Doanh nghiệp kinh doanh ô tô hy vọng sẽ được “cởi trói” thực sự theo đúng tinh thần của Nghị quyết 35. Ảnh: TL

Vẫn gây nhiều tranh cãi

Chia sẻ về vấn đề này, ông Nguyễn Tuấn - Giám đốc Công ty TNHH Thiên Phúc An cho biết, với hai quy định, điều kiện trong Thông tư 20 là Giấy ủy quyền của nhà nhập khẩu, nhà phân phối chính hãng sản xuất kinh doanh loại ôtô đó và Giấy chứng nhận cơ sở bảo hành bảo dưỡng ôtô đủ điều kiện do Bộ Giao thông vận tải cấp thì khó có doanh nghiệp nào "trụ được" trên thị trường. Trên thực tế đã có hàng trăm DN đóng cửa, chờ đợi được sự thay đổi các quy định trong Thông tư 20.

Vừa qua, trong báo cáo gửi Thủ tướng Chính phủ, Bộ Công thương vẫn khẳng định, những quy định trong Thông tư 20 không phải là điều kiện kinh doanh. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia đều cho rằng đó chính là điều kiện kinh doanh và tính pháp lý của thông tư này đã vi phạm tinh thần Luật Cạnh tranh, Luật Sở hữu trí tuệ và vi phạm các quy định về ban hành văn bản pháp luật.

“Đây là một điều kiện kinh doanh không hợp pháp. Bởi lẽ, Luật Đầu tư không quy định nhập khẩu ô tô dưới 9 chỗ ngồi là ngành nghề kinh doanh có điều kiện. Do đó, chúng tôi mạnh dạn đề nghị bãi bỏ hai điều kiện về Giấy chỉ định (giấy ủy quyền) của nhà nhập khẩu, nhà phân phối chính hãng sản xuất kinh doanh loại ôtô và Giấy chứng nhận cơ sở bảo hành bảo dưỡng ôtô đủ điều kiện của Thông tư 20”, ông Đậu Anh Tuấn, Trưởng ban Pháp chế, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cho biết.

Bên cạnh đó, phản bác lại quan điểm của Bộ Công thương nêu ra trong báo cáo Thủ tướng Chính phủ là Thông tư 20 đảm bảo chất lượng xe nhập khẩu cũng như quyền lợi của người tiêu dùng Việt Nam, nhiều doanh nghiệp nhập khẩu ô tô cho rằng, khi nhập khẩu ô tô phải qua rất nhiều quá trình kiểm tra, thẩm định chất lượng nên không có chuyện bỏ quy định tức là thả lỏng về chất lượng xe nhập khẩu.

Mặt khác, theo ông Đào Ngọc Anh, Công ty cổ phần thương mại tài chính Đại Thế Giới, kể từ khi Thông tư 20 đi vào thực tiễn, dù đã góp phần giảm nhập siêu nhưng đến nay không còn cần thiết nữa. Các nhà nhập khẩu kinh doanh ô tô chính hãng đồng tình với Thông tư 20 vì muốn giữ thế độc quyền ở thị trường Việt Nam với nhiều lợi ích kinh tế.

Tuy nhiên ông Nguyễn Văn Dũng, Giám đốc chi nhánh Audi Hà Nội lập luận, nếu không có các điều kiện này sẽ làm cho thị trường quá lộn xộn khi bất kỳ ai cũng có thể nhập khẩu được xe ô tô, nhà nước sẽ không thể quản lý được và quyền lợi của người tiêu dùng không được đảm bảo. Trước đây, khi chưa có Thông tư 20, nhiều DN đã nhập khẩu cả xe lỗi, xe bị ngập nước từ Mỹ về Việt Nam, ảnh hưởng lớn đến người tiêu dùng trong nước.

"Số phận "Thông tư 20 phụ thuộc vào…. Bộ Giao thông vận tải

Trên thực tế, theo quy định, từ ngày 1/7 vừa qua, cùng với rất nhiều hướng dẫn về điều kiện kinh doanh khác (dạng thông tư), Thông tư 20 đã không còn hiệu lực.

Tuy nhiên, vấn đề nằm ở chỗ, quy định nhà nhập khẩu phải có ủy quyền chính hãng có nên nâng cấp thành điều kiện nhập khẩu ô tô theo đề nghị của Bộ Công thương hay không? Và cho đến nay, đây vẫn là câu hỏi mà Chính phủ đang phải cân nhắc.

Trước đó, trao đổi với phóng viên, ông Phạm Anh Tuấn, Trưởng Tiểu ban chính sách (Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Việt Nam) phân tích: Nếu bãi bỏ Thông tư 20 khi chưa có hàng rào kỹ thuật đầy đủ thì sẽ dẫn đến một số bất cập như dịch vụ sau bán hàng không đảm bảo, đặc biệt không có bảo hành, không có thu hồi…sẽ ảnh hưởng lớn đến thị trường và người tiêu dùng trong nước.

Về vấn đề này, theo các chuyên gia, thay vì kiểm soát bằng thủ tục hành chính thông qua việc giữ lại điều kiện trong Thông tư 20 thì nên xây dựng các hàng rào kỹ thuật để kiểm soát chất lượng xe nhập khẩu.

Đồng thuận với quan điểm trên, Giám đốc Công ty cổ phần thương mại tài chính Đại Thế Giới cho biết, vấn đề ở đây là chúng ta cần đặt lợi ích của người tiêu dùng lên hàng đầu, còn cách quản lý của nhà nước có thể bằng nhiều biện pháp khác hiệu quả hơn như hàng rào kỹ thuật, hay thay đổi đối tượng tức là thay vì “nhằm” vào các nhà nhập khẩu thì đối tượng sẽ “nhằm” vào chính các sản phẩm ô tô nhập khẩu vào Việt Nam (có đáp ứng được các tiêu chuẩn theo quy định hay không).

Cũng trong báo cáo trình Thủ tướng Chính phủ, Bộ Công thương đã thừa nhận Thông tư 20 chưa phải là giải pháp toàn diện nhất để bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng và bảo đảm an toàn giao thông.

Do đó, Bộ Công thương đã đề nghị Chính phủ giao Bộ Giao thông Vận tải chủ trì phối hợp với các bộ liên quan để quản lý và đảm bảo các yêu cầu. Bộ Công thương cũng khắng định, khi các quy định được ban hành đầy đủ và có hiệu lực thì sẽ đồng ý bãi bỏ Thông tư 20. Như vậy, số phận của Thông tư 20 như thế nào lại phụ thuộc phần lớn vào Bộ Giao thông vận tải.

Cộng đồng doanh nghiệp kinh doanh ô tô cũng đã phần nào phấn khởi trước thông tin Bộ Công thương khẳng định sẽ bãi bỏ Thông tư 20 khi các quy định về kiểm soát chất lượng tô tô nhập khẩu và chế độ bảo vệ người tiêu dùng được ban hành đầy đủ trong báo cáo gửi Thủ tướng Chính phủ vừa qua.

"Thực sự chúng tôi đang “nín thở” chờ phán quyết cuối cùng của Chính phủ về số phận của Thông tư 20 cũng như hy vọng sẽ được “cởi trói” thực sự theo đúng tinh thần của Nghị quyết 35”, ông Nguyễn Tuấn chia sẻ./.

Tố Uyên