Phần lớn DN hoạt động hiệu quả

Thực hiện Báo cáo Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) 2018 đối với vấn đề về đầu tư của DN FDI (PCI-FDI), nhóm nghiên cứu thực hiện PCI-FDI đã tiến hành điều tra 1.577 DN FDI đang hoạt động ở Việt Nam (DN đang phát sinh hoạt động thuế), tại 20 tỉnh, thành phố, những nơi có số DN FDI nhiều nhất tại Việt Nam.

Theo đó, kết quả điều tra PCI-FDI cho thấy, hơn một nửa số DN FDI (53,1%) báo lãi trong năm 2018, trong khi số DN báo lỗ là 36,7%, gần bằng với mức của năm 2017. Doanh thu và chi phí trung vị đều tăng trong năm 2018, lần lượt ở mức 2,57 triệu USD và 2,20 triệu USD.

Bên cạnh đó, có 58,2% số DN cho biết sẽ tăng quy mô lao động và 56% DN cho biết có kế hoạch mở rộng đầu tư tại Việt Nam trong 2 năm tới… Những con số trên cho thấy hiệu quả hoạt động của các DN FDI tại Việt Nam trong năm 2018 tiếp tục có những xu hướng tích cực.

Không chỉ ghi nhận phần lớn các DN FDI hoạt động hiệu quả, Báo cáo PCI 2018 cũng cho thấy, nhiều “điểm sáng” trong thu hút FDI của Việt Nam năm 2018. Cụ thể, vốn FDI đăng ký cấp mới năm 2018 lên tới 35,46 tỷ USD. Số vốn FDI giải ngân đạt 19,1 tỷ USD (tăng 9,1% so với mức 17,5 tỷ USD năm 2017), cho thấy dấu hiệu thực chất hơn của các dự án FDI tại Việt Nam.

Các DN FDI ghi nhận những chuyển động tích cực về môi trường kinh doanh của Việt Nam trong năm 2018. Ảnh T.L minh họa

Đặc biệt, vốn đầu tư FDI trong năm 2018 cũng dịch chuyển dần khỏi lĩnh vực có nguy cơ gây tác động xấu tới môi trường như nhiệt điện, sản xuất thép và tăng lên ở các lĩnh vực phân ngành công nghệ cao.

“Tuy nhiên, bên cạnh những điểm tích cực, còn một số vấn đề quan ngại như Việt Nam được cho là vẫn chưa tận dụng hiệu quả những lợi thế của nguồn vốn FDI. Mức độ lan tỏa về công nghệ và trình độ quản lý từ các nhà đầu tư nước ngoài đến các nhà sản xuất trong nước chưa đáp ứng được kỳ vọng và các DN trong nước vẫn chưa tham gia được sâu vào các chuỗi cung ứng của các DN FDI…” – ông Đậu Anh Tuấn – Trưởng ban Pháp chế, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), Giám đốc Dự án PCI cho biết.

Môi trường kinh doanh đang được cải thiện

Theo đánh giá của nhóm nghiên cứu thực hiện Dự án PCI, trong những năm gần đây, đặc biệt là từ năm 2017, Chính phủ Việt Nam đã thực hiện nhiều biện pháp để giảm bớt gánh nặng thực thi quy định pháp luật đối với các DN FDI. Theo đó, Báo cáo PCI 2017 đã ghi nhận được một số thành quả ban đầu của những thay đổi chính sách, nhưng năm 2018 mới là năm thể hiện rõ nét hơn những chuyển biến đáng kể và tích cực.

Cụ thể, kết quả PCI-FDI 2018 chỉ rõ, tỷ lệ các DN phải dành hơn 5% quỹ thời gian của lãnh đạo cho việc tìm hiểu và thực hiện các thủ tục hành chính giảm từ khoảng 70% trong những năm 2012 – 2016 xuống còn 66,2% trong năm 2017 và 42,6% vào năm 2018. Đây là một kết quả rất ấn tượng.

Cùng với đó là tình trạng nhũng nhiễu DN đã giảm đáng kể. Tỷ lệ DN cho biết bị thanh tra quá mức, những DN phải tiếp từ 8 đoàn thanh, kiểm tra trở lên mỗi năm, đã giảm từ 4,6% trong năm 2016 xuống còn 3,4% trong năm 2017 và chỉ còn ở mức 1,4% vào năm 2018.

Đặc biệt, theo ông Đậu Anh Tuấn, các DN FDI cũng đánh giá tình trạng DN phải chi trả chi phí không chính thức có xu hướng giảm đáng kể từ năm 2017 và xu hướng này tiếp tục, thậm chí còn rõ nét hơn trong năm 2018. Theo đó, trong khi năm 2016 có 45,8% DN cho biết đã từng chi trả chi phí không chính thức cho các cán bộ thanh, kiểm tra, con số này đã giảm xuống còn 44,9% trong năm 2017 và giảm mạnh xuống chỉ còn 39,9% vào năm 2018.

Số DN cho biết không phải trả bất kỳ khoản phí không chính thức nào cũng tăng so với trước. Cụ thể, tỷ lệ này là 16,4% (năm 2015), tăng dần lên 25,9% (năm 2016), 31,3% (năm 2017) và 37,5% vào năm 2018. Đối với những DN phải chi trả cho loại chi phí này thì gánh nặng đã giảm bớt. Trong năm 2017, 2,6% số DN được hỏi cho biết đã trả hơn 10% thu nhập hàng năm cho các chi phí không chính thức. Con số này đã giảm xuống chỉ còn 1,5% trong năm 2018. Tương tự, tỷ lệ DN dành từ 5 – 10% thu nhập cho chi phí này năm 2018 chỉ là 1,8%, giảm từ 3,8% trong năm 2017.

“Những con số trên cho thấy cảm nhận của các DN FDI về môi trường kinh doanh của Việt Nam đang tiếp tục xu hướng tích cực. Điều này cần phải được thúc đẩy mạnh mẽ hơn nữa trong thời gian tới, nhất là trong bối cảnh Việt Nam đang tận dụng cơ hội từ hội nhập kinh tế quốc tế để gia tăng thu hút FDI, nhất là FDI chất lượng cao vào Việt Nam.” – ông Đậu Anh Tuấn chia sẻ./.

Diệu Thiện