Theo phân tích mới nhất từ Công ty Chứng khoán SSI, thị trường chứng khoán Việt Nam trong tháng 4/2026 ghi nhận sự phục hồi mạnh mẽ, tạo nền tảng tích cực cho giai đoạn đầu quý II. Sau khi giảm khoảng 11% trong tháng 3, chỉ số VN-Index đã đảo chiều với 4 tuần tăng liên tiếp, qua đó tăng 10,7% trong tháng 4 mức tăng mạnh nhất kể từ tháng 8/2025. Diễn biến này phản ánh sự cải thiện rõ rệt về tâm lý nhà đầu tư trong bối cảnh nhiều yếu tố hỗ trợ xuất hiện đồng thời.

Động lực tăng điểm đến từ cả yếu tố bên ngoài và trong nước. Trên bình diện quốc tế, thị trường tài chính toàn cầu phục hồi khi nhiều chỉ số lớn quay lại vùng đỉnh trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị tạm lắng. Trong nước, thông tin FTSE Russell xác nhận Việt Nam sẽ được nâng hạng lên thị trường mới nổi từ tháng 9/2026 đã củng cố kỳ vọng thu hút dòng vốn ngoại trung và dài hạn.

Cùng với đó, kết quả kinh doanh quý I duy trì tăng trưởng tích cực và một số chính sách điều hành như định hướng hạ lãi suất hay điều chỉnh ngưỡng chịu thuế hộ kinh doanh góp phần cải thiện môi trường vĩ mô.

Tuy nhiên, đà tăng của thị trường trong tháng 4 mang tính tập trung cao. Nhóm bất động sản, đặc biệt là các cổ phiếu vốn hóa lớn, đóng vai trò dẫn dắt gần như tuyệt đối. Hai mã VIC và VHM đóng góp tới 167 điểm trong tổng số 179 điểm tăng của VN-Index. Nếu loại trừ nhóm này, chỉ số gần như đi ngang với mức tăng khoảng 0,6%. Dù vậy, nhóm ngân hàng vẫn ghi nhận diễn biến tích cực ở một số cổ phiếu, góp phần giữ nhịp cho thị trường trong bối cảnh phân hóa gia tăng.

Thanh khoản thị trường lại có xu hướng suy giảm, phản ánh sự thận trọng của dòng tiền. Giá trị giao dịch bình quân đạt khoảng 26,2 nghìn tỷ đồng/phiên trong tháng 4, giảm 22% so với tháng trước và thấp hơn đáng kể so với mức bình quân quý I. Dòng tiền tiếp tục phân hóa, tập trung chủ yếu vào nhóm bất động sản với giá trị giao dịch bình quân khoảng 3 nghìn tỷ đồng/phiên, tăng mạnh so với tháng trước, trong khi thanh khoản tại phần lớn các nhóm ngành khác suy giảm rõ rệt.

Khối ngoại tiếp tục bán ròng trong tháng 4 với giá trị khoảng 13,3 nghìn tỷ đồng, dù đã giảm so với tháng trước. Áp lực bán ròng hạ nhiệt chủ yếu nhờ dòng vốn rút khỏi các quỹ ETF thu hẹp đáng kể, góp phần giảm áp lực cung và hỗ trợ tâm lý thị trường.

Về nền tảng cơ bản, các chuyên gia từ SSI cho rằng, kết quả kinh doanh quý I/2026 tiếp tục là điểm tựa quan trọng. Tổng doanh thu của doanh nghiệp niêm yết tăng 21,2% so với cùng kỳ, trong khi lợi nhuận sau thuế tăng 35,2% trên toàn thị trường và gần 50% trên HOSE. Nếu loại trừ nhóm doanh nghiệp liên quan đến Vingroup, tăng trưởng lợi nhuận vẫn đạt 31,8%, cao hơn năm trước. Ngân hàng và bất động sản tiếp tục là hai động lực chính, đóng góp hơn một nửa mức tăng trưởng lợi nhuận tuyệt đối. Bên cạnh đó, các ngành như bán lẻ, dầu khí, vật liệu và thực phẩm - đồ uống cũng ghi nhận cải thiện đáng kể.

Trong ngành ngân hàng, lợi nhuận trước thuế tăng khoảng 20% so với cùng kỳ, vượt kỳ vọng nhờ giảm chi phí dự phòng và cải thiện thu nhập ngoài lãi. Tín dụng tiếp tục đóng vai trò dẫn dắt với mức tăng khoảng 20%, kéo theo thu nhập lãi thuần tăng 18%. Tuy nhiên, biên lãi ròng giảm xuống 3,04% do chi phí vốn tăng, trong khi tỷ lệ nợ xấu tăng nhẹ lên 1,88% nhưng vẫn trong tầm kiểm soát, phản ánh quá trình bình thường hóa sau giai đoạn xử lý nợ cuối năm.

Bước sang tháng 5, định giá thị trường được đánh giá ở mức hợp lý. VN-Index đang giao dịch quanh mức P/E dự phóng 13,2 lần, tiệm cận trung bình 10 năm; nếu loại trừ nhóm cổ phiếu lớn, mức định giá thấp hơn đáng kể. Tuy nhiên, tháng 5 thường thiếu vắng thông tin hỗ trợ mới, trong khi dư nợ cho vay ký quỹ tiếp tục gia tăng, ước đạt khoảng 424 nghìn tỷ đồng vào cuối quý I và tăng mạnh so với cùng kỳ. Dù tỷ lệ đòn bẩy vẫn trong ngưỡng kiểm soát, việc gia tăng margin có thể khiến thị trường nhạy cảm hơn với biến động ngắn hạn.

Triển vọng lợi nhuận trong các quý tới được dự báo có thể chậm lại do chi phí vốn và giá đầu vào duy trì ở mức cao, cùng với nền so sánh cao của năm trước. Điều này có thể hạn chế dư địa tăng và gia tăng biến động thị trường trong ngắn hạn. Dù vậy, các nhịp điều chỉnh nếu xảy ra có thể mở ra cơ hội tích lũy cho nhà đầu tư dài hạn, đặc biệt ở nhóm cổ phiếu vốn hóa trung bình có nền tảng cơ bản tốt và định giá hợp lý.

Về triển vọng nâng hạng, FTSE Russell đã cập nhật danh sách cổ phiếu đáp ứng điều kiện với 23 mã và công bố tỷ trọng ước tính của Việt Nam trong các bộ chỉ số liên quan. Đồng thời, khả năng Việt Nam được đưa vào danh sách theo dõi nâng hạng của MSCI trong kỳ đánh giá tháng 6/2026 được đánh giá cao khi phần lớn tiêu chí tiếp cận thị trường đã được đáp ứng. Những cải thiện về cơ chế giao dịch, minh bạch thông tin và lộ trình triển khai các hạ tầng thị trường tiếp tục củng cố niềm tin của nhà đầu tư quốc tế, dù vẫn còn một số yếu tố cần hoàn thiện, đặc biệt liên quan đến thị trường ngoại hối./.