Toàn cảnh hội thảo. Ảnh: H.Q

Nhiều lợi ích trong việc sử dụng năng lượng tái tạo

Ngày 5/6, tại Hà Nội, Trung tâm Phát triển và Sáng tạo Xanh (GreenID) phối hợp với Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam tổ chức hội thảo “Phát triển năng lượng gắn với bảo vệ môi trường vì phát triển bền vững ở Việt Nam”.

Tại hội thảo, GreenID đã công bố nghiên cứu phân tích tiềm năng đáp ứng nhu cầu năng lượng quốc gia, tiếp cận theo hướng chi phí thấp nhất đồng thời xem xét chi phí ngoại biên và phác thải các bon.

Theo nghiên cứu được GreenID công bố, nếu có thể áp dụng các chính sách sử dụng năng lượng hiệu quả kết hợp phát triển năng lượng tái tạo, Việt Nam có thể cắt giảm khoảng 30.000 MW nhiệt điện than vào năm 2030, tương đương 25 nhà máy nhiệt điện than.

Bà Ngụy Thị Khanh - Giám đốc GreenID cho biết, quy hoạch điện 7 (quy hoạch điện lực quốc gia) điều chỉnh đã cắt giảm khoảng 20.000 MW điện than, nhưng nguồn điện này vẫn chiế̃m khoảng 43% cơ cấu nguồn vào năm 2030. Hiện tại, giá nhiệt điện than được cho là rẻ hơn năng lượng tái tạo vì chưa bao gồm chi phí ngoại biên (là chi phí môi trường, xã hội, sức khoẻ…). Nếu xem xét chi phí này thì ngay tại thời điểm nghiên cứu năm 2017, tất cả các công nghệ năng lượng tái tạo đều trở nên cạnh tranh hơn về chi phí so với các công nghệ nhiệt điện than” - bà Khanh nói.

Công trình nghiên cứu của GreenID đã đưa ra 5 kịch bản để đáp ứng nhu cầu năng lượng ngày càng tăng cao của Việt Nam. Các kịch bản được xây dựng theo hướng tiếp cận tối ưu hoá chi phí, xem xét các chi phí ngoại biên từ tác động ô nhiễm không khí và phát thải các bon.

Bà Khanh cho rằng, những lợi ích hướng tới của các kịch bản sẽ giúp Việt Nam tăng cường an ninh năng lượng do giảm tỷ lệ nhập khẩu than. Đồng thời tránh được việc xây dựng các nhà máy điện mới, giảm áp lực huy động khoảng 60 tỷ USD vốn đầu tư cho những dự án nhiệt điện than này. Đặc biệt, là giảm phát thải khoảng 116 triệu tấn CO2, giảm ô nhiễm không khí và nguồn nước.

Cần huy động nguồn lực xã hội

Ông Nghiêm Vũ Khải - Phó Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam cho rằng, việc chuyển dịch sang năng lượng xanh là rất quan trọng và cần thiết, bởi Việt Nam là một trong số ít các quốc gia bị ảnh hưởng nặng nề nhất bởi biến đổi khí hậu. Hơn nữa, phát triển xanh là hướng đi thông minh cho Việt Nam - một quốc gia có tiềm năng năng lượng tái tạo dồi dào, đặc biệt là năng lượng mặt trời và gió.

“Phát triển năng lượng tái tạo cũng là một hướng đi hợp lý để Việt Nam tránh phụ thuộc vào năng lượng nhập khẩu. Tuy nhiên, hiện vẫn còn nhiều thách thức đòi hỏi nỗ lực lớn và bước đi phù hợp của tất cả các bên liên quan để công nghệ năng lượng tái tạo được đi vào thực tế phát triển và áp dụng” - ông Khải chia sẻ.

Ông Rainer Brohm - chuyên gia năng lượng tái tạo Công ty tư vấn RB Berlin nhận định, năng lượng tái tạo cũng đang dần cạnh tranh hơn với các dạng năng lượng hoá thạch ở quy mô thương mại. Hiện ngày càng ít các dự án nhiệt điện than mới trên toàn cầu, số các nhà máy nhiệt điện than đóng cửa ngày càng nhiều. Do vậy, xu hướng phát triển năng lượng của Việt Nam trong những năm tới cần tập trung mạnh hơn vào năng lượng tái tạo.

Chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan cho rằng, việc phát triển năng lượng tái tạo là phù hợp với mục tiêu phát triển bền vững. Theo chuyên gia này nên xã hội hóa đầu tư năng lượng tái tạo theo hướng công tư, huy động nguồn lực xã hội.

“Huy động nguồn lực xã hội chúng ta mới chỉ hướng tới doanh nghiệp mà quên đi người dân. Nhiều người dân họ đã tự đầu tư làm năng lượng mặt trời và chia sẻ nguồn năng lượng đó cho những người xung quanh. Nếu người dân có điều kiện đầu tư, hay một cụm dân cư cùng nhau đầu tư để làm sẽ giảm gánh nặng cho Nhà nước” - bà Lan nói.

Tại hội thảo các chuyên gia cũng cho rằng, việc sử dụng năng lượng tiết kiệm hiệu quả không chỉ bằng khuyến khích mà phải hướng tới bắt buộc, như sử dụng năng lượng mặt trời tại các toà nhà, mái nhà. Đồng thời, xem xét đến các công nghệ mới trong việc khai thác sử dung năng lượng tái tạo./.

Hồng Quyên