Đây là một trong những kết quả nổi bật từ cuộc khảo sát thường niên lần thứ 22 của PwC với 1.300 CEO trên toàn thế giới, được công bố sáng 22/1 tại Hội nghị thường niên của Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos. Kết quả này trái ngược hoàn toàn với năm trước, khi có tới 57% các CEO lạc quan về triển vọng tăng trưởng kinh tế toàn cầu.

CEO Bắc Mỹ bi quan hơn cả

Tuy vậy, vẫn có 42% người trả lời khảo sát cho rằng triển vọng kinh tế được cải thiện, mặc dù con số này giảm đáng kể so với mức 57% trong năm 2018. Nhìn chung, kỳ vọng của các CEO về tăng trưởng kinh tế toàn cầu bị phân cực hơn trong năm nay nhưng đều có xu hướng giảm. Sự thay đổi rõ rệt nhất là ở Bắc Mỹ, nơi tỷ lệ các CEO lạc quan giảm từ 63% năm 2018 xuống còn 37% do sự suy giảm của các chính sách kích thích tài khóa và các căng thẳng thương mại mới nổi. Khu vực Trung Đông cũng chứng kiến sụt giảm lớn (từ 52% xuống 28%) do bất ổn kinh tế khu vực gia tăng.

“Quan điểm của các CEO về nền kinh tế toàn cầu cũng tương đồng với nhận định mà nhiều dự báo kinh tế đã đưa ra – đó là triển vọng tăng trưởng sẽ giảm trong năm 2019. Khi căng thẳng thương mại và chủ nghĩa bảo hộ gia tăng thì cũng không khó hiểu nếu sự lạc quan giảm sút”, ông Bob Moritz, Chủ tịch Toàn cầu của PwC cho biết.

Sự lo lắng về khả năng tăng trưởng kinh tế toàn cầu đang làm giảm niềm tin của các CEO vào triển vọng của chính DN mình trong ngắn hạn. 35% các CEO cho biết họ rất tự tin về triển vọng tăng trưởng của DN họ trong 12 tháng tới, giảm từ mức 42% năm 2018.

Để thúc đẩy doanh thu trong năm nay, các CEO dự định sẽ chủ yếu dựa vào cải thiện hiệu quả hoạt động (77%) và tăng trưởng hữu cơ (71%). Mỹ vẫn giữ vị trí dẫn đầu trong số các thị trường tiềm năng để tăng trưởng trong 12 tháng tới. Tuy nhiên, nhiều CEO cũng đang chuyển sang các thị trường khác, thể hiện qua việc giảm đáng kể tỷ lệ người trả lời chọn Mỹ, từ 46% năm 2018 xuống chỉ còn 27% vào năm 2019. Trung Quốc đã thu hẹp khoảng cách với Mỹ, nhưng mức độ thu hút của quốc gia này cũng giảm từ 33% năm 2018 xuống 24% năm 2019.

Do cuộc xung đột thương mại đang diễn ra với Mỹ, các CEO của Trung Quốc đã đa dạng hóa thị trường để tăng trưởng, khi mà chỉ 17% chọn Mỹ (giảm từ 59% năm 2018). Ba quốc gia còn lại trong Top 5 về tăng trưởng là Đức (13%, giảm từ 20% năm 2018), Ấn Độ (8%, giảm từ 9%) và Anh (8%, giảm từ 15%).

Xung đột thương mại trở thành đe dọa hàng đầu với tăng trưởng

Khi các chỉ số cho thấy nền kinh tế toàn cầu có thể sắp bước vào giai đoạn suy giảm, nhiệm vụ chính của nhiều CEO là ứng phó với sự gia tăng của chủ nghĩa bảo hộ tại các thị trường nơi họ hoạt động. Xung đột thương mại, bất ổn chính sách và chủ nghĩa bảo hộ đã thay thế khủng bố, biến đổi khí hậu và gia tăng gánh nặng thuế trong danh sách 10 mối đe dọa hàng đầu đối với tăng trưởng.

Trong số các CEO “cực kỳ quan ngại” về các xung đột thương mại, 88% đặc biệt lo lắng về các vấn đề thương mại giữa Trung Quốc và Mỹ. 98% các CEO Mỹ và 90% các CEO Trung Quốc đã lên tiếng về những lo ngại này.

Cuộc khảo sát năm nay đã đi sâu vào Phân tích dữ liệu (Data & Analytics) và Trí tuệ nhân tạo (AI) - hai lĩnh vực quan trọng trong tầm ngắm của các nhà lãnh đạo. 85% các CEO cho rằng công nghệ AI sẽ thay đổi mạnh mẽ DN của họ trong 5 năm tới. Gần 2/3 các CEO cho rằng AI sẽ có tác động lớn hơn cả internet.

Bất chấp cái nhìn khá tích cực về AI, 23% các CEO chưa có kế hoạch để triển khai công nghệ này và 35% “có kế hoạch triển khai” trong ba năm tới. 33% đã triển khai “một cách rất hạn chế”. Chưa đến 1/10 CEO đã triển khai AI trên phạm vi rộng.

Khi nói đến tác động của AI lên việc làm, có đến 88% các CEO Trung Quốc tin rằng AI sẽ thay thế nhiều việc làm hơn là tạo ra các việc làm mới. Các CEO tại các nước châu Á -Thái Bình Dương khác (60%) cũng bi quan hơn so với toàn cầu (49%). Các CEO ở Tây Âu và Bắc Mỹ ít bi quan hơn, 38% CEO Tây Âu và 41% CEO Bắc Mỹ cho rằng AI sẽ thay thế nhiều hơn là tạo ra việc làm.

“Mặc dù các DN ở châu Á -Thái Bình Dương, Bắc Mỹ và Tây Âu có mức độ triển khai công nghệ AI khá tương đương nhau. Chúng tôi nhận thấy sự khác biệt ngày càng lớn giữa cách suy nghĩ của họ về tác động tiềm tàng của AI đối với xã hội và vai trò của chính phủ trong sự phát triển của AI,” ông Moritz nhận định.

H.Y