Rau quả, nông sản của Việt Nam đạt chuẩn VietGap, GlobalGap. Ảnh: TL

Xuất khẩu hàng nông sản vẫn chiểm ưu thế

Ở lĩnh vực sản xuất, xuất khẩu cà phê, hiện sản lượng xuất khẩu cà phê của Việt Nam bình quân đạt 1,5 - 1,8 triệu tấn/năm, kim ngạch xuất khẩu luôn tăng trưởng trong những năm qua. Với vị trí thứ hai về giá trị xuất khẩu, cà phê Việt Nam đã có mặt tại 80 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới, tập trung chủ yếu ở những thị trường lớn như Đức, Hoa Kỳ, Tây Ban Nha, Ý, Bỉ, Anh và các thị trường mới nổi như: Trung Quốc, Nga, Hàn Quốc, Nhật Bản, Đài Loan, Philippines, Thailand…

Ông Nguyễn Nam Hải - Phó Chủ tịch thường trực Hiệp hội Cà phê Ca cao Việt Nam nhìn nhận, trong bối cảnh dịch bệnh Covid-19 diễn biến phức tạp, chuỗi cung ứng bị đứt gãy, xuất khẩu cà phê năm 2020 vẫn đạt gần 3 tỷ USD. Thị trường cà phê nội địa phát triển mạnh với sự có mặt của khoảng 300.000 quán cà phê trên cả nước, trong đó nhiều thương hiệu bán lẻ cà phê Việt được người tiêu dùng ưa thích.

Việt Nam và Australia là đối tác thương mại thông qua Hiệp định Tự do thương mại ASEAN-Australia - New Zealand có hiệu lực từ năm 2010 và Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) có hiệu lực từ cuối năm 2018. Nhờ các hiệp định này, phần lớn hàng hóa của Việt Nam xuất khẩu sang Australia được hưởng mức thuế suất ưu đãi 0% và nhiều điều kiện thuận lợi khác.

Theo nhận định của ông Nguyễn Đình Tùng - Tổng Giám đốc Công ty Vina T&T Group, năm 2021, triển vọng xuất khẩu hàng rau quả của Việt Nam được kỳ vọng sẽ khả quan hơn nhờ các hiệp định thương mại tự do (FTA) đã có hiệu lực. Đặc biệt, khi tham gia Hiệp Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP), cả Việt Nam, Trung Quốc và 13 quốc gia còn lại đều mở cửa thị trường cho nhau.

RCEP được cho là mở ra cơ hội cho hàng rau quả có thế mạnh của Việt Nam sẽ rộng đường vào thị trường tỷ dân của Trung Quốc. Theo lộ trình RCEP, Trung Quốc sẽ xóa bỏ gần 91% thuế quan cho Việt Nam, còn Việt Nam sẽ xóa bỏ gần 86% thuế quan cho Trung Quốc. Ông Tùng chia sẻ, nếu tình hình dịch bệnh được khống chế, kiểm soát tốt, xuất khẩu, làm ăn buôn bán sẽ thuận lợi hơn. Mặt khác, doanh nghiệp cần liên kết chặt chẽ giữa người nông dân, ngân hàng và Nhà nước để xây dựng một nền nông nghiệp thực sự bền vững. Theo ông Tùng, hiện chúng ta đã có rất nhiều công cụ là các hiệp định, do đó, nên tận dụng để kết nối thị trường. Đồng thời, cũng cần sự thay đổi lớn về nhận thức của người trồng và cả doanh nghiệp.

Hỗ trợ cho các doanh nghiệp xuất khẩu các mặt hàng rau củ quả, trái cây đi các nước khác trên thế giới kéo dài được tuổi thọ, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm, các vấn đề vệ sinh, vượt qua được các rào cản kỹ thuật khắt khe theo tiêu chuẩn thế giới, giảm tỉ lệ tổn thất, từ đó, tiết kiệm chi phí, tăng tính cạnh tranh của nông sản Việt Nam so với các nước trên thế giới.

Ông Phạm Quốc Bảo - Giám đốc Công ty cổ phần Thương mại quốc tế Sao Nam – chuyên cung cấp các giải pháp bảo quản hàng hóa, nông sản sau thu hoạch cũng nhìn nhận, năm 2021, Việt Nam đã ký các hiệp định, thị trường mở rộng ra rất lớn, các doanh nghiệp đã chuẩn bị các vùng trồng, các tiêu chuẩn để đảm bảo xuất khẩu.

“Là một doanh nghiệp bảo quản, chúng tôi mong được phục vụ nhiều khách hàng hơn. Khi dịch được kiểm soát, thị trường nông sản sẽ mở rộng hơn rất nhiều” – ông Bảo nói.

Cơ hội bứt phá

Những ngày đầu năm 2021, nhu cầu tiêu dùng của người dân tăng cao, không chỉ mang lại triển vọng sáng cho ngành bán lẻ trong quý đầu năm, mà nhiều doanh nghiệp, hiệp hội nhận định, ngành này thực sự có cơ hội tăng trưởng.

Bà Lý Kim Chi - Chủ tịch Hội Lương thực thực phẩm TP. Hồ Chí Minh cho biết, nếu thị trường phục hồi nhanh và mạnh, ngành chế biến lương thực thực phẩm của Việt Nam có khả năng sẽ lấy lại được nhịp độ tăng trưởng xuất khẩu cao.

“Chúng tôi tin tưởng với ngành chế biến lương thực thực phẩm và các thị trường được thực thi các FTA mới này, sẽ là điều kiện rất tốt cho các doanh nghiệp sản xuất của mình, nâng sản lượng của sản phẩm lên và tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu của thế giới” - bà Chi bày tỏ.

Ông Nguyễn Đình Tùng cũng cho biết, thị trường xuất khẩu năm 2021 đối với mặt hàng nông sản vẫn là lợi thế của Việt Nam. Thị trường sẽ đổ dồn vào những doanh nghiệp có nền tảng bền vững hơn, từ đó, doanh nghiệp mới có nguồn lực quảng bá cho sản phẩm của nông sản Việt Nam nhiều hơn. Các thị phần nông sản trên thế giới còn rất nhiều, các doanh nghiệp sẽ có cơ hội tiếp cận nhiều hơn.

“Năm 2021, triển vọng xuất khẩu hàng rau quả của Việt Nam được kỳ vọng sẽ khả quan hơn nhờ các FTA đã có hiệu lực” - ông Nguyễn Đình Tùng nhận định.

Năm 2021, kinh tế Việt Nam vẫn phụ thuộc rất nhiều vào cầu của một số thị trường lớn như Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc, EU, Trung Quốc và ASEAN, những thị trường này hiện đang chiếm tới gần 80% kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam. Ngành chế biến lương thực thực phẩm hiện có hơn 5.500 cơ sở sản xuất, trong đó có hơn 2.400 doanh nghiệp đang hoạt động trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh.

Thực phẩm và đồ uống đang chiếm tỉ lệ cao nhất 35% trong cơ cấu chi tiêu hàng tháng của người tiêu dùng. Giữa đại dịch toàn cầu, tình hình của Việt Nam tương đối ổn định nhất. Thực thi các FTA thế hệ mới đã ký kết, các doanh nghiệp, đặc biệt là ngành chế biến lương thực thực phẩm đang nâng giá trị của sản phẩm của mình lên theo đúng tiêu chuẩn để vào được thị trường châu Âu.

Đây là một ngách rất lớn cho các doanh nghiệp… Với các hiệp định đã ký kết, cùng với sự cải cách mạnh mẽ của Chính phủ và nỗ lực tự thân của từng doanh nghiệp ở các ngành hàng, tin rằng các doanh nghiệp Việt Nam sẽ có một năm vượt khó khăn, bứt phá đầy ứng tượng./.

Gia Cư