Kho muối dự trữ Quốc gia thuộc Chi cục Dự trữ Nhà nước Mộc Châu.

Phóng viên TBTCVN đã có cuộc trao đổi với ông Bùi Tuấn Minh, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Dự trữ Nhà nước (DTNN) để tìm hiểu về sự việc trên.

Doanh nghiệp sử dụng vốn nhà nước chịu trách nhiệm tiêu thụ muối

Theo ông Minh, trước năm 2013, Kho dự trữ muối quốc gia Bạc Liêu tại xã Điền Hải, huyện Đông Hải, tỉnh Bạc Liêu được Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) phê duyệt đầu tư vào tháng 10/2010 và đến cuối tháng 8/2012 Bộ giao cho Công ty TNHH một thành viên Muối Việt Nam là chủ đầu tư với quy mô xây dựng 9 kho đơn, tích lượng 1.000 tấn/kho, tổng mức đầu tư là 38,366 tỷ đồng, thời gian thực hiện dự án từ năm 2012 đến năm 2014. Như vậy, công ty này ngoài việc được giao kinh doanh muối, thì cũng đảm nhiệm nhiệm vụ dự trữ muối quốc gia.

Tuy nhiên, năm 2013, Thủ tướng Chính phủ quyết định chuyển giao nhiệm vụ quản lý muối ăn dự trữ quốc gia từ Bộ NN&PTNN về Bộ Tài chính (Tổng cục Dự trữ Nhà nước) quản lý nên dự án được Bộ NN&PTNN bàn giao nguyên trạng từ Tổng công ty Lương thực miền Bắc về Tổng cục Dự trữ Nhà nước, Bộ Tài chính tiếp tục thực hiện. Đến thời điểm bàn giao, Dự án đã thực hiện các công việc về đền bù giải phóng mặt bằng, san lấp mặt bằng, thi công phần móng tường rào, phần móng 6 kho.

Dự án Kho Dự trữ muối quốc gia Bạc Liêu được Bộ trưởng Bộ NN&PTNT phê duyệt và giao cho Công ty TNHH một thành viên Muối Việt Nam xây dựng tại địa phương, nơi sản xuất, cung ứng mặt hàng muối ăn lớn nhất cả nước, sản lượng muối thương phẩm cung ứng ra thị trường hàng năm lên đến khoảng 250 ngàn tấn, vị trí xây dựng dự án là nơi có diện tích đồng muối lớn nhất tỉnh Bạc Liêu, khoảng 2.300 ha.

Theo Thông tư liên tịch số 10/2015/TTLT-BNNPTNT-BTC ngày 3/3/2015 của Bộ NN&PTNN và Bộ Tài chính thì việc thực hiện các biện pháp bình ổn giá và thu mua tạm trữ muối theo chủ trương của Chính phủ được giao cho các doanh nghiệp nhà nước sử dụng nguồn vốn nhà nước để thực hiện mua tạm trữ muối theo cơ chế thị trường, giúp cho người sản xuất tiêu thụ muối với giá có lợi. Điều này có nghĩa là các doanh nghiệp tự chịu trách nhiệm về tiêu thụ, hiệu quả kinh doanh và có trách nhiệm hoàn trả lại nguồn vốn nhà nước dùng để sử dụng vào mục tiêu dự trữ lưu thông sau khi tiêu thụ xong lượng muối tạm trữ. Còn việc đầu tư kho tạm trữ do doanh nghiệp tự thực hiện đầu tư.

Theo quy định của Luật Dự trữ quốc gia “Mục tiêu của dự trữ quốc gia là Nhà nước hình thành, sử dụng dự trữ quốc gia nhằm chủ động đáp ứng yêu cầu đột xuất, cấp bách về phòng, chống, khắc phục hậu quả thiên tai, thảm họa, hỏa hoạn, dịch bệnh; phục vụ quốc phòng, an ninh”, không quy định dự trữ quốc gia tham gia bình ổn thị trường.

Tiếp tục đầu tư sẽ không phù hợp

Ông Minh cho biết, việc quản lý, vận hành và sử dụng kho dự trữ muối tại Bạc Liêu nếu tiếp tục đầu tư sẽ không phù hợp địa bàn quản lý của đơn vị Dự trữ Nhà nước tại khu vực này. Chỉ tính về địa lý thì khoảng cách giữa đơn vị quản lý gần nhất hiện nay với địa điểm xây dựng dự án kho dự trữ muối cách xa hơn 200 km.

Trong điều kiện nguồn vốn NSNN còn rất nhiều hạn chế, việc ưu tiên tập trung nguồn lực để bố trí xây dựng kho DTNN tại các địa bàn trọng điểm, chiến lược khác (như Tây Bắc, Hoàng Liên Sơn, Bắc Trung bộ, Bắc Tây Nguyên...) đang hết sức cấp thiết, do vậy tại Quyết định số 2375/QĐ-TTg ngày 28/12/2014 của Thủ tướng Chính phủ về việc giao kế hoạch vốn đầu tư phát triển nguồn NSNN năm 2015, dự án Kho Dự trữ muối quốc gia Bạc Liêu thuộc đối tượng phải dãn hoãn tiến độ thi công và chuyển đổi hình thức đầu tư.

Từ những vấn đề nêu trên, Tổng cục Dự trữ Nhà nước nhận thấy việc tiếp tục đầu tư dự án kho muối Bạc Liêu không đảm bảo theo mục tiêu của Luật Dự trữ quốc gia, không phù hợp với công tác vận hành, quản lý của hệ thống dự trữ nhà nước, không đảm bảo tính hiệu quả đầu tư của dự án… Tổng cục DTNN đã báo cáo Bộ Tài chính điều chỉnh quy hoạch, cho phép quyết toán dự án đến thời điểm hiện nay và việc chuyển giao dự án cho địa phương để chuyển đổi hình thức đầu tư, quản lý và khai thác là phù hợp; tránh tình trạng đầu tư dàn trải và đảm bảo tính hiệu quả đầu tư của dự án. Khi địa phương nhận chuyển giao dự án để tiếp tục đầu tư có thể huy động vốn đầu tư từ nhiều nguồn lực, bao gồm cả nguồn vốn xã hội hóa.

Hiện nay, Bộ Tài chính đang chỉ đạo Tổng cục Dự trữ Nhà nước trao đổi, làm việc với các cơ quan tại địa phương cho ý kiến về việc chuyển giao dự án cho địa phương để chuyển đổi hình thức đầu tư, tiếp tục đầu tư, quản lý và khai thác. Tổng cục Dự trữ Nhà nước đã có văn bản số 1209/TCDT-TVQT ngày 7/9/2015 giao cho Cục Dự trữ Nhà nước khu vực Tây Nam Bộ thực hiện và báo cáo kết quả làm việc với các cơ quan địa phương về Tổng cục để báo cáo Bộ Tài chính xem xét, quyết định.

Hồng Sâm