Doanh nghiệp chưa mặn mà với trách nhiệm xã hội

Báo cáo thanh tra lao động trong ngành dệt may năm 2015 vừa được Bộ Lao động Thương binh và Xã hội công bố, đã phát hiện gần 1.800 sai phạm lao động, xử phạt số tiền gần 600 triệu đồng, trong đó vi phạm nhiều nhất là huy động lao động làm thêm quá số giờ quy định. Bên cạnh đó, các quy chuẩn về chính sách lao động, tiền lương, định mức lao động vẫn cao, tình trạng chậm trả lương, nợ bảo hiểm vẫn còn tồn tại.

Còn tại Báo cáo về an toàn lao động cũng của Bộ này công bố cho thấy, 6 tháng đầu năm 2015, cả nước đã xảy ra trên 3.400 vụ tai nạn lao động với gần 3.500 người bị tai nạn, trong đó nguyên nhân từ phía người sử dụng lao động chiếm 56,6%.

Theo ông Bùi Ngọc Mạnh, Trưởng phòng Quan hệ Lao động, Bộ Lao động Thương binh và Xã hội, nguyên nhân chính dẫn đến tai nạn lao động là do chưa xây dựng quy trình biện pháp làm việc an toàn, không huấn luyện an toàn lao động cho người lao động, thiết bị không đảm bảo an toàn lao động, công tác tổ chức lao động không đảm bảo.

Ông Mạnh cũng cho rằng, nguyên nhân chính từ phía người sử dụng lao động cho thấy trách nhiệm xã hội lớn của doanh nghiệp, nhận thức của chủ sử dụng lao động vẫn còn chưa sâu sắc. Thực tế, dù tranh chấp lao động đã có xu thế giảm nhưng vẫn luôn tiềm ẩn nhiều yếu tố bất ổn.

Tăng trách nhiệm xã hội thông qua đối thoại

Tuy nhiên, trách nhiệm xã hội chỉ là một phần của hoạt động từ thiện chứ không phải là tất cả. Do đó, ông Mạnh cho hay để tăng trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp, cần sự phối hợp giữa cơ quan quản lý Nhà nước, đặc biệt là tổ chức công đoàn, doanh nghiệp, đồng thời phải xem trọng công tác đối thoại doanh nghiệp.

Theo báo cáo của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam về công tác đối thoại tại doanh nghiệp năm 2015 cho thấy, có 43,4% số doanh nghiệp đã tổ chức đối thoại. Trong đó, số doanh nghiệp tổ chức đối thoại 1 cuộc/năm vẫn chiếm tỷ lệ cao hơn với 22,3%, chỉ có 10% doanh nghiệp tổ chức đối thoại 3 cuộc/năm.

Việc hợp tác giữa doanh nghiệp và người lao động có quan hệ chặt chẽ với nhau, người sử dụng lao động cần người lao động để đảm bảo cho sản xuất, cung cấp hàng hóa dịch vụ cho thị trường, nhưng mặt khác nhờ đó người lao động có công ăn việc làm để ổn định đời sống. Chủ doanh nghiệp phải coi người lao động như một tài sản rất có giá trị của mình để chăm lo cải thiện điều kiện làm việc, có chính sách lao động hợp lý. Đồng thời, người lao động cũng phải có những cam kết thực hiện lợi ích mà doanh nghiệp đã chia sẻ thông qua các chương trình đào tạo nâng cao trình độ. Qua đó, nâng cao năng lực cạnh tranh và đáp ứng yêu cầu phát triển của doanh nghiệp.

Còn theo ông Nguyễn Văn Thắng, Chủ tịch Công đoàn Khu công nghiệp Biên Hòa – Đồng Nai, Nhà nước cần có chính sách cụ thể khuyến khích các doanh nghiệp thực hiện trách nhiệm xã hội.

Đồng thời, cơ quan Nhà nước tăng cường công tác vận động doanh nghiệp thực hiện trách nhiệm xã hội, coi đây là điều kiện bắt buộc khi phê duyệt các dự án khi đầu tư vào Việt Nam. Ngoài ra, pháp luật phải có chế tài đủ mạnh không để doanh nghiệp vi phạm các nội dung trách nhiệm xã hội đã được luật hóa nhằm góp phần xây dựng mối quan hệ lao động hài hòa, bình đẳng và tiến bộ tại doanh nghiệp./.

Mai Đan