Cảng Hải Phòng. Ảnh: TL

Lượng hàng hóa tăng 119%/năm

Theo Cục Hàng hải Việt Nam, khu vực cảng biển Hải Phòng được xác định đặc biệt quan trọng, phục vụ chủ yếu cho việc phát triển kinh tế - xã hội của cả nước.

Với chiều dài cầu cảng chiếm 1/4 của cả nước, Hải Phòng được coi là cửa ngõ xuất, nhập khẩu qua cảng biển của miền Bắc khi đang xếp dỡ những loại hàng nông sản, quặng, phân bón... Năm 2014, sản lượng hàng hoá thông qua cảng đạt 66,1 triệu tấn (tăng 119% so với cùng kỳ năm 2013, số lượng tàu thuyền trong nước và nước ngoài đến cảng là 17.691 lượt, tăng 105% so với cùng kỳ năm 2013. Sản lượng công-te-nơ thông qua cảng đạt gần 3,4 triệu TEU, tăng 20% so với năm 2013.

Cũng theo Cục Hàng hải Việt Nam, tại khu vực này hiện có 38 doanh nghiệp khai thác 35 bến cảng với tổng chiều dài hơn 10 km. Ngoài ra, tại khu vực này cũng có 11 doanh nghiệp khai thác cảng công-te-nơ với 26 bến cảng công-te-nơ đang kinh doanh bốc, dỡ công-te-nơ, năng suất bốc dỡ đạt 500 - 800 TEU/mét dài/năm với khoảng trên 2 triệu TEU công-te-nơ xuất nhập khẩu.

Cục Hàng hải Việt Nam cũng cho biết thêm, mặc dù có lượng hàng hóa tăng nhanh như vậy, nhưng trên thực tế hoạt động tại khu vực này vẫn còn tồn tại nhiều bất cập. Đơn cử như tại khu vực này có nhiều cảng nhưng hầu hết là quy mô nhỏ, năng suất thông qua bình quân hàng năm của 1 m cầu cảng chỉ đạt khoảng 4.000 tấn.

Trong khi đó, khả năng thông qua thực tế 1 m chiều dài bình quân có thể đạt là 4.500 tấn/m/năm, tương ứng với khoảng 48 triệu tấn/năm. Nếu so với cảng tại khu vưc TP. Hồ Chí Minh với khoảng 5.500 tấn đến 6.000 tấn/m/năm thì lượng hàng hóa thông qua cảng biển Hải Phòng vẫn chưa phù hợp với năng lực thực tế.

Thêm vào đó, đối với các cầu cảng hầu hết được đầu tư thiết bị cẩu chuyên dụng, năng suất bốc dỡ cao theo quy mô từng cầu cảng theo từng giai đoạn từ năm 1971 đến nay, từ nhiều nhà sản xuất khác nhau nên tính đồng bộ, hiệu quả chưa cao, chi phí khác thác, sửa chữa bảo dưỡng lớn.

Ngoài ra, còn có bất cập là lượng hàng hóa qua cảng biển Hải Phòng tăng trưởng nhanh, nhưng không đồng đều trong năm, việc bốc xếp hàng chậm chỉ diễn ra ở một thời điểm do các nguyên nhân về bến bãi, thiết bị, nhân lực, công nghệ bốc xếp,năng lực vận tải hàng ra vào cảng, yếu tố thời tiết bất lợi, kết nối giao thông sau cảng chưa đồng bộ, những bất cập trong thủ tục hành chính, sự phối hợp trong thực thi công vụ ... là những lực cản rất lớn trong việc nâng cao hiệu suất khai thác cảng tại khu vực này.

Đồng thời, công tác nạo vét duy tu chưa kịp thời, chậm cải tạo nâng cấp, ảnh hưởng đến hiệu quả khai thác (luồng vào cảng Hải Phòng). Hệ thống Logistics sau cảng hiện vẫn đang còn yếu...

Tạo thuận lợi tối đa cho doanh nghiệp đầu tư cảng biển

Theo Phó Cục trưởng Cục Hàng hải Việt Nam Bùi Thiên Thu, để tạo điều kiện cho các doanh nghiệp cảng biển phát triển, nâng cao hơn nữa hiệu quả của khu vực cảng biển nơi đây, Cục Hàng hải Việt Nam đã kiến nghị Bộ Giao thông vận tải giao Cục Hàng hải Việt Nam chủ trì phối hợp với cơ quan, đơn vị liên quan huy động tối đa mọi nguồn lực trong nước và ngoài nước để phát triển các bến tiếp theo tại khu bến thương mại Lạch Huyện theo lộ trình quy hoạch bằng các nguồn vốn ODA hoặc FDI.

Cũng như cũng sẽ khuyến khích và tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế (cả trong và ngoài nước) tham gia đầu tư xây dựng phát triển cảng biển theo quy hoạch được duyệt bằng các hình thức FDI, BOT, BTO, BT, liên doanh theo quy định hiện hành.

Bên cạnh đó, cũng cần áp dụng các chính sách ưu đãi như miễn giảm thuế, tiền thuê đất và sử dụng đất, hỗ trợ giải phóng mặt bằng, tái định cư... đối với các doanh nghiệp đầu tư phát triển cảng, áp dụng cơ chế cho thuê khai thác đối với kết cấu hạ tầng các bến cảng được xây dựng bằng nguồn vốn ngân sách theo quy định của pháp luật.

Với trách nhiệm của mình, Bộ Giao thông vận tải cũng cần phối hợp với UBND tỉnh, thành phố liên quan có kế hoạch xây dựng mạng lưới GTVT (đường bộ, đường sắt...) trong vùng theo đúng quy hoạch. Trước mắt cần đẩy nhanh tiến độ thông xe cao tốc Hà Nội- Hải Phòng, Hải Phòng - Hòn Gai. Còn UBND Thành phố Hải Phòng cần có cơ chế, chính sách và quan tâm tạo quỹ đất để phát triển khu dịch vụ logicstic sau cảng nhằm khai thác hiệu quả đối với hàng công -te-nơ. Đồng thời cũng cần quan tâm tới các dự án hạ tầng kỹ thuật như cung cấp điện, nước sạch, thông tin liên lạc từ đất liền ra đảo Cát Hải đảm bảo phục vụ cho cảng và KCN sau cảng.

"Cuối cùng phải áp dụng công nghệ thông tin đồng bộ, tiên tiến, hiện đại, có tầm bao quát lớn đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật của tổ chức hàng hải quốc tế IMO. Các hoạt động của tàu biển trong vùng nước cảng biển và cảng biển của Việt Nam phải tuân thủ và phù hợp với quy định của pháp luật Việt Nam và điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên về an toàn hàng hải, an ninh hàng hải và phòng ngừa ô nhiễm môi trường", Phó Cục trưởng Bùi Thiên Thu nhấn mạnh./.

Trí Dũng