Ảnh T.L minh họa.

Thông tin tại tọa đàm “Thích ứng với già hóa dân số nhanh ở Việt Nam: Con đường phía trước", do Uỷ ban quốc gia về Người cao tuổi Việt Nam, Hội Người cao tuổi Việt Nam, Tổng cục Dân số và kế hoạch hóa gia đình phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức, chiều 1/10.

Thông tin về tình hình già hóa dân số trên thế giới, bà Astrid Bant - Trưởng đại diện Quỹ dân số Liên Hợp quốc (UNFPA) tại Việt Nam cho biết, cứ 9 người thì có 1 người từ 60 tuổi trở lên. Dự báo con số này sẽ tăng lên 5 người thì có một người từ 60 tuổi trở lên vào năm 2050. Đến năm 2030, số người từ 60 tuổi trở lên sẽ cao hơn số người ở độ tuổi từ 15 – 24 tuổi.

Việt Nam đã chính thức bước vào giai đoạn già hóa dân số từ năm 2011 và là một trong các quốc gia có tốc độ già hóa nhanh nhất thế giới. Năm 2017, số người cao tuổi ở Việt Nam chiếm 11,9% trong tổng dân số. Theo dự báo của Tổng cục Thống kê, đến năm 2038 nhóm dân số từ 60 tuổi trở lên khoảng hơn 21 triệu người, chiếm 20% tổng dân số.

Cũng theo dự báo này, từ năm 2038, dân số trong độ tuổi lao động bắt đầu giảm và sự biến động dân số này sẽ tác động bất lợi đến tình hình phát triển kinh tế - xã hội nếu không có chính sách phù hợp. Xu hướng già hóa dân số là tất yếu, chính vì vậy Việt Nam cần có các can thiệp chính sách kịp thời để duy trì cơ cấu dân số hợp lý.

Bên cạnh đó, xu hướng nữ hóa dân số cao tuổi cũng diễn ra nhanh ở tất cả các quốc gia, bao gồm cả Việt Nam, đòi hỏi các chính sách, chương trình thích ứng với già hóa dân số đều phải tính đến yếu tố giới và nhu cầu khác biệt về giới trong dân số cao tuổi.

Theo các nghiên cứu, tại Việt Nam, già hóa dân số đem lại các cơ hội kinh tế như tạo ra thị trường lớn về dịch vụ cho người cao tuổi; lực lượng lao động cao tuổi cũng là nguồn quý về chuyên môn kỹ thuật… Tuy nhiên, già hóa tại Việt Nam cũng đặt ra những thách thức, trong đó tỷ lệ người cao tuổi Việt Nam nghèo cao, điều kiện nhà ở thua các nhóm khác; người cao tuổi vẫn còn bị phân biệt đối xử trong việc làm; hệ thống an sinh xã hội chưa đáp ứng được nhu cầu của người cao tuổi...

Tại tọa đàm, Thứ trưởng Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội Lê Tấn Dũng khẳng định, tuổi thọ cao là thành quả của sự phát triển kinh tế - xã hội của mỗi quốc gia, chứ không phải là gánh nặng của xã hội hay nền kinh tế. Do đó, cần đảm bảo cuộc sống mạnh khỏe và hạnh phúc của người cao tuổi. Đồng thời, tạo điều kiện cho sự tham gia có ý nghĩa của họ trong xã hội để tận dụng những kinh nghiệm và kiến thức của người cao tuổi.

Đồng quan điểm, bà Trần Bích Thủy - Giám đốc quốc gia tổ chức HelpAge Internatinal tại Việt Nam cho rằng, đã đến lúc cần hành động quyết liệt hơn nữa nhằm chấp dứt phân biệt tuổi tác, đặc biệt là xóa bỏ suy nghĩ cho rằng người cao tuổi là gánh nặng, thụ động và phụ thuộc. Phân biệt tuổi tác là một trong những nguyên nhân gốc rễ cản trở già hóa tích cực, cản trở việc đạt các mục tiêu phát triển bền vững.

Mai Đan