Toàn cảnh buổi họp báo. Ảnh: T.U

6 tháng, tổng giá trị M&A đạt 3,55 tỷ USD

Tại buổi họp báo giới thiệu Diễn đàn M&A Việt Nam năm 2018, ông Đặng Xuân Minh - Tổng giám đốc Công ty AVM Việt Nam, Phó Trưởng ban tổ chức Diễn đàn M&A Việt Nam cho biết, tổng giá trị M&A năm 2017 đạt mốc kỷ lục đạt 10,2 tỷ USD, mức cao nhất từ trước đến nay và tăng trưởng 175% so với năm 2016. Cũng theo thống kê, trong 6 tháng đầu năm 2018, tổng giá trị các thương vụ M&A tại Việt Nam đạt 3,55 tỷ USD (bằng 155% cùng kỳ năm 2017).

Với thương vụ Sabeco, giá trị M&A của Việt nam ở mức tương đương với các thị trường Malaysia 11,73 tỷ USD, Indonesia 10,76 tỷ USD và ở khoảng cách xa so với giá trị 78,6 tỷ USD của Singapore.

“Hoạt động M&A năm 2017 có sự tăng trưởng đột biến, trong đó nguyên nhân chủ yếu đến từ thương vụ ThaiBev – Sabeco - thương vụ kỷ lục nhất của 10 năm qua, với giá trị 4,8 tỷ USD, chiếm gần 50% tổng giá trị M&A của năm 2017 và bằng 86,2% tổng giá trị của tất cả các thương vụ M&A tại Việt Nam năm 2016” - ông Minh nhấn mạnh.

Ban tổ chức cũng cho biết, nếu năm 2016, ngành bán lẻ lên ngôi với các thương vụ mua lại các chuỗi phân phối, thì năm 2017, ngành có tỷ trọng giá trị M&A lớn nhất lại là sản xuất hàng tiêu dùng (57%). Kế tiếp là ngành bất động sản (27%), tài chính – ngân hàng (4%), vật liệu hóa chất (3%). Trong 6 tháng đầu năm 2018, ngành bất động sản chiếm ưu thế (66,75%), tài chính ngân hàng (19,06%) và sản xuất công nghiệp (9%).

Đối với lĩnh vực ngân hàng, các giao dịch tập trung vào mua lại các công ty tài chính tiêu dùng, công ty quản lý thẻ, dịch vụ tài chính nhằm phục vụ nhu cầu ngày càng tăng của thị trường. Các giao dịch trong lĩnh vực bất động sản hướng tới các dự án bất động sản ở khu vực thành thị lớn hoặc đô thị mới phát triển nơi tập trung dân cư, các dự án nghỉ dưỡng, các khách sạn ở vị trí trung tâm…

Đáng chú ý, trong 6 tháng đầu năm nay, Singapore đang tạm dẫn đầu với những thương vụ đầu tư lớn của GIC. Các nhà đầu tư Nhật Bản và Hàn Quốc cũng rất tích cực trong hoạt động M&A với một số thương vụ lớn.

Phát biểu tại buổi họp báo, ông Lê Trọng Minh - Tổng biên tập Báo Đầu tư đánh giá, hoạt động M&A đã phát triển mạnh mẽ về không chỉ về số lượng và quy mô thương vụ, mà còn thực sự trở thành một kênh huy động vốn mới hiệu quả trong tổng vốn đầu tư toàn xã hội; thúc đẩy quá trình đổi mới mô hình tăng trưởng, tái cấu trúc nền kinh tế, cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước.

90% thương vụ là giao dịch quy mô nhỏ

Tại buổi họp báo, nhiều nhà quan sát nhận định, tăng trưởng của thị trường M&A tại Việt Nam là đáng ghi nhận, song quy mô thị trường vẫn ở mức trung bình trong khu vực Đông Nam Á. Thị trường Việt Nam vẫn chủ yếu là các giao dịch nhỏ với quy mô 5 - 6 triệu USD (tương đương 100 - 120 tỷ VND). Các giao dịch quy mô nhỏ chiếm tới chiếm tới trên 90% về số lượng thương vụ.

“Có thể thấy sự thành công của thương vụ Sabeco là một bước ngoặt lớn nhưng chỉ riêng thương vụ này thì chưa đem lại sự lạc quan cho toàn bô thị trường. Nếu loại trừ sự đột biến về giá trị của thương vụ ThaiBev - Sabeco, thì quy mô thị trường vẫn ở mức trung bình khá, với những khó khăn và hạn chế vẫn đang còn tồn tại trong một vài năm qua” - ông Minh đánh giá.

Hiện tỷ trọng các thương vụ ở quy mô vừa và lớn đang có xu hướng gia tăng. Nhà đầu tư nước ngoài tiếp tục đóng vai trò quan trọng với các thương vụ quy mô vừa và lớn từ 20 - 100 triệu USD. Điều này cũng đồng nghĩa, thị trường M&A Việt Nam tiếp tục được dẫn dắt bởi các nhà đầu tư ngoại, trong đó tập trung vào 4 quốc gia là Singapore, Thái Lan, Hàn Quốc và Nhật Bản.

Theo thống kê, năm 2017, giá trị thương vụ do nhà đầu tư nước ngoài đóng vai trò bên mua chiếm tới 91,8%, trong khi nhà đầu tư trong nước mua chỉ thực hiện 8,2%.

"Tuy tỷ trọng này đã có thay đổi sau 6 tháng đầu năm 2018 khi các thương vụ do các doanh nghiệp Việt Nam thực hiện đã đạt 17,72%, song giá trị của các nhà đầu tư nước ngoài vẫn chiếm tới 82,28%" - ông Minh cho biết.

Năm 2018, giá trị M&A có thể đạt mốc 6,5- 6,9 tỷ USD

Theo dự báo của các chuyên gia, giá trị M&A năm 2018 sẽ giảm so với năm 2017, do năm nay có thể chưa thực hiện được những thương vụ lớn như Sabeco. Với kịch bản này, giá trị M&A tại Việt Nam đạt 6,5- 6,9 tỷ USD, tương đương tăng 15,3% so với 2017 - không có Sabeco, bằng 58,8% so với giá trị M&A 2017 - có Sabeco.

Như vậy, với kịch bản thận trọng, giá trị M&A thị trường Việt Nam duy trì ở mức trên 5 tỷ USD liên tục trong 4 năm 2015 - 2018. Tuy nhiên để thị trường đã đạt một tầm cao mới thì vẫn cần chờ đợi những thương vụ lớn, cũng như chờ đợi các động thái mạnh mẽ hơn của Chính phủ và các doanh nghiệp.

Cũng theo dự báo, trong năm 2018 và những năm tiếp theo, các thương vụ M&A tiếp tục tập trung nhiều vào lĩnh vực hàng tiêu dùng, bán lẻ và bất động sản. Ngoài ra, các lĩnh vực viễn thông, năng lượng, hạ tầng, dược phẩm, giáo dục được kỳ vọng sẽ đóng góp giá trị đáng kể cho hoạt động M&A tại Việt Nam trong giai đoạn tới.

Đặc biệt, giai đoạn tới cũng có thể trông đợi các thương vụ quy mô lớn hơn, nhất là các thương vụ thoái vốn của các doanh nghiệp nhà nước lớn cổ phần hóa và sự tham gia của các nhà đầu tư nước ngoài./.

Tố Uyên