Siết chặt khung pháp lý
Phát biểu tại hội thảo, ông Nguyễn Quang Huyền - Phó Cục trưởng Cục Quản lý, giám sát bảo hiểm cho biết, trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng, nguy cơ về tội phạm rửa tiền, tài trợ khủng bố và phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt đang trở thành thách thức nghiêm trọng, đe dọa đến an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội và sự ổn định của hệ thống tài chính. Những hành vi này không chỉ gây hậu quả nghiêm trọng về kinh tế, mà còn tiềm ẩn nhiều rủi ro đối với an ninh quốc phòng, chính trị và uy tín quốc gia trên trường quốc tế.
Nhận thức rõ điều đó, Việt Nam đã tích cực hoàn thiện khung khổ pháp lý, tăng cường hợp tác quốc tế và thực hiện các cam kết nhằm nâng cao hiệu quả trong công tác phòng, chống rửa tiền, tài trợ khủng bố và tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt.
Các quy định pháp luật về lĩnh vực này đã và đang được bổ sung, sửa đổi, trong đó có lĩnh vực kinh doanh bảo hiểm, để phù hợp với chuẩn mực quốc tế, góp phần bảo vệ sự ổn định của nền kinh tế và an ninh quốc gia.
 |
| Ông Nguyễn Quang Huyền - Phó Cục trưởng Cục Quản lý, giám sát bảo hiểm phát biểu tại hội thảo. Ảnh: Đức Thanh. |
| Ông Nguyễn Quang Huyền - Phó Cục trưởng Cục Quản lý, giám sát bảo hiểm kỳ vọng, những nội dung thiết thực tại hội thảo giúp nâng cao nhận thức, tăng cường sự phối hợp giữa các cơ quan, tổ chức trong công tác phòng, chống rửa tiền, tài trợ khủng bố, tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt. Qua đó, góp phần xây dựng môi trường tài chính minh bạch, an toàn, bảo vệ lợi ích quốc gia và tuân thủ các cam kết quốc tế của Việt Nam. |
Hội thảo được Cục Quản lý, giám sát bảo hiểm tổ chức nhằm tuyên truyền, phổ biến đào tạo thường xuyên, nâng cao nhận thức về rủi ro rửa tiền, tài trợ khủng bố và tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt cho các cơ quan có thẩm quyền và các tổ chức tài chính có liên quan về việc tuân thủ các quy định pháp luật về phòng, chống rửa tiền, tài trợ khủng bố và tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt.
"Đảm bảo các tổ chức tài chính, tổ chức, cá nhân kinh doanh ngành nghề phi tài chính có các biện pháp quản lý rủi ro, quy định nội bộ, chế độ báo cáo tuân thủ quy định pháp luật hiện hành" - lãnh đạo Cục Quản lý, giám sát bảo hiểm nhấn mạnh.
Tại hội thảo, đại diện đến từ Ngân hàng Nhà nước, Bộ Quốc phòng chia sẻ cụ thể, chuyên sâu về những nhiệm vụ chính của tổ chức tài chính, gồm: nhận biết khách hàng, đánh giá rủi ro, phân loại khách hàng, trách nhiệm báo cáo đối với giao dịch có giá trị lớn, giao dịch đáng ngờ, giao dịch chuyển tiền điện tử… trong lĩnh vực kinh doanh bảo hiểm nhân thọ liên quan đến rửa tiền, tài trợ khủng bố, tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt.
Yêu cầu xác định người thụ hưởng
Chia sẻ tại hội thảo, bà Nguyễn Thị Minh Thơ - Phó Cục trưởng Cục Phòng, chống rửa tiền (Ngân hàng Nhà nước) trình bày nội dung về khung pháp lý phòng, chống rửa tiền, tài trợ khủng bố và tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt, cùng trách nhiệm của đối tượng báo cáo liên quan đến các quy định mới tại Thông tư số 27/2025/TT-NHNN.
 |
| Đại diện đến từ Ngân hàng Nhà nước, Bộ Quốc phòng chia sẻ nhiệm vụ chính của tổ chức tài chính khi triển khai các quy định. Ảnh: Đức Thanh. |
Theo lãnh đạo Cục Phòng, chống rửa tiền, trong thời gian qua, công tác điều tra, xử lý các vụ án rửa tiền cho thấy, phạm vi vi phạm không chỉ tập trung tại các đô thị lớn, gắn với các tội phạm nguồn nghiêm trọng như: đánh bạc, tham ô, vận chuyển trái phép tiền tệ qua biên giới... Số vụ án rửa tiền có xu hướng gia tăng liên tục.
Tháng 6/2023, Lực lượng đặc nhiệm tài chính về chống rửa tiền (FATF) đưa Việt Nam vào Danh sách giám sát tăng cường (danh sách xám), đồng thời đưa ra 17 khuyến nghị hành động đối với Việt Nam để giải quyết các thiếu hụt trong cơ chế phòng chống rửa tiền, tài trợ khủng bố, tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt. Các cam kết quốc tế cũng đòi hỏi Việt Nam nâng mức trừng phạt và bảo đảm hệ thống pháp luật đủ khả năng phòng ngừa.
| Đáng chú ý, một điểm mới được bổ sung tại Thông tư 27 là Khoản 6 Điều 4 quy định đối tượng báo cáo phải xác định người thụ hưởng của hợp đồng bảo hiểm nhân thọ ngay sau khi người thụ hưởng được bên mua bảo hiểm chỉ định, đồng thời thực hiện xác minh thông tin người thụ hưởng tại thời điểm chi trả. Thông tin về người thụ hưởng của hợp đồng bảo hiểm nhân thọ được xác định là một trong những yếu tố phục vụ rà soát, phân loại khách hàng theo mức độ rủi ro về rửa tiền. |
Thông tư số 27/2025/TT-NHNN hướng dẫn thi hành Luật Phòng, chống rửa tiền có hiệu lực từ ngày 1/11/2025 (Thông tư 27), sửa đổi, bổ sung một số nội dung nhằm tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc chính của đối tượng báo cáo và cơ quan quản lý trong quá trình triển khai.
Cùng với đó, mở rộng và điều chỉnh phạm vi quy định, bao gồm mức giá trị và giấy tờ phải xuất trình với hải quan cửa khẩu khi mang theo ngoại tệ tiền mặt, đồng Việt Nam tiền mặt, công cụ chuyển nhượng, kim khí quý, đá quý vượt mức quy định.
Lãnh đạo Cục Phòng, chống rửa tiền nhấn mạnh, việc xác định người thụ hưởng không chỉ thực hiện tại thời điểm ban đầu, mà phải được thực hiện xuyên suốt trong quá trình duy trì hợp đồng trong việc đánh giá rủi ro khách hàng; hoặc khi có thay đổi liên quan đến người thụ hưởng tại thời điểm chi trả.
Theo đó, các yếu tố từng được đánh giá rủi ro thấp nhưng phát sinh người thụ hưởng liên quan đến các quốc gia có mức độ rủi ro cao, liên quan đến các đường dây lừa đảo xuyên quốc gia vẫn phải được xem xét, đánh giá đầy đủ trong hệ thống quản lý rủi ro, thay vì bị bỏ qua.
"Yêu cầu về thông tin nhận biết khách hàng và quy định thủ tục nhận biết khách hàng được xem là một trụ cột quan trọng, tạo nền tảng cho các hoạt động quản lý khác" - bà Thơ nhấn mạnh.
Cũng theo Phó Cục trưởng Cục Phòng, chống rửa tiền, nguy cơ rửa tiền của Việt Nam hiện được đánh giá ở mức trung bình cao, tuy nhiên, ngành bảo hiểm lại ghi nhận tín hiệu tích cực, khi mức độ rủi ro rửa tiền của các sản phẩm trong lĩnh vực này được đánh giá là rất thấp.
Tại hội thảo, đại diện Cục Quản lý giám sát bảo hiểm (Bộ Tài chính) cũng trình bày cụ thể về một số nội dung dự thảo quy định về thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực kinh doanh bảo hiểm liên quan đến phòng chống rửa tiền, tài trợ khủng bố, tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt tại dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định số 174/2024/NĐ-CP.
Đây là cơ hội để các cơ quan quản lý, tổ chức tài chính, doanh nghiệp và các bên liên quan cùng thảo luận, chia sẻ kinh nghiệm nhằm tăng cường hiệu quả thực thi pháp luật, phát hiện và ngăn chặn kịp thời các hành vi vi phạm./.
