Hội thảo thu hút khá đông đại biểu tham dự. Ảnh: LV

Sự kiện do Đại sứ quán Vương quốc Anh tại Việt Nam, Bộ Thương mại quốc tế (DIT), Hội đồng Công nghiệp năng lượng (EIC), Hiệp hội Doanh nghiệp Anh tại Việt Nam (BBGV) và Hiệp hội Năng lượng Việt Nam (VEA) đồng tổ chức.

Sự kiện có sự tham dự và chia sẻ cách tiếp cận chính sách, phát triển các khung pháp lý của 30 công ty của Anh trong lĩnh vực NLTT và tài chính xanh.

Nhu cầu năng lượng gấp gần 2 lần tốc độ tăng trưởng

Theo ông Cao Quốc Hưng, trong nhiều năm qua, Việt Nam đã đạt được mức tăng trưởng tổng sản phẩm quốc nội (GDP) ấn tượng từ 6 - 7%, nhưng mặt khác, nhu cầu điện năng đã tăng trên 13% cho giai đoạn 2000 - 2010 và trên 11% cho giai đoạn 2011 - 2016 (năm 2018 vừa qua là trên 10%).

Thống kê cho thấy, trước đây nhu cầu điện năng của Việt Nam thường tăng gấp 1,8 - 2 lần tốc độ tăng trưởng GDP (gần đây hệ số này đã có xu hướng giảm đi). Nhu cầu điện năng tăng cao liên tục nhiều năm như vậy tạo ra những sức ép lớn về đầu tư cho năng lực phát điện, truyền tải và phân phối của quốc gia.

Dự báo từ nay cho đến năm 2030, nền kinh tế Việt Nam sẽ tiếp tục tăng trưởng ở mức cao, từ 6,5 - 7,5%/năm. Do đó, ưu tiên cao phải được dành cho đảm bảo nhu cầu năng lượng cho phát triển đất nước một cách bền vững.

Theo Quy hoạch phát triển điện lực quốc gia đã được Chính phủ phê duyệt, công suất lắp đặt nguồn điện cả nước sẽ lên đến 130.000 MW năm 2030 so với 47.000 MWW hiện nay. Như vậy, khoảng 83.000 MWW nguồn điện mới sẽ cần phải được xây dựng và đưa vào vận hành từ nay đến 2030, cùng với đó là các cơ sở hạ tầng truyền tải và phân phối.

Theo ông Hưng, một trong những mục tiêu ưu tiên của Việt Nam là phát triển NLTT để giảm dần sự phụ thuộc vào các dạng năng lượng phát điện truyền thong, nhằm bảo vệ môi trường, vì sự phát triển bền vững của Việt Nam.

Điện từ nguồn NLTT sẽ chiếm 38% năm 2020

Ông Hưng cho biết, để khuyến khích phát triển NLTT, phục vụ các mục tiêu phát triển nêu trên, Bộ Công thương đã xây dựng và trình Chính phủ ban hành hàng loạt các cơ chế như cơ chế về giá điện Feed-in-Tariff Mechanism cho điện mặt trời, điện gió, điện sản xuất từ chất thải rắn, điện sinh khối...

Chính phủ cũng ban hành các chính sách ưu đãi khác cho các nhà đầu tư như ưu tiên cung cấp tín dụng, miễn/giảm thuế thu nhập doanh nghiệp, tiền thuê đất, sử dụng “hợp đồng mua bán điện mẫu”...

Với các chính sách nhất quán và các cơ chế hỗ trợ cụ thể, đang có một "làn sóng" đầu tư của các nhà đầu tư trong nước và quốc tế vào lĩnh vực phát triển NLTT tại Việt Nam.

Theo đó, đến cuối năm 2018, đã đưa vào vận hành phát điện 285 nhà máy thủy điện nhỏ với tổng công suất khoảng 3.322 MW; 8 nhà máy điện gió với tổng công suất 243 MW và 10 nhà máy điện sinh khối với tổng công suất nối lưới khoảng 212 MW. Về điện mặt trời, đến cuối năm 2018 có khoảng 10.000 MW được đăng ký, trong đó có 8.100 MW được bổ sung quy hoạch, khoảng hơn 100 dự án đã ký hợp đồng mua bán điện, 2 dự án đi vào vận hành với tổng công suất khoảng 86 MW.

Tổng công suất nguồn điện từ NLTT (không kể các nhà máy thủy điện cỡ vừa và lớn) đã chiếm 2,1% tổng công suất toàn hệ thống.

Tuy nhiên, cũng theo ông Hưng, việc phát triển nhanh các nguồn NLTT trong thời gian qua cũng đang đối mặt với một số bất cập và thách thức như: chi phí đầu tư còn cao, số giờ vận hành nguồn điện thấp, cơ sở hạ tầng lưới điện một số khu vực nhiều tiềm năng về NLTT chưa sẵn sàng để giải phóng công suất, yêu cầu sử dụng đất lớn (nhất là các dự án điện mặt trời)... Trong thời gian tới, sẽ cần có một chương trình để giải quyết lần lượt các bất cập này.

Phát biểu tại sự kiện, Đại sứ Vương quốc Anh tại Việt Nam Gareth Ward khẳng định, Vương quốc Anh cam kết giải quyết vấn đề biến đổi khí hậu và hỗ trợ việc chuyển hướng sang nền kinh tế xanh hơn, giảm thiểu các-bon ở cả Vương quốc Anh và trên toàn thế giới. Anh cũng là quốc gia dẫn đầu thế giới về gió ngoài khơi với công suất lắp đặt lớn nhất toàn cầu là 7,6GW.

Đại sứ Gareth Ward cũng hy vọng, sự kiện lần này sẽ là nền tảng để Vương quốc Anh hợp tác chặt chẽ với Việt Nam và hỗ trợ Việt Nam trong quá trình chuyển hướng khỏi nhiên liệu hóa thạch và gia tăng thị phần của NLTT trong những năm sắp tới./.

Thảo Miên