Lãnh đạo tỉnh Vĩnh Long và đại diện các đơn vị chức năng làm thủ tục quyết toán khóa sổ ngân sách năm 2019 tại KBNN Vĩnh Long. Ảnh: T.S

Tỷ lệ giải ngân đạt thấp

Năm 2019, Kho bạc Nhà nước (KBNN) Vĩnh Long tiếp tục mở rộng dịch vụ công trực tuyến; triển khai chế độ kế toán nhà nước theo hệ thống TABMIS; khai thác, vận hành thông suốt hệ thống kho dữ liệu... đã đáp ứng hiệu quả về hạch toán kịp thời, chính xác các khoản thu, chi ngân sách nhà nước (NSNN); các loại vốn, quỹ, tài sản của Nhà nước; tổng hợp, lập báo cáo nhanh, định kỳ..., phục vụ tích cực cho công tác quản lý, điều hành NSNN của các cấp lãnh đạo địa phương. Đồng thời, kho bạc thực hiện các giải pháp thanh toán không dùng tiền mặt, thông qua việc mở và sử dụng hiệu quả tài khoản tại các ngân hàng thương mại từ ngày 8/11/2019, làm giảm nhanh lượng giao dịch bằng tiền mặt qua hệ thống KBNN Vĩnh Long.

Theo số liệu từ đầu năm đến 30/12/2019, KBNN Vĩnh Long đã giải ngân chi thường xuyên đạt 115,5% dự toán HĐND tỉnh giao; từ chối thanh toán 113 khoản chi thường xuyên của 66 đơn vị với tổng số tiền trên 4,5 tỷ đồng và 2 khoản chi đầu tư của 1 đơn vị với số tiền là 36 triệu đồng. Cùng với đó KBNN Vĩnh Long cũng yêu cầu bổ sung hồ sơ, thủ tục của 116 khoản chi thường xuyên của 69 đơn vị với số tiền 6,326 tỷ đồng; 51 khoản chi đầu tư của 24 đơn vị với số tiền gần 24,9 tỷ đồng...

Theo ông Mai Đăng Khuê, có nhiều nguyên nhân làm chậm tiến độ giải ngân vốn đầu tư xây dựng cơ bản (XDCB) nằm ngoài sự chủ động của KBNN Vĩnh Long, dẫn tới tỷ lệ giải ngân đến 30/12/2019 chỉ đạt 67,4% kế hoạch vốn phân bổ năm 2019, thấp hơn 4% so cùng kỳ năm 2018; giải ngân vốn sự nghiệp có tính chất đầu tư bằng 64,8% kế hoạch. Việc thanh toán tạm ứng vốn cũng khá chậm, đến thời điểm trên, các chủ đầu tư mới lập thủ tục thu hồi được trên 403 tỷ đồng, bằng 45,3% tổng số dư tạm ứng vốn đầu tư XDCB từ năm 2018 trở về trước chuyển sang. Tổng số dư tạm ứng vốn đến 30/12/2019 chưa thu hồi còn trên 1.068 tỷ đồng...

Nhiều “nút thắt”

Cũng theo ông Mai Đăng Khuê, KBNN Vĩnh Long thực hiện nhiều giải pháp, như: tích cực phối hợp với các sở, ngành tổng hợp để tham mưu UBND tỉnh điều chỉnh kế hoạch vốn cuối năm 2019; ưu tiên bổ sung kế hoạch vốn để tất toán dự án hoàn thành đã phê duyệt quyết toán; điều chuyển vốn từ các dự án có tỷ lệ giải ngân thấp sang các dự án có khối lượng thực hiện; đôn đốc chủ đầu tư lập hồ sơ thanh toán tạm ứng..., nhằm đảm bảo tỷ lệ giải ngân cao nhất. Tuy nhiên, tiến độ giải ngân vẫn rất chậm. Tổng giá trị tạm ứng còn khá cao, chiếm tới 28,8% kế hoạch giao năm 2019. Do không có cơ chế ràng buộc mức thu hồi tạm ứng tối thiểu, nên một số dự án lớn vẫn được chủ đầu tư và nhà thầu thỏa thuận tỷ lệ ở mức tối đa (50% giá trị hợp đồng), trong khi tỷ lệ thu hồi tạm ứng rất thấp...

Trong khi đó, Tết Canh Tý năm 2020, công chức được nghỉ từ 23/1 đến 29/1/2020, dẫn đến thời gian để KBNN kiểm soát, giải ngân trong tháng 1/2020 giảm 25% so với các năm trước, càng tăng áp lực về kiểm soát chi và kế toán nhà nước đối với việc giải ngân cuối niên độ ngân sách 2019...

Số liệu đến 30/12/2019 cho thấy, KBNN Vĩnh Long đã tất toán 258 dự án hoàn thành, với tổng số tiền gần 1.706,5 tỷ đồng. Tuy nhiên, còn 228 dự án hoàn thành, đã đối chiếu xác nhận số tiền thanh toán trên 2.063 tỷ đồng, nhưng vẫn chưa có quyết định phê duyệt quyết toán; 298 dự án hoàn thành có quyết định phê duyệt quyết toán, với tổng số tiền đã giải ngân trên 2.458,4 tỷ đồng, nhưng chưa lập thủ tục tất toán, do chủ đầu tư chưa hoàn thành xử lý công nợ sau quyết định phê duyệt quyết toán...

Thực tế tại Vĩnh Long, thủ tục đề nghị giải ngân nhiều dự án thường chưa đúng quy định. Tính pháp lý của hồ sơ chưa đảm bảo. Tại một số dự án, hợp đồng giữa chủ đầu tư và nhà thầu có thỏa thuận không tạm ứng, không thanh toán từng đợt nghiệm thu, mà chờ đến khi nghiệm thu toàn bộ công trình, đưa vào sử dụng mới làm thủ tục thanh toán. Chưa kể, hầu hết các hợp đồng kinh tế không ghi cụ thể thời gian, nội dung thực hiện, điều khoản tạm ứng, thu hồi tạm ứng và thanh toán..., thường bị điều chỉnh, thậm chí một số trường hợp còn được gia hạn nhiều lần, dẫn tới thời gian thực hiện kéo dài gấp 2 lần so với cam kết theo hợp đồng..., cũng làm chậm tiến độ giải ngân...

Trường Sơn