Hướng tuyến đường vành đai 4 theo Quy hoạch được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt năm 2011. Ảnh: TL

Đường vành đai 4 đi qua những đâu?

Tại Hội nghị lần thứ 4, Ban Chấp hành Đảng bộ TP. Hà Nội vừa diễn ra ngày 29/4, Bí thư Thành ủy Hà Nội Đinh Tiến Dũng cho biết, Thường trực Thành ủy Hà Nội cơ bản thống nhất với chủ trương làm đường vành đai 4 với mặt cắt ngang 120m, 2 tầng, tầng trên là đường cao tốc, tầng dưới để kết nối với các đô thị sau này.

Quy hoạch đường vành đài 4 sẽ làm cùng với quy hoạch đường sắt và quy hoạch phân khu. Dự kiến thời gian tới Hà Nội sẽ làm việc với thường trực 4 tỉnh liên quan gồm: Hưng Yên, Bắc Ninh, Vĩnh Phúc và Bắc Giang, thống nhất phương án về đường vành đai 4 để báo cáo Chính phủ.

Trước đó, tại hội nghị lấy ý kiến góp ý Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm (2021 - 2025) của TP. Hà Nội, lãnh đạo UBND TP. Hà Nội yêu cầu rà soát nội dung phát triển vành đai 4 liên vùng Thủ đô, đi qua Hà Nội - Hưng Yên - Bắc Ninh. Đây sẽ là một trong những dự án giao thông trọng điểm, dự kiến sẽ khởi công và hoàn thành trong giai đoạn 2021 – 2025.

Đường vành đai 4 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt quy hoạch chi tiết ngày 29/7/2011 với quy mô cao tốc 6 làn xe, với mục tiêu giảm ùn tắc giao thông, cụ thể hóa quy hoạch vùng, liên kết các tuyến cao tốc quốc lộ hướng tâm, kết nối các đô thị vệ tinh.

Theo quy hoạch, đường đi qua địa giới hành chính của 14 quận, huyện, thành phố trực thuộc 3 tỉnh, thành phố: Hà Nội, Hưng Yên, Bắc Ninh.

Đoạn qua địa phận TP. Hà Nội có chiều dài 56,5km, bắt đầu từ km3+695 trên đường cao tốc Nội Bài - Lào Cai (điểm đầu) thuộc địa phận xã Thanh Xuân, Sóc Sơn nối đến khu đô thị Mê Linh thuộc huyện Mê Linh. Từ khu đô thị Mê Linh vượt qua sông Hồng bằng cầu Hồng Hà, kéo dài đến xã Hồng Hà, huyện Đan Phượng. Từ Hồng Hà – Đan Phượng cắt ngang quốc lộ 32, nối đến xã Đức Thượng, huyện Hoài Đức. Từ Đức Thượng – Hoài Đức cắt ngang đại lộ Thăng Long (Km 12 + 600), nối đến quốc lộ 6, đoạn thuộc phường Yên Nghĩa, quận Hà Đông.

Từ quốc lộ 6 nối đến quốc lộ 1A, đoạn thuộc xã Văn Bình, huyện Thường Tín. Từ địa phận Thường Tín, vượt qua sông Hồng bằng cầu Mễ Sở, nối sang huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên.

Đoạn qua địa phận tỉnh Hưng Yên có chiều dài đoạn tuyến khoảng 20,3km sẽ bắt đầu từ điểm giao Quốc lộ 5 tại khoảng Km17+900, vượt qua đường sắt Hà Nội - Hải Phòng tại khoảng giữa thôn Ngọc và ga Lạc Đạo, xã Lạc Đạo, huyện Văn Lâm. Sau đó, tuyến rẽ phải đi theo hướng Đông sang địa phận huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh.

Tại Bắc Ninh, tuyến đường có chiều dài 21.2 km, từ xã Nguyệt Đức giao cắt với quốc lộ 38 tại xã Trạm Lộ, huyện Thuận Thành. Từ Trạm Lộ vượt qua sông Đuống bằng cầu Hồ, nối với đường cao tốc Nội Bài – Hạ Long tại xã Nam Sơn, TP. Bắc Ninh.

Diện tích đất chiếm dụng để xây dựng tuyến đường theo quy hoạch vào khoảng 1.230 ha, trong đó diện tích đất chiếm dụng trên từng địa phương dự kiến như sau: TP. Hà Nội khoảng 740 ha; tỉnh Hưng Yên khoảng 230 ha; tỉnh Bắc Ninh khoảng 260 ha. Quy hoạch đường vành đai 4 sẽ gồm 6 làn xe cao tốc và đường gom đô thị.

Mở rộng không gian phát triển đô thị, động lực phát triển kinh tế

Những tuyến đường vành đai luôn là xương sống của hệ thống giao thông. Tuy nhiên, ở dự án đường vành đai 4, tới nay mới chỉ có TP. Hà Nội lập đề xuất đầu tư các dự án thành phần theo hình thức xây dựng – chuyển giao (BT), nhưng chưa phê duyệt đề xuất đầu tư (dài 53,52 km). Các đoạn tuyến còn lại qua tỉnh Hưng Yên (19 km), Bắc Ninh (21 km) chưa lập đề xuất đầu tư dự án.

Trong một báo cáo đánh giá về các dự án đường vành đai cuối năm 2020, Bộ Giao thông vận tải (GTVT) cho biết, việc đầu tư tuyến vành đai 4 bị chậm là do khả năng huy động nguồn lực của các địa phương khó khăn, trong khi tổng mức đầu tư các dự án lớn, nguồn lực từ khai thác quỹ đất ngày càng khó khăn, điều kiện thủ tục đầu tư các dự án theo hình thức BT đổi đất lấy hạ tầng phức tạp, không khả thi đối với các địa phương ngoài thủ đô Hà Nội.

Bộ GTVT đánh giá việc chậm trễ vành đai 4 tại Hà Nội khiến nhiều tuyến đường đô thị phải đảm nhận chức năng vừa là đường đô thị, vừa là đường đối ngoại cho các phương tiện vận tải của các tỉnh xung quanh, dẫn đến ùn tắc tại vành đai 3.

Trong cuộc họp ngày 29/4, ông Đinh Tiến Dũng - Bí thư Thành uỷ Hà Nội đánh giá, việc xây dựng đường vành đai 4 là cấp bách để giải quyết tình trạng ùn tắc giao thông nói trên, đồng thời mở rộng không gian phát triển đô thị, thu hút đầu tư.

Theo phê duyệt của Thủ tướng Chính phủ năm 2011, toàn tuyến vành đai 4 có nhu cầu vốn đầu tư khoảng 66.500 tỷ đồng. Phần kinh phí này không bao gồm kinh phí xây dựng các cầu vượt trực thông của các tuyến đường đang lập quy hoạch và sẽ được đầu tư xây dựng theo nguồn vốn của dự án này. Nguồn vốn đầu tư được xác định từ vốn ngân sách nhà nước, trái phiếu chính phủ, vốn ODA; nguồn vốn từ khai thác quỹ đất của các địa phương có tuyến đường đi qua và huy động từ tư nhân.

Về nguồn lực, lãnh đạo Thành ủy cho biết sẽ sử dụng một phần ngân sách là nguồn vốn, còn lại vận dụng các phương thức huy động nguồn lực pháp luật cho phép, trước mắt là phục vụ việc giải phóng mặt bằng.

Là tuyến đường có quy mô và vốn đầu tư thuộc loại “khủng” nhất Thủ đô hiện nay, như vậy, sau gần 10 năm được phê duyệt, đường vành đai 4 bắt đầu có tín hiệu triển khai, được coi là động lực phát triển kinh tế - xã hội của Hà Nội và các tỉnh lân cận trong những năm tới.

Hồng Quyên