Ảnh: TL.

Cụ thể, khu vực kết nối với Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh như các đoạn Hà Nội - Vinh và TP. Hồ Chí Minh - Nha Trang; tuyến Yên Viên - Phả Lại - Hạ Long - Cái Lân, dài 129km, với khổ đường 1.435mm và 1.000mm, quy mô đầu tư đường đơn, đầu tư trong giai đoạn đến 2020.

Do nguồn vốn Nhà nước hạn hẹp nên những năm qua mới chỉ đáp ứng được 2 - 3% nhu cầu vốn đầu tư phát triển đường sắt. Trong đó, giai đoạn 2016 - 2020, nguồn vốn đầu tư dành cho phát triển kết cấu hạ tầng lĩnh vực đường sắt trong tổng thể nguồn vốn được bố trí qua Bộ Giao thông vận tải là 28.002 tỷ đồng trên tổng số 227.841 tỷ đồng, chỉ chiếm 12,29%. Tuy nhiên, số vốn này chủ yếu dành cho nâng cấp, cải tạo đường sắt hiện có, không có vốn cho đầu tư tuyến mới.

Với đường sắt mới, hiện chỉ làm mới một vài công trình, đoạn tuyến ngắn tuyến Yên Viên - Phả Lại - Hạ Long - Cái Lân khổ 1.435mm. Tuy nhiên, tuyến này đang xây dựng dở dang cũng phải đình lại vì thiếu vốn nên chưa thể khai thác.

Một số dự án đầu tư tuyến đường sắt mới đã hoàn thành báo cáo nghiên cứu khả thi nhưng chưa tìm kiếm được nguồn vốn đầu tư. Có thể kể đến tuyến Vũng Áng - Tân Ấp - Mụ Giạ, kế hoạch hoàn thành vào 2030, tổng mức đầu tư 1.555 triệu USD; tuyến TP. Hồ Chí Minh - Lộc Ninh, dài 129km, kế hoạch hoàn thành vào 2030, tổng mức đầu tư 948,6 triệu USD; tuyến TP. Hồ Chí Minh - Vũng Tàu dài 102km, chia 2 giai đoạn đầu tư: giai đoạn 1 đến 2030, giai đoạn 2 sau 2030, tổng mức đầu tư 2,7 tỷ USD.

Trong đó, dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam đang thực hiện nghiên cứu tiền khả thi, trình các cấp có thẩm quyền và trình Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư. Để thực hiện các dự án theo chiến lược, quy hoạch trên sẽ phải tìm kiếm nguồn lực đầu tư từ cả Nhà nước và khối tư nhân, trong đó Nhà nước giữ vai trò chủ đạo. Cùng với đó, Nhà nước cần có các cơ chế, chính sách thu hút đầu tư khối tư nhân, có vậy mới thực hiện được chiến lược đã đề ra trong điều kiện ngân sách nhà nước hạn hẹp hiện nay./.

Văn Nam - Trí Dũng