Ảnh: TL.

Theo VNR, Nghị định số 65/2018/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Đường sắt có hiệu lực từ 1/7/2018, niên hạn đối với đầu máy và toa xe khách chạy trên đường sắt quốc gia không quá 40 năm, toa hàng sử dụng tối đa 45 năm. Nghị định 65 cũng quy định lộ trình các doanh nghiệp vận tải đường sắt có thời hạn 3 năm (tới năm 2021) để thay thế các phương tiện quá niên hạn.

Báo cáo từ Công ty CP Vận tải đường sắt Hà Nội cho thấy, căn cứ quy định về niên hạn phương tiện vận tải đường sắt tại Nghị định số 65, số lượng toa xe do công ty quản lý hết niên hạn sử dụng giai đoạn năm 2020-2025 là 1.092 toa xe. Trong đó có 986 toa xe hàng và 106 toa xe khách. Để đảm bảo khai thác vận hành, từ nay đến năm 2025 bình quân mỗi năm công ty cần phải có khoảng 240 tỷ đồng để đóng mới toa xe, đảm bảo kinh doanh phù hợp với nhu cầu của thị trường vận tải.

Còn theo Công ty CP Vận tải đường sắt Sài Gòn, giai đoạn từ nay đến hết năm 2023, công ty sẽ phải dừng vận dụng 98 toa xe khách và 347 toa xe hàng.

Ông Vũ Anh Minh - Chủ tịch Hội đồng thành viên VNR cho biết, nếu chỉ đóng mới hoàn toàn để thay thế toa xe hết niên hạn, các doanh nghiệp vận tải đường sắt sẽ phải chịu áp lực về vốn và chi phí tài chính. Cứ như vậy, chỉ đầu tư một vài đoàn tàu nữa là doanh nghiệp cũng hết khả năng vay ngân hàng.

Nhấn mạnh giải pháp kêu gọi xã hội hóa đầu tư toa xe, ông Minh cho rằng, chính sách ưu đãi có thể sẽ có những sản phẩm đầu máy, toa xe mới nhằm tiết giảm chi phí đầu tư khổng lồ, phía Công ty CP Vận tải đường sắt Hà Nội đang xây dựng các đề án đầu tư toa xe để mời gọi nhà đầu tư theo nhiều phương thức khác nhau, trong đó có hình thức công ty thuê phương tiện vận tải là tài sản của nhà đầu tư.

Theo đó, nhà đầu tư cho công ty thuê số lượng, chủng loại toa xe đóng mới theo yêu cầu kinh doanh của công ty trong thời hạn từ 10 năm đến 15 năm. Sau thời hạn thuê, số toa xe đó sẽ thuộc sở hữu của công ty.

Đồng tình quan điểm kêu gọi đầu tư xã hội hóa từ các doanh nghiệp vận tải, du lịch ngoài ngành, Công ty CP Vận tải đường sắt Sài Gòn cho hay, nhà đầu tư bỏ vốn đầu tư toàn bộ, đường sắt sẽ giảm cước cho nhà đầu tư để hoàn vốn, hoặc chia phần trăm... hoặc đường sắt cung cấp toa xe, nhà đầu tư bỏ tiền cải tạo, nâng cấp, kinh doanh khai thác chung…

Cả hai đơn vị đường sắt trên đang chào mời các đối tác hợp tác đầu tư, với chủ trương là đưa ra các chính sách ưu đãi để hấp dẫn nhà đầu tư và đây là một hình thức hợp tác rất đáng để thử nghiệm và nhân rộng nếu đạt hiệu quả.

Để đảm bảo hoạt động sản xuất kinh doanh, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế, trong quá trình chờ đợi đầu tư đầu máy, toa xe mới thay thế, VNR báo cáo với Bộ Giao thông vận tải kiến nghị Thủ tướng Chính phủ cho phép kéo dài thời gian áp dụng Nghị định 65 tăng thêm 3 năm để chuẩn bị và đầu tư mua sắm đầu máy, toa xe mới thay thế cho các phương tiện cũ hết niên hạn sử dụng. Ngoài ra, VNR cũng đề nghị cho đăng ký lại 194 toa xe thực hiện nhiệm vụ đặc thù thành toa xe chuyên dùng (không áp dụng niên hạn đối với các toa xe chuyên dùng)./.

Văn Nam-Trí Dũng