Lãnh đạo và các phóng viên TBTCVN chung vui với tác giả tại Lễ trao giải Báo chí Quốc gia 2016. Ảnh: Đức Minh

Nhiều năm làm việc tại phòng Thư ký Tòa soạn, tôi ít có điều kiện đi thực tế, bài viết cũng không nhiều, do đó, không tham gia nhiều giải báo chí. Nhưng có lẽ do duyên may, mấy lần bạn bè “xui” gửi bài dự thi, thì hầu như lần nào cũng có giải, không phải giải cao thì cũng được cái “khúc khích” động viên. Từ giải báo chí ngành Tài chính, đến ngành Giao thông, giải báo chí Đại đoàn kết của Mặt trận Tổ quốc đến giải Báo chí Toàn quốc của Hội Nhà báo Việt Nam tổ chức, tôi đều có vinh dự được xướng tên, lên nhận giải.

Nhớ lại lần viết bài về giao thông, (trời đất, chỉ vì thấy mừng vì dạo ấy tai nạn giao thông giảm hẳn so với trước nên cảm tác mà viết bài trên Báo Điện tử Thời báo Tài chính Việt Nam), bài viết mang tên “Có những niềm vui khôn tả bắt nguồn từ con số âm”. Anh bạn đồng nghiệp biên tập bài, rồi đẩy lên báo, cùng chia sẻ tâm đắc. Sau đó cũng chính anh bạn này thấy có cuộc thi viết về An toàn giao thông, đã nhắc tôi nên gửi bài này dự thi. Tôi đâu có chuyên tâm lĩnh vực giao thông, nên dùng dằng mãi, bài được gửi đi vào ngày cuối cùng của hạn nộp bài dự thi. Chẳng ngờ, đến lúc có kết quả, tôi cũng được trao cho một giải nho nhỏ động viên!

Tác giả Trần Thị Kim Thanh

​Một lần khác, tôi đi xem triển lãm hàng thủ công mỹ nghệ toàn quốc, hôm đó là ngày cuối cùng trưng bày sản phẩm, nhiều gian hàng đã rục rịch dọn về. Dừng ở một gian hàng mỹ nghệ mây tre lá, tôi thấy một bà má tóc bạc, đang lau chùi những chiếc giỏ xách, bình hoa. Dung mạo phúc hậu của má khiến tôi rất mến mộ, tôi liền hỏi thăm má về các sản phẩm, má nói say sưa về chúng với niềm tự hào. Tôi được biết má là má Cúc - Chủ nhiệm Hợp tác xã Ba Nhất, chuyên về các sản phẩm từ cây lá, lục bình (bèo), tạo việc làm cho hàng chục ngàn lao động nhiều tỉnh phía Nam. Lúc đó tôi còn chưa biết gì về hợp tác xã này, chỉ thấy niềm vui, tình yêu lao động, lòng nhân hậu của má lan tỏa sang tôi. Cuộc nói chuyện chưa lâu thì có một đoàn khách nước ngoài đi qua, dừng lại hỏi thăm. Tôi còn chưa nghe rõ họ nói gì, thì bất ngờ, bà má trao đổi với họ bằng tiếng Anh rất lưu loát… Tôi thêm ngưỡng mộ má hơn về con người không chỉ nhân hậu mà còn có trí tuệ hơn người.

Sự ngưỡng mộ về má Cúc khiến cho tôi tìm hiểu thêm về Hợp tác xã Ba Nhất, mới biết tầm cỡ của hợp tác xã này không thua gì một công ty xuất khẩu lớn, đã xuất hàng đi nhiều nước và mang về nguồn ngoại tệ không nhỏ từ những nhánh lục bình tưởng như vô giá trị.

Câu chuyện nếu dừng ở đấy thì tôi chỉ có một bài báo về kinh tế đơn thuần. Nhưng một sự run rủi khiến tôi gặp má Cúc lần thứ hai, đã cho tôi bài viết đoạt giải B giải báo chí Đại đoàn kết của Mặt trận Tổ quốc.

Lần gặp gỡ thứ hai, má Cúc đăng đàn tại một hội nghị cấp bộ, hôm đó lãnh đạo Chính phủ cũng đến dự. Má được mời lên báo cáo thành tích, nhân tiện cũng đưa tiết mục cây nhà lá vườn lên chào mừng hội nghị, đó là một tiết mục đọc thơ và hát của hai thiếu nữ bị khiếm thị, ý nói mình như phận bèo trôi, được hợp tác xã tạo việc làm, trao niềm hy vọng, hạnh phúc… Cả hội trường đều xúc động nghẹn ngào. Sau đó, tìm hiểu thêm tôi mới biết, hợp tác xã của má Cúc đã dang tay đón nhận những người khuyết tật, tạo nguồn sống cho họ, thậm chí là chắp mối duyên cho họ xây dựng gia đình và tạo cho họ cơ hội vươn lên thoát nghèo, tự tin, bình đẳng với xã hội.

Còn tôi, chắp nối những xúc cảm về má Cúc và Hợp tác xã Ba Nhất, tạo nên bài báo có tên “Những cánh bèo trôi”. Bài báo được Hội đồng chấm giải đánh giá cao và trao giải B vì sự chân thật của tác phẩm và sức lan tỏa, thuyết phục của hình tượng nhân vật. Tôi gửi biếu má mấy tờ báo và chia sẻ niềm vui được giải với má Cúc – một bà má miền Nam tôi luôn cảm phục.

Một lần được giải khác là vào năm 2016, tôi vinh dự được lên nhận giải C Giải báo chí Toàn quốc, đúng vào tối 21/6, kỷ niệm ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam. Giải được trao cho loạt bài đăng trên Báo Điện tử Thời báo Tài chính Việt Nam, mang tên: “Thực phẩm bẩn – nỗi ám ảnh của mọi nhà”. Đây là loạt bài gồm 5 bài viết xoay quanh vấn nạn thực phẩm bẩn, nhìn từ nhiều góc độ: người nông dân, người chế biến thực phẩm, người tiêu dùng, các cơ quan quản lý, đề xuất giải pháp chế tài xử lý vi phạm.

Loạt bài đưa ra đúng vào thời điểm đầu năm 2016, khi các vụ nhập khẩu, lưu thông thực phẩm bẩn đang rộ lên, như nhập nội tạng ôi thối, sử dụng các chất vàng ô, salbutamol, lạm dụng kháng sinh trong chăn nuôi, ngâm tẩm các chất cấm vào măng, rau quả… khiến dư luận xã hội bất bình. Trào lưu sản xuất, chế biến thực phẩm sạch mới ở giai đoạn nhen nhóm, chưa có nhiều “đất dụng võ”, chưa được ưa chuộng như bây giờ. Tôi muốn qua bài báo góp phần nhỏ như một tiếng chuông thức tỉnh, để nâng nhận thức của mọi người về việc cần phải bảo vệ chính mình và cộng đồng trước khi quá muộn. Khi viết loạt bài này, tôi nhớ lại người chị thân yêu của mình, đã ra đi mấy năm trước bởi căn bệnh ung thư đại tràng, “một cái chết bắt đầu từ bàn ăn”…

Giải báo chí là nơi tác phẩm của những người làm báo được khẳng định và trân trọng. Tôi biết nhiều anh chị đồng nghiệp đã rất vất vả lăn lộn, đối mặt với nhiều gian nan trong quá trình tác nghiệp để có những phóng sự điều tra đầy sức nặng, từ đó đưa các vụ việc tiêu cực ra ánh sáng. Được xướng tên trong giải báo chí cùng với các anh chị đồng nghiệp là một vinh dự lớn đối với tôi và mỗi bài báo hay xuất phát từ rung động của trái tim chính là những kỷ niệm đẹp tôi luôn trân trọng trong cuộc đời làm báo.

Kim Thanh