Đây là nhận định được đưa ra trong Bản tin lãi suất - tỷ giá năm 2015 và dự báo 2016 của Bộ phận Nghiên cứu (BPNC), Ban Kinh doanh Vốn và Tiền tệ, Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) vừa mới phát hành.
Theo quan điểm của BPNC, nhìn chung, năm 2016, áp lực đối với thị trường tiền tệ VNĐ liên ngân hàng là tương đối lớn, nếu Ngân hàng Nhà nước (NHNN) không có sự hỗ trợ mạnh mẽ. Thanh khoản của hệ thống ngân hàng được đảm bảo, nhưng không dư thừa và sẽ khá căng thẳng tại một số thời điểm. Mặt bằng lãi suất liên ngân hàng duy trì ở mức cao, dao động phổ biến trong khoảng 3,5-5% đối với kỳ hạn 1 tuần và bình quân vào khoảng 4,3%/năm – tăng 0,5% so với năm 2015.
Chính sách tiền tệ nới lỏng vẫn là chủ đạo
BPNC đánh giá, năm nay, chính sách điều hành tiền tệ của NHNN sẽ gặp khá nhiều thử thách và không dễ dàng lường đón. Các mục tiêu tổng quát đặt ra cho chính sách tiền tệ tiếp tục nhất quán so với các năm trước, tuy nhiên có thể thấy khả năng cân đối giữa các biến số lạm phát, tăng trưởng hay tỷ giá, lãi suất là một bài toán khó đối với NHNN trong 2016.
Quá trình tái cấu trúc hệ thống ngân hàng sẽ tiếp tục được đẩy mạnh trong giai đoạn 2016-2020 và mục tiêu mà NHNN đặt ra là thu hẹp về còn khoảng 15 NHTM có năng lực tốt. Do vậy, hoạt động ngân hàng dự kiến sẽ tiếp tục có nhiều xáo trộn trong giai đoạn tới. Cùng với khả năng biến động của kinh tế vĩ mô, tâm lý trên thị trường tiền tệ tất yếu sẽ trở nên thận trọng hơn.
BPNC cho rằng, chính sách tiền tệ nới lỏng vẫn là sự lựa chọn chủ đạo của NHNN để hỗ trợ hoạt động của khối doanh nghiệp trong nước, góp phần kích thích tăng trưởng nhưng đồng thời cơ quan này cũng sẽ thận trọng hơn với rủi ro đảo chiều của lạm phát (mặc dù chưa thực sự đáng lo ngại) và chịu áp lực lớn với bài toán ổn định thị trường ngoại tệ cũng như xu hướng thắt chặt chính sách tiền tệ trở lại của Ngân hàng Trung ương Mỹ.
Theo đó, về mặt công cụ, BPNC đánh giá NHNN có thể sẽ sử dụng đến các công cụ để gia tăng cung tiền như hạ dự trữ bắt buộc, tái cấp vốn,… nhiều hơn khi “room” cho lãi suất hầu như không còn. Lãi suất điều hành dự báo sẽ được giữ nguyên trong 2016. Ngoài ra, NHNN sẽ tiếp tục linh hoạt công cụ thị trường mở để đảm bảo an toàn thanh khoản cho hệ thống ngân hàng.
Huy động vốn có thể cải thiện nhẹ so với 2015
Theo bản tin này, dự báo năm 2016, tín dụng tiếp tục đà tăng trưởng tích cực và huy động vốn có thể cải thiện nhẹ so với 2015. “Tăng trưởng tín dụng 2016 có thể đạt khoảng 20%, trong đó, VNĐ vào khoảng 22-23% và ngoại tệ thu hẹp khoảng 10%”, BPNC dự báo.
Cụ thể hơn, hoạt động tín dụng sẽ được hỗ trợ khá vững bởi thái độ của NHNN với tín dụng nhìn chung vẫn khá cởi mở để hướng đến mục tiêu thúc đẩy tăng trưởng kinh tế trong năm đầu tiên của nhiệm kỳ 2016-2020, và cơ quan này vẫn đặt ra mục tiêu tăng trưởng khá cao cho năm 2016 ở mức 18-20%. Đồng thời, các ngân hàng thương mại (NHTM) chủ động đẩy mạnh tăng trưởng tín dụng khi các mối lo về nợ xấu, trích lập dự phòng rủi ro (DPRR),… dịu bớt. Theo đó, yêu cầu về thủ tục giấy tờ, điều kiện tiếp cận vốn của các NHTM cũng trở nên dễ dàng hơn.
Bên cạnh đó, kinh tế vĩ mô trong tiến trình phục hồi tương đối tích cực, nhu cầu mở rộng hoạt động sản xuất kinh doanh cũng như tiêu dùng tăng lên cũng là một yếu tố hỗ trợ cho tín dụng tăng trưởng trong năm nay.
Thêm một yếu tố khác hỗ trợ tín dụng tăng là mặt bằng lãi suất được xác định đã ở mức thấp và phù hợp cho các đối tượng có nhu cầu về vốn. Ngoài ra, rủi ro tín dụng tăng trưởng nóng chưa đáng lo ngại, do một mặt NHNN đã ý thức rõ vấn đề này và sẽ có các giải pháp kiểm soát phù hợp; mặt khác, hoạt động của khối doanh nghiệp trong nước về cơ bản vẫn còn đối mặt với nhiều khó khăn.
BPNC cũng cho hay, năm nay, tốc độ huy động vốn có thể được cải thiện nhẹ so với năm 2015, đạt khoảng 16-17%. Nguyên nhân là do lãi suất tiết kiệm thực của VNĐ vẫn ở mức khá hấp dẫn do lạm phát kỳ vọng được kiểm soát ở mức thấp; đồng thời, sự phục hồi của các thị trường khác chưa hoàn toàn vững vàng. Ngoài ra, NHNN có thể bơm thêm tiền để thúc đẩy tín dụng, kích thích tăng trưởng kinh tế./.
Duy Thái
