Năng lực sản xuất khẩu trang của các DN dệt may rất lớn. Ảnh: TL

Tiềm năng xuất khẩu khẩu trang rất lớn

Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công thương) cho biết, là một ngành công nghiệp quan trọng của Việt Nam, đứng thứ hai về kim ngạch xuất khẩu, dệt may đã phải đối mặt với "cú sốc kép" đến từ sự bùng phát của dịch bệnh Covid-19. Trong tháng 2/2020, khi dịch bệnh bùng phát ở Trung Quốc, các DN dệt may Việt Nam bị đứt nguồn cung nguyên liệu, chủ yếu là vải, từ Trung Quốc.

Sang đến tháng 3, khi nguồn cung được nối lại thì cũng là lúc dịch bùng phát ở châu Âu, Mỹ khiến cho thị trường mua sắm gần như bị đóng băng, các khách hàng liên tiếp đề nghị giãn, hoãn hoặc hủy đơn hàng.

Trong khi đó, thị trường khẩu trang thế giới đang trong tình trạng khan hiếm trầm trọng. Bối cảnh này cho thấy, chuyển hướng sang sản xuất khẩu trang là một giải pháp hữu hiệu để các DN dệt may có thể duy trì sản xuất, giữ chân công nhân và có thu nhập để giảm bớt thiệt hại do bị tạm dừng các đơn hàng.

Được biết, ngay khi dịch Covid-19 xuất hiện tại Việt Nam, Bộ Công thương đã cử đoàn công tác đi làm việc tại các DN dệt may, nắm tình hình và năng lực sản xuất khẩu trang vải. Báo cáo cho thấy, khẩu trang là một sản phẩm không đòi hỏi đầu tư nhiều, về cơ bản nhà xưởng, thiết bị và công nhân ở các DN dệt may đều có thể làm được.

Mặt khác, nguyên liệu sản xuất khẩu trang về cơ bản không quá khắt khe. Trước đây, DN phải nhập khẩu vải kháng khuẩn hoặc hóa chất để sản xuất ra vải kháng khuẩn. Đến nay, một số DN, điển hình như Công ty Dệt lụa Nam Định, đã có thể tự sản xuất vải kháng khuẩn hoàn toàn từ nguyên liệu sinh học trong nước. Có thể khẳng định, khả năng sản xuất khẩu trang của DN dệt may bước ta là rất lớn, sau khi đã đáp ứng đủ nhu cầu trong nước thì có thể xuất khẩu.

Hơn nữa, thông tin từ Cục Công nghiệp (Bộ Công thương) cho thấy, chỉ tính riêng 50 DN đã có báo cáo, năng lực sản xuất khẩu trang lên đến 8 triệu chiếc/ngày, tức là vào khoảng 200 triệu chiếc mỗi tháng, trong đó 60% là khẩu trang vải đạt tiêu chí phòng chống dịch. Nếu tính trên quy mô cả nước thì sản lượng sẽ lớn hơn rất nhiều và nếu có thị trường, có khách hàng thì năng lực sản xuất khẩu trang hiện nay còn có thể nâng cao hơn nữa.

Chia sẻ với phóng viên TBTCO, ông Thân Đức Việt - Tổng giám đốc Tổng công ty May 10 cho hay, hiện nay có một số đối tác châu Âu đang đặt mua 400 triệu khẩu trang y tế với giá trị 52 triệu USD và dự kiến giao hàng từ tháng 7/2020. Ngoài ra, một số đối tác Mỹ, Đức đặt mua 28 triệu khẩu trang vải và y tế, giao hàng trong quý II. Do đó, May 10 đang lắp đặt hệ thống máy móc sản xuất khẩu trang y tế.

"Mặc dù giá trị sản xuất khẩu trang không đem lại giá trị kinh tế cao như may mặc, song để bù đắp thiệt hại và duy trì sản xuất thì chuyển đổi sang mặt hàng khẩu trang là hướng đi của DN trong bối cảnh thiếu đơn hàng vì Covid-19" - ông Việt nhấn mạnh.

DN thận trọng khi đầu tư lâu dài

Bộ Công thương đánh giá, Việt Nam có đủ năng lực để trở thành một quốc gia sản xuất khẩu trang vải lớn trên thế giới. Tuy nhiên, khi dịch bệnh bùng phát, khẩu trang trở thành một mặt hàng thiết yếu nhưng khi dịch bệnh qua đi, nhu cầu về khẩu trang cũng sẽ giảm xuống. Đây là một mặt hàng có tính thời vụ, tính ổn định không cao.

Vì vậy, các DN dệt may có thể tranh thủ khai thác thị trường tại thời điểm này, nhưng để coi đây là một sản phẩm lâu dài, đầu tư quy mô lớn thì cần thận trọng và cần tính đến vấn đề xúc tiến thương mại, tìm kiếm nguồn khách hàng bền vững.

Ngoài ra, theo Cục Xuất nhập khẩu, các DN xuất khẩu khẩu trang vải cũng cần lưu ý, thị trường các nước phát triển thường đòi hỏi đáp ứng được nhiều tiêu chuẩn và thủ tục phức tạp....nên cần tìm hiểu cụ thể về các yêu cầu để đáp ứng, xin các giấy chứng nhận phù hợp nhằm tránh rủi ro, thiệt hại khi xuất khẩu.

Được biết vừa qua, bên cạnh việc tổ chức kết nối các DN sản xuất khẩu trang vải với các DN phân phối, hệ thống trung tâm thương mại, siêu thị lớn để đẩy mạnh tiêu thụ khẩu trang vải ở trong nước, Bộ Công thương đã chỉ đạo các thương vụ Việt Nam tại nước ngoài khẩn trương liên hệ, tìm kiếm các đầu mối, đối tác ở nước ngoài để giúp tiêu thụ sản phẩm khẩu trang vải trong nước, qua đó hỗ trợ DN dệt may giảm bớt thiệt hại do dịch bệnh gây ra.

Tuy nhiên, Bộ Công thương cũng lưu ý, nước ta vẫn chưa lường được hết diễn biến của dịch bệnh nên phải luôn đề phòng khả năng dịch bệnh bùng phát, số ca nhiễm tăng cao, cần dự trữ khẩu trang y tế để phục vụ công tác phòng, chống dịch về lâu dài.

Khi Việt Nam và các nước khác khống chế được dịch bệnh, khả năng cung ứng và dự trữ trong nước đối với mặt hàng này đáp ứng đủ nhu cầu, Bộ Công thương sẽ xem xét, kiến nghị Chính phủ biện pháp tạo điều kiện cho DN xuất khẩu./.

Tố Uyên