Trong Công điện số 159/CĐ-TTg định hướng chỉ đạo trong điều hành chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ vừa ban hành, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính giao Ngân hàng Nhà nước Việt Nam sử dụng các công cụ của chính sách tiền tệ, ngân hàng để điều hành tỷ giá theo hướng linh hoạt, hài hòa, hiệu quả, cân bằng hợp lý với lãi suất; quản lý chặt chẽ thị trường ngoại hối, ổn định giá trị đồng Việt Nam.

Cùng với đó, theo dõi sát diễn biến giá vàng thế giới và trong nước, khẩn trương bình ổn, ổn định thị trường vàng, không để tác động tiêu cực đến tỷ giá, không để tác động tiêu cực đến tỷ giá.

USD tăng 3,45%, điều hành tỷ giá linh hoạt cân bằng với lãi suất nhằm giữ vững giá trị VND. Ảnh minh hoạ.

Tại cuộc họp Chính phủ thường kỳ tháng 8 mới đây, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Đoàn Thái Sơn cho biết, trong năm nay, đặc biệt tháng 8, tỷ giá chịu nhiều áp lực. Lãi suất USD duy trì ở mức cao trong khi lãi suất tiền VND thấp, cũng tạo ra xu hướng chuyển vốn. Thêm vào đó, giải ngân vốn vay nước ngoài giảm, nhưng nhu cầu trả nợ lại tăng.

Để ứng phó, Ngân hàng Nhà nước điều hành linh hoạt tỷ giá, phối hợp với công cụ lãi suất, thanh khoản và sẵn sàng bán ngoại tệ khi cần thiết. Tính đến 4/9, tỷ giá giao dịch ở mức 26.380 VND/USD, giảm 0,09% so với ngày 22/8 - thời điểm Ngân hàng Nhà nước bán USD kỳ hạn can thiệp, nhưng vẫn tăng 3,45% so với cuối năm 2024.

Ngoài ra, theo Phó Thống đốc, trước các nguyên nhân khách quan từ tình hình thế giới, áp lực tỷ giá thời gian tới được dự báo vẫn còn lớn.

Cũng theo Phó Thống đốc Đoàn Thái Sơn, tính đến 31/8, lãi suất cho vay bình quân mới ở mức 6,38%, giảm 0,56% so với cuối năm 2024. Tuy nhiên, xu hướng chung lại tiềm ẩn rủi ro. Nhờ lãi suất duy trì ở mặt bằng thấp, dư nợ tín dụng cuối tháng 8 đạt 17,44 triệu tỷ đồng, tăng 11,68% so với cuối năm trước. Nếu tính trọn một năm, tín dụng tăng khoảng 20,19%, mức cao nhất trong nhiều năm, trong khi thông thường chỉ khoảng 14,5%.

Tuy nhiên, điều đáng nói, mặt bằng lãi suất VND duy trì ở mức thấp đã khiến chênh lệch lãi suất giữa VND và USD rơi vào trạng thái âm, làm dòng tiền ngắn hạn có xu hướng chuyển sang nắm giữ USD - đồng tiền mang lại lợi suất cao hơn.

Chia sẻ gần đây, theo ông Phạm Chí Quang - Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ (Ngân hàng Nhà nước) từ năm 2024 đến nay, thị trường chứng khoán chứng kiến dòng vốn đầu tư gián tiếp nước ngoài rút ròng liên tục, trong khi các doanh nghiệp FDI cũng tăng cường chuyển lợi nhuận về nước, tạo áp lực đáng kể lên cung - cầu ngoại tệ và tỷ giá.

Thực tế cho thấy, muốn duy trì sức mạnh của đồng tiền, phải giữ được sức hấp dẫn của nó, trong đó, lãi suất chính là yếu tố then chốt vì phản ánh trực tiếp giá trị đồng tiền.

Tuy nhiên, để thực hiện chỉ đạo của Chính phủ và Thủ tướng về việc giảm lãi suất hỗ trợ tăng trưởng, Ngân hàng Nhà nước từ năm 2022 đến nay đã liên tục hạ lãi suất điều hành, duy trì mặt bằng lãi suất thấp. Trong bối cảnh lãi suất USD quốc tế ở mức cao, sự chênh lệch này càng thúc đẩy dòng tiền dịch chuyển sang USD, qua đó gây áp lực rõ rệt lên tỷ giá USD./.