Xuất khẩu lúa gạo có thể tận dụng cơ hội từ El Nino

Khánh Linh
El Nino đã và đang đe dọa tới sản xuất của nhiều tỉnh trọng điểm về lúa hàng hóa xuất khẩu. Tuy nhiên, bên cạnh những thách thức, El Nino lại giúp giá lúa trong có xu hướng tăng mạnh, có lợi cho nông dân.
aa

Đó là nhận định của TS.Trần Công Thắng, Phó Viện trưởng Viện Chính sách và Chiến lược Phát triển Nông nghiệp Nông thôn khi trả lời phỏng vấn PV TBTCO về tình hình sản xuất lúa gạo hiện nay trước tác động bất lợi của hiện tượng El Nino kéo dài.

PV: Ông có thể cho biết một số kết quả sản xuất và xuất khẩu lúa gạo của Việt Nam trong nửa đầu năm 2016?

Ông Trần Công Thắng: Tính đến giữa tháng 5/2016, các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) đã hoàn tất thu hoạch với sản lượng ước tính 10,127 triệu tấn, giảm khoảng 1,13 triệu tấn (-10,2%) so với cùng kỳ. Nguyên nhân chính khiến sản lượng giảm là do hạn hán, nhiễm mặn trên diện rộng.

Về xuất khẩu, theo ước tính của Bộ NN&PTNT, khối lượng gạo xuất khẩu tháng 5/2016 ước đạt 345 nghìn tấn, với giá trị đạt 165 triệu USD, đưa khối lượng xuất khẩu gạo 5 tháng đầu năm 2016 ước đạt 2,35 triệu tấn và 1,06 tỷ USD, giảm 2,1% về khối lượng nhưng tăng 1,2% về giá trị so với cùng kỳ năm 2015.

Các thị trường khác có giá trị tăng mạnh là Gana (12,87%), Đài Loan (64,29%), Bờ Biển Ngà (65,83%) và Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (10,59%). Các thị trường có giá trị giảm mạnh là Philippin (46,6%), Malaysia (36,57%) và Singapore (31,12%).

Trước đó theo công bố của cơ quan Hải quan, khối lượng gạo xuất khẩu tháng 4/2016 ước đạt 455,8 nghìn tấn với giá trị đạt 213,33 triệu USD, đưa khối lượng xuất khẩu gạo 4 tháng đầu năm 2016 ước đạt 2,01 triệu tấn và 0,89 tỷ USD, tăng 8,5% về khối lượng và tăng 10,7% về giá trị so với cùng kỳ năm 2015.

Xuất khẩu lúa gạo có thể tận dụng cơ hội từ El Nino
Mặc dù hạn hán ảnh hưởng tới Việt Nam nhưng cũng ảnh hưởng tới nhiều quốc  gia khác. Hiện các nước có xu hướng giảm diện tích lúa, do đó đây cũng là cơ hội nếu Việt Nam có thể tận dụng tốt.   Ông Trần Công Thắng

PV: Hiện tượng El Nino đang tác động đến thời tiết ở Việt Nam, dẫn đến tình trạng hạn hán nghiêm trọng kéo dài tại vùng ĐBSCL – vựa lúa của đất nước. Hiện tượng này sẽ ảnh hưởng như thế nào đối với ngành lúa gạo, thưa ông?

Ông Trần Công Thắng: Hạn hán diễn ra không chỉ tác động tới sản xuất lúa của vùng ĐBSCL, làm giảm diện tích gieo trồng của một số tỉnh do thiếu nước, xâm nhập mặn, mà còn làm giảm đáng kể sản lượng lúa gạo ở Ấn Độ, Malaysia, Philippines và Thái Lan.

Theo thống kê của Bộ NN&PTNT, các tỉnh bị thiệt hại lớn do El Nino như: Bến Tre thiệt hại 100% (-15,34 ngàn ha) diện tích gieo trồng do nhiễm mặn, hạn hán; Kiên Giang giảm 374,2 nghìn tấn (-16,8%); Trà Vinh giảm 196,6 nghìn tấn, (-40,8%); Long An giảm 163,2 nghìn tấn, (-10,4%); Vĩnh Long giảm 46,5 nghìn tấn (-10,6%) so đông xuân 2015.

Như vậy có thể thấy, El Nino đã và đang đe dọa tới sản xuất của nhiều tỉnh trọng điểm về lúa hàng hóa xuất khẩu.

Tuy nhiên, theo nhiều chuyên gia trong ngành, trong 5 tháng đầu năm, El Nino lại có tác động tích cực tới thị trường. Điển hình giá lúa trong quý I có xu hướng tăng mạnh có lợi cho nông dân. Cùng với đó, thị trường lúa gạo tại các tỉnh ĐBSCL diễn biến rất sôi động trong quý I. Nguyên nhân, lúa Đông Xuân tăng giá do Trung Quốc đang đẩy mạnh mua gạo từ Việt Nam. Ngoài ra, do hạn hán, xâm nhập mặn làm cho việc xuống giống không đồng loạt giữa các khu vực khiến nguồn cung trên thị trường rải ra hơn.

PV: Theo ông, những tháng cuối năm, ngành lúa gạo có thể gặp những thách thức và cơ hội gì?

Ông Trần Công Thắng: Theo tôi, điều kiện thời tiết khắc nghiệt vẫn là thách thức lớn đối với sản xuất. Hạn hán có thể sẽ không ảnh hưởng nhiều từ nay đến cuối năm nhưng vấn đề bão lũ sẽ gây ảnh hưởng không tốt cho sản xuất.

Về thị trường, nhiều thông tin chính phủ Thái Lan sẽ bán kho dự trữ lúa theo thông tin là khoảng 11,4 triệu tấn. Mặc dù, lượng lúa này dự trữ lâu ngày nên 60-70% lúa bán ra chất lượng chỉ để chế biến thức ăn chăn nuôi, làm nhiên liệu nhưng chắc chắn vẫn có ảnh hưởng tới giá gạo xuất khẩu của Việt Nam.

Ngoài Thái Lan, gạo Việt Nam còn chịu cạnh tranh ngày càng cao với các nước xuất khẩu khác như Ấn Độ, Campuchia.

Tuy nhiên, bên cạnh thách thức, ngành lúa gạo vẫn còn có những cơ hội. Cụ thể, hạn hán của vùng ĐBSCL 6 tháng cuối năm dự báo sẽ giảm do các tỉnh miền Nam đã bắt đầu vào mùa mưa. Ngoài ra, thông tin các hồ chứa của Trung Quốc đang quá tải và có thể họ sẽ phải xả nước và sẽ giảm áp lực thiếu nước để sản xuất vụ hè thu của vùng ĐBSCL.

Mặc dù hạn hán ảnh hưởng tới Việt Nam nhưng cũng ảnh hưởng tới nhiều quốc gia khác. Hiện các nước có xu hướng giảm diện tích lúa, do đó đây cũng là cơ hội nếu Việt Nam có thể tận dụng tốt.

P.V: Xin cảm ơn ông!

Khánh Linh

Khánh Linh

Đọc thêm

Dệt may, da giày lo mất đơn hàng do chi phí đầu vào tăng 30%

Dệt may, da giày lo mất đơn hàng do chi phí đầu vào tăng 30%

Chi phí logistics, nguyên liệu tăng mạnh, có mặt hàng tới 30%, khiến dệt may, da giày chịu áp lực kép, đối mặt nguy cơ mất đơn hàng, đứt gãy chuỗi cung ứng.
Quảng Ninh khơi thông nguồn vốn, tiếp sức doanh nghiệp bứt phá

Quảng Ninh khơi thông nguồn vốn, tiếp sức doanh nghiệp bứt phá

Trong bối cảnh đặt mục tiêu tăng trưởng cao trong năm 2026, Quảng Ninh đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp để khơi thông dòng vốn, cải thiện môi trường đầu tư và hỗ trợ doanh nghiệp phát triển.
TP. Hồ Chí Minh tăng cường kiểm soát thị trường xăng dầu, xử lý nghiêm hành vi găm hàng

TP. Hồ Chí Minh tăng cường kiểm soát thị trường xăng dầu, xử lý nghiêm hành vi găm hàng

Trước biến động giá xăng dầu và nhu cầu tiêu dùng tăng cao, lực lượng Quản lý thị trường TP. Hồ Chí Minh đã triển khai trực chiến 24/7, tăng cường kiểm tra các cửa hàng xăng dầu trên địa bàn nhằm đảm bảo nguồn cung và ổn định thị trường.
Vinfast thu về 3,6 tỷ USD doanh thu trong năm 2025

Vinfast thu về 3,6 tỷ USD doanh thu trong năm 2025

Nhờ tăng mạnh về sản lượng, doanh thu cả năm 2025 của VinFast tăng 105,4% so với năm trước lên 90.427,6 tỷ đồng, tương đương 3,6 tỷ USD.
Dệt may Thành Công đặt mục tiêu doanh thu gần 4.400 tỷ đồng trong năm 2026

Dệt may Thành Công đặt mục tiêu doanh thu gần 4.400 tỷ đồng trong năm 2026

Công ty cổ phần Dệt may - Đầu tư - Thương mại Thành Công dự kiến trình Đại hội đồng cổ đông kế hoạch kinh doanh năm 2026 với mục tiêu doanh thu gần 4.386 tỷ đồng, tăng hơn 20% so với kết quả năm 2025.
Cấp phép xuất nhập khẩu hóa chất kiểm soát đặc biệt qua Cổng dịch vụ công quốc gia

Cấp phép xuất nhập khẩu hóa chất kiểm soát đặc biệt qua Cổng dịch vụ công quốc gia

Thủ tục cấp giấy phép xuất khẩu, nhập khẩu hóa chất cần kiểm soát đặc biệt đã được thực hiện trực tuyến trên Cổng dịch vụ công quốc gia. Doanh nghiệp cần hoàn tất thủ tục cấp phép điện tử trước khi làm thủ tục hải quan, thay cho hình thức kiểm tra hồ sơ giấy như trước đây.
Chủ động nguyên liệu cho xăng sinh học E10: Cần chính sách dài hạn và và chuỗi cung ứng bền vững

Chủ động nguyên liệu cho xăng sinh học E10: Cần chính sách dài hạn và và chuỗi cung ứng bền vững

Việc triển khai xăng sinh học E10 trên phạm vi toàn quốc từ ngày 1/6/2026 được xem là bước đi quan trọng trong lộ trình chuyển đổi năng lượng sạch của Việt Nam. Tuy nhiên, để đảm bảo nguồn nguyên liệu Ethanol phục vụ pha chế ổn định, các chuyên gia cho rằng cần sớm hoàn thiện chính sách dài hạn, đồng thời xây dựng chuỗi cung ứng bền vững giữa nhập khẩu và phát triển sản xuất trong nước.
Đêm 21/3, Hải quan bảo trì hệ thống công nghệ thông tin, doanh nghiệp cần lưu ý

Đêm 21/3, Hải quan bảo trì hệ thống công nghệ thông tin, doanh nghiệp cần lưu ý

Cục Hải quan vừa thông báo kế hoạch bảo trì, nâng cấp hệ thống mạng tại Trung tâm dữ liệu từ 21h ngày 21/3 đến 6h ngày 22/3/2026. Trong thời gian này, kết nối tới các hệ thống công nghệ thông tin (CNTT) của ngành Hải quan sẽ tạm thời gián đoạn, doanh nghiệp cần chủ động sắp xếp thời gian làm thủ tục.
Xem thêm