Người lao động và doanh nghiệp sẽ được quyền thỏa thuận về giới hạn giờ làm thêm. Ảnh minh họa: MĐ.

Hai bên được thỏa thuận thời giờ làm thêm

Dưới góc độ cơ quan soạn thảo, ông Mai Đức Thiện - Phó Vụ trưởng Vụ pháp chế, Bộ Lao động – Thương binh xã hội (LĐ-TB&XH) cho biết, việc mở rộng khung thời giờ làm thêm với mục tiêu tạo sự linh hoạt về thời giờ làm việc trong doanh nghiệp, nhất là ở những doanh nghiệp có nhu cầu huy

Ngoài ra, qua khảo sát thực tế một bộ phận không nhỏ người lao động cũng có nhu cầu làm thêm giờ để tăng thu nhập, cải thiện cuộc sống.

Theo ông Thiện, hiện hai phương án đang được dự thảo cho ý kiến, một là giữ nguyên quy định hiện hành về giờ làm thêm trong ngày. Tức là trong một ngày, người lao động được làm thêm tối đa 50% số giờ chính thức của một ngày và sẽ bỏ mốc quy định giờ làm việc theo tháng.

Lý do là theo Bộ luật Lao động hiện hành quy định giờ làm việc theo tháng là 30 giờ/tháng, tuy nhiên qua thực tế thực hiện một số doanh nghiệp cho rằng quá “cứng nhắc”. “Trong một số tháng nhất định để đáp ứng các tiến độ đơn hàng, doanh nghiệp mới huy động làm thêm giờ, khung 30 giờ/tháng nếu như đều đặn trong các tháng thì không ảnh hưởng nhiều nhưng nếu như rơi vào các tháng doanh nghiệp phải đáp ứng tiến độ đơn hàng thì sẽ không ổn. Do đó, để tăng tính linh hoạt cho doanh nghiệp và người lao động trong thỏa thuận thì nên bỏ giới hạn giờ làm thêm tháng” - ông Thiện cho biết.

Với phương án hai, dự thảo đề xuất giờ làm thêm trong điều kiện lao động bình thường là 200 giờ/năm, với những trường hợp đặc biệt có thể tăng lên tối đa 400 giờ/năm tùy vào thỏa thuận hai bên.

Tuy nhiên, ông Thiện khẳng định, vấn đề quan trọng nhất trong đề xuất nâng giờ làm thêm trong dự thảo không phải luật ấn định ra một mức và hai bên cứ thế áp dụng. “Quan trọng nhất là làm thêm giờ phải được sự đồng ý của người lao động và dựa trên thỏa thuận của hai bên. 400 giờ chỉ là mốc trần, còn từ mức này trở xuống thì hai bên được thương lượng tự quyết định, chứ không phải luật cứ mở ra thì tất cả các bên đều phải nâng” - ông Thiện thông tin.

Như vậy, đề xuất sẽ cho phép người lao động đồng ý làm thêm nếu như thấy rằng thể trạng đáp ứng được, ngược lại doanh nghiệp nếu có nhu cầu về các đơn hàng và tính toán được các chi phí hợp lý để chi trả thu nhập cho người lao động.

Đảm bảo thu nhập cho người lao động

Nhìn nhận vấn đề dưới góc độ cơ quan đại diện người lao động, ông Lê Đình Quảng - Phó Trưởng ban Quan hệ lao động, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam (TLĐLĐVN) nhấn mạnh rằng, thời giờ làm việc, nghỉ ngơi là vấn đề hết sức quan trọng với người lao động nên cần cân nhắc kỹ. “Chúng tôi cho rằng, trong bối cảnh hiện nay, mở rộng giờ làm thêm cần được xem xét tổng thể từ vấn đề sức khỏe của người lao động, việc làm, an toàn lao động cũng như xu hướng trên thế giới” - ông Quảng nói.

Đại diện TLĐLĐVN cho rằng, một trong những nguyên tắc làm thêm giờ là giờ làm việc càng cần giảm và giờ nghỉ ngơi cần tăng lên. Ông cho biết, quan điểm của TLĐLĐVN là xem xét tăng giờ làm thêm có thể chấp nhận được để đảm bảo doanh nghiệp có điều kiện cạnh tranh.

“Chúng tôi đồng tình xem xét nâng thời giờ làm thêm nhưng trong điều kiện người lao động phải được lợi, doanh nghiệp huy động làm thêm giờ phải đúng kế hoạch, tức là để xử lý các trường hợp bất khả kháng, đảm bảo đơn hàng trong từng thời điểm chứ không phải quanh năm ngày tháng nào cũng làm thêm” - ông Quảng nhấn mạnh.

Bên cạnh đó, theo ông, một yếu tố quan trọng khác đó chính là có thể nâng giới hạn làm thêm giờ, nhưng tiền lương của người lao động phải tăng cao hơn.

Đồng quan điểm với đề xuất nâng giờ làm thêm, song ông Vũ Đình Phi - Chủ tịch công đoàn Công ty TNHH Regina Miracle International Việt Nam thừa nhận rằng, tăng giờ làm thêm chắc chắn sẽ tạo thêm áp lực cho người lao động. Nhưng điều này là cần thiết để đảm bảo hoạt động sản xuất của doanh nghiệp trong những trường hợp đặc biệt. Tuy nhiên, doanh nghiệp dù muốn tăng giờ làm thêm, nhưng quan trọng là phải đảm bảo thu nhập cho người lao động thì mới có sự công bằng./.

Mai Đan