Hội thảo thu hút đông đảo các đại diện doanh nghiệp tham dự.

Đây là đánh giá của các chuyên gia tại hội thảo “Cơ chế tài chính hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo”, do Chương trình Đối tác đổi mới sáng tạo Việt Nam – Phần Lan giai đoạn II (IPP) tổ chức, ngày 24/8.

Nhiều nguồn vốn hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo

Chia sẻ tại hội thảo, ông Marko Saarinen, Tham tán Đại sứ quán Phần Lan cho rằng, với những kinh nghiệm quốc tế, Phần Lan đã tạo ra nền tảng để có sự trao đổi cởi mở, minh bạch nhằm thúc đẩy chương trình hợp tác liên kết chặt chẽ với các bên liên quan.

“Chúng tôi đã cung cấp nhiều cơ chế tài chính hỗ trợ cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, đã thành công với hàng trăm chương trình hỗ trợ của IPP. Một số chương trình này đã đạt được sự tăng trưởng cao, bao gồm cả mở rộng thị trường quốc tế cũng như các dịch vụ đã được cung cấp cho hệ thống khởi nghiệp quốc gia”, ông Marko Saarinen cho biết.

Hiện IPP đang tập trung xây dựng nguồn lực cho các chương trình và tổ chức đào tạo đại học, các doanh nghiệp, nhà kinh doanh trong phát triển doanh nghiệp khởi nghiệp. Đơn cử như việc đào tạo các giáo sư từ 54 trường đại học, 80 công ty khởi nghiệp, 46 đơn vị phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp.

Cũng theo Tham tán Đại sứ quán Phần Lan, Việt Nam hiện đang trở thành điểm đến hấp dẫn cho các nhà đầu tư nước ngoài. Tuy nhiên, Việt Nam cần hợp tác chặt chẽ giữa các bên hỗ trợ và các nhà khởi nghiệp cũng như cung cấp các dữ liệu đáng tin cậy để có thể làm cho các nhà đầu tư và các tổ chức cho vay dễ dàng tiếp cận hơn. Ngoài ra, phải xây dựng được hệ sinh thái khởi nghiệp cũng như tạo môi trường kinh doanh dễ dàng hơn cho các nhà đầu tư tại Việt Nam.

Đồng quan điểm, chuyên gia quốc tế, ông Jouko Ahvenainen cũng nhận định, Việt Nam hiện đang có điểm xuất phát tuyệt vời với nhiều nguồn vốn, nguồn tài trợ quốc tế và nhiều mô hình mới. Đáng chú ý, Việt Nam còn có cơ hội đi tắt để chuyển dịch sang mô hình mới hoàn toàn.

Có rất nhiều mô hình khác nhau để có thể tìm kiếm nguồn vốn, ngay cả trong khoản vay cũng có nhiều mô hình để biến khoản vay hiệu quả hơn. Ví dụ như khoản vay cho tài trợ xuất khẩu, tham gia hỗ trợ nguồn cung, hỗ trợ trong lĩnh vực giao dịch, chuyển đổi khoản vay thành hỗ trợ. Ngoài ra là rất nhiều các nguồn tài chính hỗ trợ khác nhau như: nguồn tài trợ cá nhân, các nhà đầu tư hàng ngày, các công ty vốn bảo hiểm, công ty quản lý quỹ, quỹ hưu trí, tổ chức tín dụng và ngân hàng… đều có thể đầu tư vào giai đoạn đầu của quá trình khởi nghiệp.

Giải pháp hỗ trợ hệ sinh thái khởi nghiệp

Mặc dù có nhiều điểm xuất phát có lợi, song các bên liên quan còn thiếu thông tin và khả năng đánh giá dữ liệu. Đây là ‘’nút cổ chai’’ cản trở mô hình vận hành khác nhau. Thực tế, có nhiều ngân hàng khó đưa ra quyết định cho vay vì các công ty cung cấp thông tin còn chưa đầy đủ. Trong khi đó, hỗ trợ tín dụng đang là hình thức phát triển rất tốt trên toàn cầu nhưng lại không phổ biến ở Việt Nam.

“Vậy làm thế nào để có dữ liệu và sử dụng dữ liệu tối đa trong quá trình cho vay? Toàn bộ thị trường cần phải có nguồn dữ liệu minh bạch để giảm rủi ro của các nhà đầu tư. Bởi quá trình đánh giá rủi ro là vô cùng quan trọng khi giải ngân’’, ông Jouko Ahvenainen nhấn mạnh.

Từ đó, ông Jouko Ahvenainen cho rằng, con đường quan trọng nhất để phát triển thị trường tài chính thời điểm này tại Việt Nam, đặc biệt là thị trường cho vay là tạo ra các quỹ bảo lãnh. Bên cạnh đó, cần tạo ra nền tảng dữ liệu để hỗ trợ cho thị trường cho vay.

Bàn về vấn đề này, bà Phan Hoàng Lan, Trưởng nhóm nghiên cứu IPP cho rằng, đặc thù lớn nhất của sự đầu tư là rủi ro. Do đó, các tổ chức hỗ trợ vốn nhà nước cho khởi nghiệp nên bắt đầu hỗ trợ thời gian ban đầu, chấp nhận rủi ro. Đồng thời, giảm thiểu thủ tục hành chính cho các doanh nghiệp khởi nghiệp cũng như tập trung vào thay đổi tinh thần hỗ trợ khởi nghiệp bao gồm tài chính và phi tài chính./.

Phùng Liên