Tại cuộc họp này, ông Như Văn Cẩn, Vụ trưởng Vụ Nuôi trồng thủy sản (Tổng cục Thủy sản, Bộ NN&PTNT) khẳng định: Tình trạng cá chết được ngư dân phát hiện tại vùng biển một số xã thuộc Kỳ Anh (Hà Tĩnh) vào ngày 6/4, sau đó xuất hiện tại vùng biển xã Quảng Đông (huyện Quảng Trạch, Quảng Bình) lan xuống Quảng Trị và vùng biển phía Nam tỉnh Thừa Thiên – Huế là đã rõ ràng, trực tiếp ảnh hưởng đến đời sống người dân, đặc biệt các ngư dân và những hộ dân kinh doanh thủy hải sản.

Trước đó, ngày 22/4, Đoàn công tác liên ngành do Bộ Tài nguyên và Môi trường (Bộ TN&MT) chủ trì đã trực tiếp vào làm việc, kiểm tra, lấy mẫu nước và cá chết để phân tích nhằm tìm ra nguyên nhân đại nạn cá chết ven biển miền Trung từ Hà Tĩnh đến Thừa Thiên - Huế, nhưng phải đợi thêm thời gian mới có thể xác định được nguyên nhân.

Vừa qua, Bộ NN&PTNT đã có hướng dẫn, khuyến cáo người dân không dùng cá chết làm đồ ăn cho người, cho vật nuôi...

Tại cuộc họp này, phía lãnh đạo tỉnh Hà Tĩnh cho biết hiện vẫn chưa thể khẳng định cá chết là do nguyên nhân từ đâu, vì địa phương không có đủ điều kiện để giám định. Theo Chi cục Thú y Hà Tĩnh thì nếu là dịch bệnh, các loại thủy sản không thể chết đồng loạt như vậy. Mặc dù vậy, Hà Tĩnh đã hướng dẫn cho bà con tiêu hủy cá chết, khi chôn phải sử dụng hóa chất, người trực tiếp xử lý phải sử dụng bảo hộ.

Ý kiến của tỉnh Quảng Bình cũng cho rằng, Quảng Bình đã báo cáo lên các Bộ NN&PTNT nguyên nhân cá chết có thể là do độc tố trong nước biển. Mặc dù tỉnh này chưa thống kê cụ thể mức độ thiệt hại, nhưng sự việc ảnh hưởng nghiêm trọng đến kinh doanh thuỷ sản và du lịch của tỉnh.

Đại diện Thừa Thiên - Huế khẳng định, trong thời gian ngắn sẽ có kết quả báo cáo cụ thể, bởi đã cho lấy mẫu nước đi kiểm tra, nhưng trước mắt tỉnh cũng đã chỉ đạo hướng dẫn cụ thể cho bà con ngư dân xử lý tình trạng cá chết và hướng khắc phục. Đại diện Thừa Thiên - Huế cũng cung cấp thêm thông tin, từ ngày 20/4 đến nay không còn ghi nhận tình trạng cá chết, điều đó có nghĩa là độc tố trong nước biển không còn.

Đại diện tỉnh Quảng Trị cho rằng, cần phải có thời gian để xác định nguyên nhân cá chết hàng loạt do đâu, nhưng hiện nay Quảng Trị cũng tập trung tháo gỡ khó khăn về sản xuất kinh doanh dịch vụ ven biển. Nếu sau khi có kết quả phân tích cho thấy không ảnh hưởng nghiêm trọng thì cần tập trung tuyên truyền, để các nhà hàng, ngư dân tiếp tục hoạt động, buôn bán kinh doanh nghề cá trở lại.

Ông Nguyễn Viết Nghĩa, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu hải sản cho biết, qua nhận định ban đầu, nguyên nhân độc chất mạnh gần như là chắc chắn, song chưa biết nơi nào phát tán. Qua đó, đề nghị các địa phương tạm dừng khai thác nguồn lợi thủy sản ven bờ; còn các tàu cá khai tác xa bờ cần phân nhóm ra để khai thác.

Ông Nghĩa cũng cho rằng, tác động độc chất đối với cá ở tầng nổi là ít hơn so với tầng đáy, nên cần khuyến cáo bà con khi khai thác cá ở mặt đáy và đánh bắt xa hơn.

Liên quan đến tình hình cá chết, những ngày vừa qua, Bộ Tài nguyên và Môi trường đã giao các cơ quan liên quan phối hợp địa phương xử lý tình trạng cá chết; các nhà khoa học, chuyên môn cần xác định sớm nguyên nhân. Bộ đã gửi văn bản tuyên truyền cho người dân, không sử dụng cá chết làm thực phẩm cũng như làm thức ăn chăn nuôi.

Theo ông Võ Tuấn Nhân, Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường: "Nguyên nhân có thể do là dịch bệch; môi trường hay nhiều nguyên nhân khác. Cơ quan chức năng đang lấy mẫu kiểm định, chưa thể trả lời ngay bây giờ. Về đường ống "khổng lồ" mà báo chí thông tin “đã đột nhập” tìm thấy tại Dự án Formosa - Hà Tĩnh, trên thực tế đường ống này đã được cơ quan chức năng cho phép đơn vị lắp đặt trong hệ thống xử lý nước thải, trước khi thải ra biển.

Thứ trưởng Bộ NN&PTNT Vũ Văn Tám kết luận tại cuộc họp: Đây là lần đầu tiên xuất hiện hiện tượng cá biển tầng đáy và cá nuôi lồng bè chết đồng loạt, bất thường, ảnh hưởng lến đến sản xuất của bà con ngư dân. Vấn đề này cũng được dư luận đặc biệt quan tâm. Bước đầu các cơ quan chức năng đã nhận định được nguyên nhân có khả năng tác động đến hiện tượng cá chết hàng loạt. Tuy nhiên, nguyên nhân chính xác là gì thì cần có thời gian phân tích, nhưng trước mắt có khẳng định nguyên nhân không phải do dịch bệnh nguy hiểm./.

Trần Đình Quý