Tỷ trọng tài sản cố định bình quân chiếm 35% tổng tài sản. Trong đó khối các TĐ,TCT, Công ty mẹ - con có tổng tài sản hơn 2,8 triệu tỷ đồng, chiếm 93% tổng tài sản; các công ty TNHH MTV độc lập còn lại chiếm 7% tổng tài sản.

Vốn chủ sở hữu của 652 DNNN là 1.376.236 tỷ đồng, tăng 8% so với năm 2014. Trong đó, khối các TĐ,TCT, công ty mẹ - con là 1.254.899 tỷ đồng, tăng 8% và chiếm 91% tổng vốn chủ sở hữu.

Tổng doanh thu của các DN đạt 1.588.326 tỷ đồng, tương đương với mức thực hiện năm 2014. Lợi nhuận trước thuế đạt 161.431 tỷ đồng, giảm 11%.

Tỷ suất lợi nhuận trước thuế/vốn chủ sở hữu bình quân năm 2015 của khối TĐ, TCT, công ty mẹ - con là 12% (năm 2014 là 15%); tỷ suất lợi nhuận trước thuế/tổng tài sản bình quân năm 2015 của khối TĐ, TCT, công ty mẹ - con là 5,3% (năm 2014 là 6,3%). Các chỉ tiêu tương tự của khối DN độc lập thuộc bộ, ngành, địa phương là 9% và 5, đều giảm nhẹ so năm 2014.

Tổng số phát sinh phải nộp ngân sách nhà nước của các doanh nghiệp năm 2015 là 246.038 tỷ đồng, giảm 5% so với thực hiện 2014.

Cũng theo báo cáo của Chính phủ, hiện 103 tập đoàn, tổng công ty, công ty mẹ con (TĐ, TCT) đang nắm giữ 93% tổng tài sản của các DNNN. Năm 2015, các TĐ,TCT này đạt tổng doanh thu hợp nhất 1.456.476 tỷ đồng, tương đương mức thực hiện năm 2014, tuy nhiên lợi nhuận kế toán trước thuế chỉ đạt 150.355 tỷ đồng, giảm 12%.

Xét theo báo cáo hợp nhất, tỷ lệ doanh thu/tổng tài sản bình quân là 0,52 lần và tỷ lệ doanh thu/vốn chủ sở hữu bình quân là 1,16 lần.

Những TĐ,TCT có mức doanh thu lớn tập trung chủ yếu ở khối TĐ. Trong đó, PVN đứng đầu với lợi nhuận 313.444 tỷ đồng; EVN (243.509 tỷ đồng); Viettel (216.851 tỷ đồng); Vinacomin (77.657 tỷ đồng); VNPT (50.586 tỷ đồng); TĐ Hóa chất (41.819 tỷ đồng); Mobifone (33.553 tỷ đồng); TCT Công nghiệp Xi măng Việt Nam (24.790 tỷ đồng); TCT Lương thực Miền Nam (23.322 tỷ đồng).

Ở chiều ngược lại, một số TĐ,TCT có tổng doanh thu giảm tương đối mạnh so với năm 2014 (từ 20% trở lên) như TCT Bến Thành giảm 67%; TCT Đầu tư XNK Cao Bằng giảm 53%; TCT Thương mại XNK Thanh Lễ giảm 42%; Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Đăk Tô giảm 38%; TCT Văn hóa Sài Gòn giảm 33%; Công ty TNHH MTV Đầu tư Việt Hà giảm 33%; TCT Cơ khí XD giảm 29%; TCT Địa ốc Sài Gòn giảm 29%; TCT Tư vấn Xây dựng Việt Nam giảm 21%; TCT Thương mại Hà Nội giảm 21%.

Lợi nhuận kế toán trước thuế của các TĐ, TCT năm 2015 đạt 150.355 tỷ đồng, giảm 12% so với thực hiện năm 2014. Các TĐ,TCT có lợi nhuận kế toán trước thuế đạt cao trên 2.000 tỷ đồng vẫn chủ yếu ở những TĐ,TCT có quy mô lớn.

Tỷ suất lợi nhuận trước thuế/vốn chủ sở hữu bình quân năm 2015 là 12%, tỷ suất lợi nhuận trước thuế/tổng tài sản năm 2015 là 5,3%.

Đáng chú ý, sau quá trình tái cơ cấu, bước đầu một số TĐ,TCT đã hoạt động có hiệu quả và bù đắp lỗ lũy kế của các năm trước như TCT Xăng dầu Quân đội đạt 267 tỷ đồng; TCT Cà phê Việt Nam đạt 131 tỷ đồng; TCT Truyền thông đa phương tiện -VTC đạt 123 tỷ đồng; TCT XD Trường Sơn đạt 79 tỷ đồng; TCT Lương thực Miền Nam đạt 26 tỷ đồng; TCT Cơ khí XD đạt 47 tỷ đồng.

Cũng trong năm 2015, có 4 TĐ,TCT lỗ phát sinh hơn 280 tỷ đồng và 4 công ty mẹ lỗ hơn 260,8 tỷ đồng; 14 TĐ,TCT còn lỗ lũy kế là 6.165 tỷ đồng và 9 công ty mẹ còn lỗ lũy kế là 1.912 tỷ đồng.

Năm 2015, tổng các khoản phát sinh phải nộp NSNN của các TĐ, TCT đạt 217.208 tỷ đồng, giảm 6% so với thực hiện năm 2014. Trong đó, số phát sinh phải nộp NSNN từ hoạt động sản xuất kinh doanh nội địa là 156.932 tỷ đồng, chiếm 72% tổng số phát sinh phải nộp NSNN; số phát sinh phải nộp NSNN từ hoạt động kinh doanh xuất nhập khẩu là 14.639 tỷ đồng và số lợi nhuận phải nộp NSNN theo Nghị định số 204/2013/NĐ-CP ngày 05/12/2013 của Chính phủ là 45.638 tỷ đồng.

Riêng công ty mẹ, tổng các khoản phát sinh phải nộp NSNN đạt 120.587 tỷ đồng, tăng 4% so với thực hiện năm 2014. Trong đó, số lợi nhuận sau thuế còn lại sau khi trích lập các quỹ phát sinh phải nộp NSNN của công ty mẹ theo quy định tại Nghị quyết số 78/2014/QH13 về dự toán NSNN năm 2015 được Quốc hội khóa XIII, kỳ họp thứ tám thông qua ngày 10/11/2014 là 49.123 tỷ đồng.

Số lợi nhuận sau thuế còn lại sau khi trích lập các quỹ theo quy định đã nộp NSNN trong năm 2015 của các công ty mẹ là 55.151 tỷ đồng (bao gồm phần lợi nhuận sau thuế còn lại sau khi trích lập các quỹ của các năm trước thực hiện nộp NSNN trong năm 2015).

Như vậy, theo nhận định tại báo cáo của Chính phủ, năm 2015 hầu hết các DNNN, trọng tâm là TĐ, TCT vẫn tiếp tục duy trì ổn định hoạt động sản xuất, kinh doanh, góp phần giữ vững mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô thông qua hoạt động cung ứng sản phẩm, dịch vụ công ích và công tác chi nhằm thực hiện các chính sách an sinh xã hội của địa phương.

Đồng thời, các DNNN cũng đóng góp nguồn thu cho NSNN (bao gồm cả phần lợi nhuận sau thuế sau khi trích lập các quỹ phải nộp NSNN theo quy định), mặc dù chỉ tiêu lợi nhuận trước thuế và tổng các khoản phát sinh phải nộp NSNN có sự sụt giảm nhẹ so với năm 2014./.

Hoàng Lâm