Đây là ý kiến phát biểu của ông Hoàng Quang Phòng - Phó Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), tại diễn đàn “Doanh nghiệp 2022: Nhận diện thị trường và phương thức thích ứng”, diễn ra chiều ngày 23/11/2021 theo hình thức trực tuyến.

Doanh nghiệp “lao đao” vì dịch Covid-19

Theo khảo sát gần đây của VCCI cho thấy, xấp xỉ 94% doanh nghiệp chịu ảnh hưởng tiêu cực của đại dịch, khoảng 71% doanh nghiệp tiếp tục giảm doanh thu so với năm trước đó, 96% doanh nghiệp gặp các vấn đề liên quan đến tiếp cận khách hàng, mất cân đối dòng tiền, quản lý nhân công hoặc đứt gãy chuỗi cung ứng.

Ông Hoàng Quang Phòng, Phó Chủ tịch VCCI phát biểu tại diễn đàn. Ảnh: Minh Anh

Các số liệu từ điều tra toàn quốc của VCCI cho thấy, 91% doanh nghiệp đã phải chấp nhận giảm quy mô lao động trong thời kỳ dịch bệnh diễn biến phức tạp.

Ông Hoàng Quang Phòng cho biết, trước những khó khăn của doanh nghiệp, tại Nghị quyết về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2022 vừa được Quốc hội thông qua tại kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa 15 vừa kết thúc mới đây cũng đặt mục tiêu tổng quát là thích ứng an toàn, linh hoạt, kiểm soát hiệu quả dịch Covid-19, bảo vệ tối đa sức khỏe, tính mạng của nhân dân cùng với tập trung tháo gỡ khó khăn cho sản xuất, kinh doanh, hỗ trợ hiệu quả người dân và doanh nghiệp.

Trước đó, ngày 11/10/2021, Chính phủ đã kịp thời ban hành Nghị quyết 128/NQ-CP về “Thích ứng an toàn, linh hoạt, kiểm soát hiệu quả dịch Covid-19”, là giải pháp kịp thời, giúp "cởi trói" tinh thần cho doanh nghiệp. Nhờ đó doanh nghiệp có động lực để hồi phục sản xuất kinh doanh, hàn gắn lại chuỗi cung ứng bị đứt gãy.

Tuy nhiên cũng theo ông Quang Phòng, quá trình phục hồi hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp trong điều kiện bình thường mới chắc chắn sẽ mất nhiều thời gian. Do đó, các doanh nghiệp mong chờ và kỳ vọng sẽ sớm có một chương trình tổng thể phục hồi kinh tế từ phía Nhà nước, với thiết kế khoa học, sát hợp với nhu cầu, điều kiện của các doanh nghiệp, có tính khả thi cao, làm cơ sở để các địa phương, các ngành và các doanh nghiệp xây dựng phương án phục hồi, phát triển sản xuất, kinh doanh.

“Thời gian qua cộng đồng doanh nghiệp cũng cố gắng vượt qua khó khăn theo đúng tinh thần, mục tiêu của Chính phủ là tiêu ưu tiên kiềm chế, kiểm soát dịch bệnh, song cũng xác định dịch bệnh sẽ không sớm kết thúc, phải thích ứng để tìm cách ứng phó phù hợp với đại dịch, duy trì việc sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, cũng như tạo công việc, sinh kế cho người dân” - ông Hoàng Quang Phòng nhấn mạnh.

Nhận diện thị trường và phương thức thích ứng

Trao đổi tại diễn đàn, TS. Võ Trí Thành – Viện trưởng Viện nghiên cứu Chiến lược thương hiệu và cạnh tranh, cũng chia sẻ 4 yếu tố then chốt quyết định mức độ phục hồi kinh tế Việt Nam trong năm 2022, gồm: dịch Covid-19, bắt nhịp với đà phục hồi của các nền kinh tế, sự hỗ trợ của Nhà nước và bắt nhịp với những xu thế phát triển mới.

T.S Võ Trí Thành phân tích về những tín hiệu thị trường và tình hình thế giới cho thấy, cơ hội phục hồi kinh tế Việt Nam trong năm 2022. “Cho đến nay, các dự báo tăng trưởng 2 năm tới của thế giới có thể chậm lại và không đồng đều giữa các quốc gia, nhưng đà phục hồi khá rõ ràng. Theo đó, các thị trường mạnh về đầu tư, lớn về thị trường là các đối tác chiến lược toàn diện của Việt Nam từ châu Á, châu Âu, Bắc Mỹ đều cho thấy dấu hiệu phục hồi” - TS Võ Trí Thành nhận định đây là dấu hiệu lạc quan.

TS. Võ Trí Thành cho biết thêm, tin mừng là Chính phủ vẫn đang tiếp tục hỗ trợ, thậm chí đang tính tới gói hỗ trợ lên tới 10% GDP. Nếu thực thi tốt chương trình hỗ trợ này thì kinh tế có thể được hỗ trợ thêm 1 - 1,5 điểm % và doanh nghiệp có thêm cơ hội phục hồi nhanh chóng.

Làm sao để trợ lực cho doanh nghiệp hồi phục, tại diễn đàn, ông Phan Đức Hiếu - Uỷ viên Thường trực Uỷ ban Kinh tế của Quốc hội, đã chia sẻ về những khuyến nghị chính sách cho môi trường đầu tư kinh doanh năm 2022.

Ông Phan Đức Hiếu cho rằng, trong bối cảnh Covid-19 xảy ra, cần phải có sự phản ứng chính sách nhanh, đòi hỏi cao, mang tính chất toàn diện và dự đoán dài hạn. Đặc biệt, rất nhiều vấn đề rất khó dự đoán và phức tạp vì Covid-19 tác động đến mọi mặt đời sống kinh tế và chính sách mới thì chưa có tiền lệ.

Do đó, xuất phát từ kinh nghiệm chống dịch Covid-19 trong thời gian qua, ông Phan Đức Hiếu cho rằng, cơ quan nhà nước cần có tư duy thông thoáng, toàn diện về chính sách hỗ trợ doanh nghiệp.

“Có rất nhiều gói hỗ trợ bị vướng về thủ tục hành chính. Trong đó, doanh nghiệp tiếp nhận chính sách tốt nhất là những chính sách không có thủ tục hành chính như giãn, hoãn thời gian nộp thuế. Còn bất kỳ chính sách nào chỉ cần có một thủ tục hành chính thôi thì doanh nghiệp đều khó tiếp cận. Rào cản về thủ tục không chỉ gây khó khăn, mà còn tạo ra sự không công bằng cho cộng đồng doanh nghiệp trong việc tiếp cận chính sách và làm méo mó môi trường kinh doanh” - ông Hiếu phân tích.

Cuối cùng, ông Phan Đức Hiếu nhấn mạnh, yêu cầu về cải cách thể chế của Việt Nam là đúng, nhưng phải thay đổi tư duy, thay đổi cách làm và đặc biệt nhấn mạnh đến thời gian để hoàn thành nhiệm vụ được giao, mở lối cho doanh nghiệp phát triển, vượt qua khó khăn, thách thức của dịch Covid-19.