Tăng trưởng 2 con số trong đại dịch Covid-19

Theo ông Đặng Hoàng Hải - Cục trưởng Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công thương), thương mại điện tử (TMĐT) sẽ tiếp tục phát triển mạnh trong năm 2022 và tạo xung lực cho phục hồi và tăng trưởng kinh tế, người dân và doanh nghiệp thích ứng với trạng thái bình thường mới.

Ông Nguyễn Ngọc Dũng - Chủ tịch Hiệp hội TMĐT Việt Nam (VECOM) cũng cho biết, đại dịch làm tiến độ phát triển ứng dụng cho TMĐT từ người bán đến người mua rút ngắn lại 1-2 năm so với kế hoạch đến năm 2025. Tốc độ tăng trưởng của TMĐT trong các năm gần đây khoảng 30 - 35%/năm.

Đơn cử như những ngày cận Tết Nguyên đán Nhâm Dần 2022, các sàn TMĐT lớn đã ghi nhận sức mua của người dân tăng từ 40 - 100%. Cụ thể, doanh thu trên sàn Tiki trong 4 tuần trước tết tăng hơn 40% so với cùng kỳ năm 2021, đặc biệt tập trung vào các ngành hàng điện tử và gia dụng. Trong khi đó, Shopee ghi nhận số lượng người mua và lượng đơn hàng tăng gần 100% trong dịp cao điểm bao gồm các ngành hàng thời trang, hàng tiêu dùng nhanh, điện tử...

Đánh giá về xu thế phát triển của TMĐT trong năm 2022, nhóm chuyên gia của Cổng thông tin TMĐT iPrice cho rằng, để giữ chân người tiêu dùng doanh nghiệp TMĐT cần có các giải pháp trợ giúp tìm sản phẩm họ cần, tinh gọn chuỗi cung ứng để rút ngắn thời gian giao hàng, chất lượng sản phẩm chuẩn. Phát triển mạnh mẽ các hình thức thanh toán không dùng tiền mặt. Doanh nghiệp cần đẩy mạnh bán hàng đa kênh, đặc biệt với các sàn TMĐT thay vì chỉ có một website hoặc chỉ có một fanpage Facebook như hiện nay.

Ông Đặng Hoàng Hải cho biết, trong năm 2022, Cục TMĐT và Kinh tế số sẽ đẩy mạnh phát triển TMĐT đi đôi với hoàn thiện hệ thống thanh toán điện tử và nâng cao chất lượng hoạt động vận tải, giao nhận hàng hóa, tạo nên một môi trường mua sắm, giao thương sôi động và đầy tiềm năng. Đặc biệt là đơn vị sẽ quan tâm đến các biện pháp quản lý ngăn ngừa các hành vi gian lận thương mại, kinh doanh hàng giả, hành nhái trên môi trường TMĐT bảo vệ lợi ích người tiêu dùng.

Khó khăn trong ngăn chặn buôn lậu, gian lận thương mại

Theo các chuyên gia kinh tế, TMĐT là xu thế tất yếu của thời đại công nghệ nhưng lại là thách thức lớn cho công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả.

Theo đánh giá của Bộ Công thương, song hành với những cơ hội phát triển thì TMĐT ở Việt Nam cũng gặp không ít những thách thức trong việc xây dựng thị trường TMĐT lành mạnh.

Ông Trần Hữu Linh, Tổng Cục trưởng Tổng cục Quản lý thị trường cho biết, một số thủ đoạn gian lận mới đang xuất hiện trên nền tảng TMĐT, tập trung vào nhóm hàng hóa có giá trị cao, những mặt hàng do nước ngoài sản xuất. Các thủ đoạn được các đối tượng sử dụng là lập nhiều tài khoản Facebook và chạy quảng cáo, ảnh chụp sản phẩm tương đối chuyên nghiệp và không có địa chỉ, số điện thoại hoặc địa chỉ chung chung, khi khách hàng hỏi thì chỉ nhận inbox (nhắn tin riêng). Thậm chí, một số đối tượng còn livestream (phát trực tiếp), có thể chốt hàng trăm đơn mỗi ngày.

Để ngăn chặn vi phạm, ông Trần Hữu Linh cho biết, lực lượng quản lý thị trường tăng cường kiểm tra, kiểm soát có trọng tâm, trọng điểm, thường xuyên, liên tục các chủ thể, chủ sàn giao dịch TMĐT, trên mạng xã hội. Thực hiện có hiệu quả Nghị định số 85/2021/NĐ-CP về hoạt động TMĐT. Trong đó đặc biệt chú ý đến các nội dung liên quan tới điều kiện thiết lập các website và ứng dụng TMĐT để kinh doanh; minh bạch hóa thông tin sản phẩm, quản lý các mô hình kinh doanh mới, các đơn vị cung cấp dịch vụ trung gian, hoặc hỗ trợ cho TMĐT như kho hàng, chuyển phát, thanh toán… Kiểm tra rà soát, phân loại danh sách các website, ứng dụng TMĐT, từ đó đề xuất kế hoạch kiểm tra, xử lý phù hợp, đảm bảo hiệu quả.

Ông Lê Đức Anh - Giám đốc Trung tâm Tin học và Công nghệ số (Cục TMĐT và Kinh tế số, Bộ Công thương) cho rằng, để phòng ngừa vi phạm, hiện nay tất cả các sàn TMĐT khi đăng ký website TMĐT với Bộ Công thương đều phải có chứng minh nhân dân/căn cước công dân hoặc mã số thuế. Tuy nhiên, số lượng người bán lẻ trên các sàn TMĐT sử dụng chứng minh nhân dân/căn cước công dân giả rất nhiều. “Cục TMĐT và Kinh tế số đang đề xuất phương án và đã tiến hành ký thỏa thuận hợp tác với Trung tâm Nghiên cứu, ứng dụng dữ liệu dân cư và căn cước công dân (Bộ Công an) nhằm hợp tác triển khai ứng dụng liên quan đến công nghệ để có thể định danh một chủ thể khi tham gia bán hàng trên sàn TMĐT. Từ đó, từng bước kiểm soát, ngăn chặn, xử lý kịp thời những đối tượng kinh doanh hàng giả, hàng nhái trên các sàn TMĐT”- ông Lê Đức Anh khẳng định.