Thông tư số 10/2017/TT-BTC sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 234/2012/TT-BTC ngày 28/12/2012 hướng dẫn quản lý giao dịch TPCP, trái phiếu được chính phủ bảo lãnh và trái phiếu chính quyền địa phương sẽ chính thức có hiệu lực từ 1/9/2017.

Theo đó, Thông tư 10 đã sửa đổi Khoản 2 điều 15, khi bổ sung thêm điểm a và điểm b.

Cụ thể, Thông tư quy định, việc bán TPCP chỉ được thực hiện khi bên bán bảo đảm có đủ TPCP để chuyển giao tại ngày thanh toán theo quy định của Trung tâm Lưu ký Chứng khoán Việt Nam (VSD). Số TPCP để chuyển giao bao gồm: TPCP đã có sẵn trên tài khoản lưu ký của bên bán tại ngày giao dịch; TPCP mà bên bán nhận được trước hoặc vào ngày thanh toán giao dịch từ giao dịch mua hoặc giao dịch vay đã thực hiện trước đó.

Việc vay TPCP được thực hiện theo thỏa thuận của các bên và thông qua hệ thống giao dịch tại Sở GDCK Hà Nội (HNX) hoặc trên hệ thống vay, cho vay chứng khoán tại VSD và phải đảm bảo những nguyên tắc theo quy định. Thông tư quy định, HNX, VSD ban hành Quy chế hướng dẫn cụ thể về giao dịch vay TPCP để bán.

Cùng với đó, cũng theo Thông tư này, nhà đầu tư được giao kết hai giao dịch mua bán thông thường tại cùng một thời điểm với cùng một đối tác giao dịch (giao dịch sell/buy back, sau đây gọi là giao dịch bán kết hợp mua lại), bao gồm một giao dịch bán TPCP (giao dịch thông thường thứ nhất) kết hợp với một giao dịch mua lại cùng TPCP đó (giao dịch thứ hai) tại một thời điểm xác định trong tương lai. Trong đó, bên bán trong giao dịch thông thường thứ nhất là bên mua trong giao dịch thứ hai; đồng thời giá, khối lượng, thời điểm thực hiện của giao dịch thứ hai phải được xác định trước tại thời điểm giao kết hai giao dịch.

Đối với thành viên của VSD không phải là thành viên giao dịch TPCP và khách hàng mở tài khoản lưu ký TPCP tại thành viên lưu ký, việc đặt lệnh giao dịch TPCP được thực hiện qua công ty chứng khoán là thành viên giao dịch thông thường, việc thanh toán giao dịch được thực hiện bởi thành viên của VSD.

Bình luận về những quy định nay, VCBS cho hay: Nếu trước đây, việc vay TPCP chỉ được thực hiện thông qua VSD với mục đích nhằm sửa lỗi giao dịch, thì đây là lần đầu tiên một văn bản pháp lý đề cập đến các sản phẩm cho vay trái phiếu. Thông tư đã bước đầu đưa ra các quy định nền tảng về việc vay TPCP để bán, đồng thời đưa ra các quy định về giao dịch tương lai TPCP.

Tuy nhiên, “đây mới chỉ là các quy định bước đầu khi đối tượng được thực hiện hoạt động vay TPCP chỉ có thể được thực hiện với các thành viên đấu thầu. Hơn thế nữa, để các hoạt động này đi vào thực tiễn sẽ cần thêm các quy định được ban hành bởi HNX”, Công ty này cho biết thêm./.

D.T