiều phần, tách riêng sản xuất và phân phối. Nhà nước chỉ giữ độc quyền truyền tải điện để đảm bảo kết nối công bằng cho các bên. Khi đó, sẽ có nhiều người tham gia sản xuất điện, hình thành thị trường điện cạnh tranh./.

H.Y