Triển lãm cá cảnh lần 2 năm 2017 tại TP. Hồ Chí Minh thu hút sự quan tâm lớn của khách tham quan. Ảnh Đ.Doãn

Sản phẩm có mặt tại 52 quốc gia

Theo thống kê của Chi cục Thủy sản (Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn TP. Hồ Chí Minh), năm 2016, TP. Hồ Chí Minh có tổng diện tích nuôi cá cảnh 78,7 ha với 285 hộ nuôi. Trong đó, nuôi trong ao gần 52 ha với 60 hộ nuôi, nhiều nhất là ở huyện Bình Chánh có gần 45,9 ha. Nuôi trong bể xi măng 25,5 ha với 149 hộ nuôi, nhiều nhất ở huyện Củ Chi với diện tích hơn 16,5 ha. Nuôi trong bể kiếng có diện tích 1,3 ha với 76 hộ nuôi, tập trung nhiều tại huyện Củ Chi, quận 9 và quận Thủ Đức, sản phẩm chủ yếu là cá dĩa.

Tổng số cửa hàng kinh doanh cá cảnh trên toàn địa bàn là khoảng 280 cửa hàng, phân bố ở khắp các quận, huyện, trong đó nổi bật là khu vực ở đường Lưu Xuân Tín (quận 5), đường Nguyễn Thông (quận 3) và đường Trường Chinh (quận Tân Bình) chuyên kinh doanh nhiều loại cá cảnh và trang thiết bị phục vụ cho người nuôi.

Trong năm, sản lượng cá cảnh sản xuất đạt 135 triệu con, tăng 12,5% so với năm 2015; xuất khẩu đạt 16 triệu con với giá trị kim ngạch 16,5 triệu USD, tăng 19% so với năm 2015. Trong đó, cá cảnh nước ngọt xuất khẩu hơn 70 loài, gồm 45 loài nuôi sinh sản nhân tạo, hơn 20 loài được khai thác từ sông suối và khoảng 10 loài có nguồn gốc nhập từ Thái Lan, Đài Loan.

Những loài có tỷ lệ xuất khẩu cao là cá dĩa, neon, bảy màu, mô ly, hòa lan, phượng hoàng, chạch rắn, lòng tong, bướm bầu, thủy tinh, xiêm, sặc, ông tiên, tai tượng… Nhóm cá cảnh biển xuất khẩu chỉ chiếm tỉ lệ dưới 1%.

Với hơn 20 đơn vị xuất khẩu cá cảnh qua cửa khẩu TP. Hồ Chí Minh, cả năm 2016, TP. Hồ Chí Minh đã xuất khẩu cá cảnh đến 52 quốc gia, trong đó thị trường châu Âu chiếm 60%, gồm: Đức, Cộng hoà Czech, Anh, Thụy Điển, Đan Mạch, Pháp, Ý, Thụy Sĩ…; còn lại 40% là các thị trường châu Á, châu Mỹ và Nam Phi, gồm: Hoa Kỳ, Canada, Bra-xin, Singapore, Malaysia, Nhật Bản, Hồng Kông, Đài Loan, Thái Lan và một số nước Trung Đông.

Kết quả trên cho thấy chương trình phát triển cá cảnh của TP. Hồ Chí Minh đang thúc đẩy lĩnh vực nông nghiệp đô thị đặc biệt này tăng trưởng tốt.

Tìm hiểu nghề nuôi cá cảnh tại triển lãm cá cảnh TP. Hồ Chí Minh. Ảnh Đ.Doãn

Cần giải pháp hỗ trợ ngành nghề cá cảnh

Kế hoạch phát triển ngành nghề cá cảnh năm nay, TP. Hồ Chí Minh dự tính sản lượng sản xuất tăng 10 - 15% so với năm 2016, đạt 140 – 150 triệu con; xuất khẩu cũng tăng 15 - 20%, đạt 20 – 25 triệu USD, tương đương 18 – 20 triệu con. Mục tiêu đến năm 2020, sản lượng sản xuất là 150 – 180 triệu con, xuất khẩu 40 – 50 triệu con, kim ngạch 40 – 50 triệu USD.

Trong khi đó, thống kê của Chi cục Thủy sản cho thấy, tổng diện tích nuôi cá cảnh trên toàn TP. Hồ Chí Minh trong 9 tháng đầu năm 2017 đã tăng lên khoảng 88 ha với hơn 290 cơ sở và hộ nuôi. Tuy nhiên, người theo nghề chủ yếu ở quy mô nhỏ lẻ, manh mún. Hầu hết các trại nuôi cá cảnh chưa có sự đầu tư đúng mức và phù hợp về cơ sở hạ tầng.

Thêm vào đó, hoạt động tổ chức sản xuất, kinh doanh chưa có sự liên kết chặt chẽ, đặc biệt là vai trò của các hội, chi hội còn nhiều hạn chế nên hội viên phân tán và chưa phát huy sức mạnh thực sự của các nghệ nhân có tâm huyết. Số lượng tổ hợp tác và hợp tác xã cá cảnh còn ít và hoạt động cũng chưa hiệu quả. Số hộ nuôi cá cảnh được tiếp cận chính sách khuyến khích chuyển dịch cơ cấu nông nghiệp đô thị còn ít.

“Do đó, để đạt được mục tiêu xuất khẩu 40 - 50 triệu con cá cảnh với kim ngạch 40 – 50 triệu USD vào năm 2020, các cơ quan ban ngành thành phố cần sớm có nhiều giải pháp đột phá để hỗ trợ kịp thời các tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh, xuất nhập khẩu cá cảnh mở rộng thị trường xuất khẩu, đa dạng chủng loại sản phẩm... nhằm nâng cao tính cạnh tranh với các nước trên thế giới” - Chi cục Thủy sản TP. Hồ Chí Minh cho biết./.

Đỗ Doãn