Hội nghị Khoa học công nghệ phục vụ tái cơ cấu ngành thủy sản. Ảnh: Nguyên Phương

Ngày 23/5, tại Hà Nội, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (NN&PTNT) tổ chức Hội nghị khoa học công nghệ phục vụ tái cơ cấu ngành thủy sản nhằm tìm ra những giải pháp đẩy mạnh hơn nữa việc ứng dụng KHCN trong nuôi trồng, khai thác, bảo vệ nguồn lợi thủy sản phục vụ cho quá trình tái cơ cấu ngành.

TS. Phạm Anh Tuấn, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục thủy sản cho biết, kim ngạch xuất khẩu thủy sản từ chỗ đạt 500 triệu USD năm 1995 đã tăng lên 7,8 tỷ USD vào năm 2014. Thông qua đó, đưa Việt Nam đứng thứ ba thế giới về sản lượng tôm, thuộc nhóm 4 nước xuất khẩu thủy sản lớn nhất thế giới. Để đạt được kết quả này, nghiên cứu khoa học công nghệ (KHCN) đóng góp vai trò không nhỏ.

Cụ thể, trong nuôi trồng thủy sản, ngành đã chủ động nghiên cứu công nghệ sản xuất giống hầu hết các đối tượng thủy sản nuôi như: Tôm sú, tôm chân trắng, tôm càng xanh, cá tra, rô phi,...; đã nghiên cứu và ứng dụng công nghệ tiên tiến trong chọn tạo đàn giống bố mẹ có tính tăng trưởng nhanh đối với cá tra, cá rô phi, tôm chân trắng, tôm sú, cá chép...Tiến hành nhập và thuần hóa thành công một số đối tượng nuôi như cá hồi vân, cá tầm, cá quế...

Trong chế biến thủy sản, đã nghiên cứu và ứng dụng công nghệ làm lạnh nước biển, bể ngâm hạ nhiệt, khay chứa đựng, các phương tiện bốc dỡ. Làm chủ công nghệ bảo quản và vận chuyển sống đối với một số loài hải sản như cá, nhuyễn thể, giáp xác, đáp ứng nhu cầu tăng cao của người tiêu dùng, đặc biệt các đô thị lớn.

Tuy nhiên hiện nay, hoạt động KHCN nhìn chung hiệu quả chưa cao, số lượng các sản phẩm liên quan đến khoa học ứng dụng cũng như các sản phẩm khoa học tạo ra từ nguồn ngân sách nhà nước được thương mại hóa còn ít, ứng dụng thực tiễn còn thấp...

Tại hội nghị, các đại biểu đã tập trung đi sâu phân tích vào những khó khăn của ngành thủy sản Việt Nam. Trong đó cho thấy, tình hình sản xuất nuôi tôm đang chịu ảnh hưởng của biến đổi khí hậu; môi trường nuôi xuống cấp nghiêm trọng. Đồng thời, công tác tư vấn vẫn chưa đủ để giúp các hộ nuôi phát triển bền vững.

Đặc biệt, vấn đề nước rất quan trọng đối với ngành thủy sản, tuy nhiên, khi nuôi công nghiệp, sử dụng nước sông, sẽ có nguy cơ ô nhiễm. Trong quá trình nuôi trồng thủy sản, với việc sử dụng thức ăn mật độ nhiều đặt ra vấn đề là cặn thức ăn đi đâu và sẽ được xử lý như thế nào? Điều này đòi hỏi trong nuôi trồng thủy sản cần có công nghệ xử lý nước...

Phát biểu tại hội nghị, Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Cao Đức Phát nhấn mạnh, ngành KHCN thủy sản vẫn còn nhiều yếu kém trong nghiên cứu và chuyển giao. Bởi vậy, công tác nâng cao trình độ, năng lực nghiên cứu, ứng dụng KHCN trong ngành thủy sản là điều cấp thiết. Trong đó, vấn đề cần quan tâm đầu tiên là con giống, sản xuất con giống; sau đó là công tác nghiên cứu về dịch bệnh – yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả và sự phát triển bền vững của ngành.

Bên cạnh đó, cần huy động tổng thể các nguồn lực nhằm tập trung thực hiện nhiệm vụ nghiên cứu, tránh tình trạng phân tán, lãng phí nguồn lực. Ngoài ra, cần tập trung nâng cao hiệu quả đánh bắt, khuyến khích người dân đánh bắt xa bờ; trong nuôi trồng thủy sản cần hướng đến việc tiếp cận những KHCN tiến bộ của thế giới nhằm nâng cao tính cạnh tranh của sản phẩm.../.

Khánh Linh