Cơ sở vật chất của nhiều bến xe xã hội hóa được đầu tư rất khang trang nhưng rất thưa thớt khách.

Tuy nhiên, bên cạnh những thành công bước đầu vẫn còn nhiều bất cập, khó khăn đòi hỏi phải có những thay đổi mạnh mẽ để tiếp tục thu hút các nguồn lực xã hội đầu tư vào hình thức kinh doanh này...

Đã có hơn 200 bến xe xã hội hóa

Theo Vụ trưởng Vụ Vận tải, Bộ Giao thông vận tải (GTVT) Trần Bảo Ngọc, tính đến thời điểm hiện tại, số lượng bến xe đã được xã hội hóa là hơn 200 bến xe. Các bến xe xã hội hóa có ưu điểm là điều kiện cơ sở vật chất được đầu tư đồng bộ hiện đại.

Tuy nhiên, thực tế cũng chỉ ra rằng việc xã hội hóa chủ yếu thành công và hấp dẫn các nhà đầu tư khi thực hiện tại các bến xe trung tâm hoặc các bến xe tại các đô thị lớn, còn các bến xe có quy mô nhỏ, nơi có nhu cầu đi lại thấp thì gặp nhiều khó khăn trong công tác xã hội hóa.

Cũng theo ông Trần Bảo Ngọc, bên cạnh những thành công bước đầu, công tác xã hội hóa bến xe ô tô khách vẫn còn nhiều bất cập, khó khăn vì hầu hết các bên xe xã hội hóa thường khó cạnh tranh với các bến xe do Nhà nước đầu tư, quản lý. Các bến xe xã hội hóa do mới đưa vào hoạt động, chưa có thương hiệu nên trong giai đoạn đầu chưa hấp dẫn được phương tiện và hành khách, vị trí nhiều bến xe cũng không thuận lợi.

Đại diện một số doanh nghiệp đã tham gia đầu tư vào xã hội hóa bến xe ô tô khách cũng cho biết thêm, hiện tại có khá nhiều bến xe xã hội hóa đang phải khai thác với công suất thấp hơn rất nhiều so với năng lực thiết kế, hoạt động của bến xe chưa hiệu quả do các khoản thuế phải nộp lớn trong khi nguồn thu còn hạn chế.

Thêm vào đó, công tác lập quy hoạch liên quan đến mạng lưới bến xe cũng gặp nhiều bất cập như có những tỉnh, thành phố chưa có quy hoạch hoặc có quy hoạch nhưng không phù hợp với thực tế, một số bến xe đầu tư theo đúng quy hoạch nhưng vị trí không ổn định, đang hoạt động hiệu quả thì bị di dời, thậm chí di dời nhiều lần. Quy hoạch nhiều bến xe còn chưa đồng bộ với quy hoạch phát triển đô thị nên chưa tạo thuận lợi cho các bến xe hoạt động…

Nhiều ưu đãi về thuế

Ông Trần Bảo Ngọc cũng cho biết thêm, hiện nay ngân sách nhà nước đầu tư xây dựng và khai thác hệ thống kết cấu hạ tầng còn hạn chế, đặc biệt đối với các bến xe khách. Chính vì vậy, để phát triển được công tác xã hội hóa bến xe cần có những chính sách hợp lý để thu hút, huy động các nguồn lực của các tổ chức, cá nhân tham gia đầu tư và khai thác bến xe, nhằm tạo thuận lợi cho sự đi lại của người dân, cũng như xây dựng các đô thị văn minh lịch sự, đảm bảo an toàn giao thông.

Chính vì vậy, Bộ GTVT đã tham mưu cho Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 12/2015/QĐ-TTg ban hành cơ chế, chính sách thu hút xã hội hóa đầu tư và khai thác bến xe khách. Trong đó các doanh nghiệp đầu tư xây dựng và khai thác bến xe khách được hưởng các chính sách về lãi suất vay, kinh phí đầu tư xây dựng các hạng mục công trình cơ bản bắt buộc, miễn tiền thuê đất, ưu đãi thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp.

Cũng theo ông Trần Bảo Ngọc, các cơ chế, chính sách trên sẽ góp phần tăng sức hấp dẫn, thu hút các tổ chức, cá nhân tham gia xã hội hóa đầu tư, khai thác bến xe, tháo gỡ khó khăn về xây dựng bến xe khách hiện nay trong khi nguồn vốn ngân sách nhà nước hạn chế. Đồng thời tạo thuận lợi cho các bến xe đã thực hiện xã hội hóa hoạt động hiệu quả, tháo gỡ khó khăn chung cho hoạt động của các bến xe.

Ngoài ra, theo ông Nguyễn Văn Thanh, Chủ tịch Hiệp hội Vận tải Ô tô Việt Nam, việc ban hành các cơ chế chính sách để thúc đẩy xã hội hóa bến xe là rất cần thiết. Tuy nhiên, cũng cần căn cứ vào dự báo và định hướng về phát triển vận tải để đưa ra quy hoạch các bến xe, trong đó có các bến xe xã hội hóa. Có như vậy mới tạo sự công khai, minh bạch trong quản lý các bến xe, quản lý các doanh nghiệp vận tải.

Trí Dũng