Cơ chế một cửa quốc gia đã góp phần tích cực rút ngắn thời gian thông quan hàng hóa cho DN.

Kết nối 1/3 số thủ tục

Tháng 2/2014, Bộ Tài chính, Bộ GTVT và Công thương là 3 bộ đầu tiên tham gia kết nối kỹ thuật NSW. Ngày 12/11/2014, NSW chính thức kết nối tại cảng biển quốc tế, đưa Bộ GTVT thành cơ quan đầu tiên thực hiện thủ tục chuyên ngành trên Cổng thông tin NSW.

Theo Tổng cục Hải quan - Bộ Tài chính, hiện có 12/37 thủ tục được Bộ GTVT kết nối nhiều và đạt kết quả tốt về chất và lượng là lĩnh vực hàng hải và đăng kiểm. Đến nay, lĩnh vực GTVT đã thu hút hơn 2.300 DN tham gia các thủ tục tại 9 cảng biển lớn: Hải Phòng, Quảng Ninh, Đà Nẵng, Quảng Ngãi, Bình Định, Khánh Hòa, TP.Hồ Chí Minh, Vũng Tàu, Đồng Nai. NSW được thực hiện tại 25 cảng vụ hàng hải để phục vụ việc vận chuyển hàng hóa trong nội địa theo quy định của Bộ GTVT.

Đánh giá về hiệu quả NSW, ông Phạm Duy Ninh - Giám đốc Trung tâm Công nghệ thông tin, Bộ GTVT cho hay, số lượng hồ sơ thực hiện thủ tục hành chính của Bộ GTVT chiếm đa số trên hệ thống NSW. 5 thủ tục trực tuyến của Cục Đăng kiểm Việt Nam cung cấp đã thu hút được trên 70% doanh nghiệp (DN) nhập khẩu tham gia, trong đó 100% DN nhập khẩu lớn đã tham gia, các DN còn lại chưa tham gia phần lớn là DN nhập khẩu nhỏ lẻ, nhu cầu nhập khẩu không nhiều.

5 thủ tục hành chính lĩnh vực đăng kiểm đã triển khai trên NSW là thủ tục cấp giấy chứng nhận chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường cho các mặt hàng nhập khẩu (NK): Xe mô tô, gắn máy và động cơ để lắp ráp mô tô, xe gắn máy; xe đạp điện; xe máy chuyên dùng; xe bốn bánh chở người có gắn động cơ hoạt động trong phạm vi hạn chế; xe cơ giới.

“Trong lĩnh vực đăng kiểm của Bộ GTVT, ước tính thời gian làm thủ tục cũng được rút ngắn khoảng 4/5 so với trước đây, do thủ tục xử lý hồ sơ được thực hiện điện tử. DN chỉ cần gửi hồ sơ đến một đầu mối duy nhất là Cổng thông tin NSW (https://vnsw.gov.vn). Sau đó, thông tin sẽ được chia sẻ đến các cơ quan liên quan để giải quyết. Khi có kết quả, các cơ quan sẽ chuyển thông tin lại Cổng thông tin NSW để phản hồi cho DN. Nhờ đó, DN sẽ giảm được chi phí chuẩn bị hồ sơ giảm thời gian đi lại, giảm chi phí…”, ông Phạm Duy Ninh nói.

Ông Phạm Đức Thuận, đại diện Công ty TNHH thương mại tài chính Thành Tín cũng ghi nhận, NSW là một bước tiến cải cách trong thủ tục hành chính công, giảm sức người, nâng cao độ chính xác và mang nhiều lợi ích cho DN. Khi thực hiện hồ sơ giấy để được thông quan hàng hóa mất 7 - 10 ngày. Nay thực hiện hồ sơ trực tuyến trên NSW, thời gian từ ngày rút hàng đến ngày cấp giấy chứng nhận và làm thủ tục thông quan còn 3 - 5 ngày.

“Về nhân lực, làm hồ sơ giấy cần ít nhất 2 nhân viên túc trực tại cơ quan đăng kiểm và hải quan để làm thủ tục rút hàng và đăng kiểm. Nay thực hiện hồ sơ trực tuyến, chỉ cần 1 người (tại văn phòng công ty) làm 2 công đoạn trên…”, ông Phạm Đức Thuận cho biết thêm.

Bà Đào Thanh Tâm, đại diện Công ty CP đầu tư xây dựng và thương mại Nam Long cho biết, mỗi tháng DN nhập khẩu khoảng 15 - 20 chiếc xe máy chuyên dùng qua cảng Hải Phòng. Thông thường từ khi khai báo tới khi chính thức nhận được giấy chứng nhận chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường, DN phải chờ đợi 10 - 15 ngày. Cá biệt, có những hồ sơ phát sinh vấn đề quá trình chờ đợi này kéo dài tới gần cả tháng mới kết thúc khiến DN lo lắng sẽ bị cơ quan hải quan phạt do chậm hoàn thiện hồ sơ NK, trong vòng 1 tháng kể từ khi mở tờ khai. “Từ khi triển khai NSW, thực hiện khai báo bằng phương thức điện tử trên NSW, thời gian từ khi khai báo hồ sơ tới khi chính thức thông quan hàng hóa giảm xuống chỉ còn khoảng 3 ngày so với trước đây”, bà Tâm chia sẻ.

Đẩy mạnh kết nối hàng không và đường bộ

Mặc dù là đơn vị dẫn đầu trong việc tham gia NSW, nhưng theo Kế hoạch tổng thể triển khai NSW và Cơ chế một cửa ASEAN giai đoạn 2016 - 2020 tại Quyết định 2185/QĐ-TTg (14/11/2016) thì nhiệm vụ đối với Bộ GTVT vẫn còn chậm, đòi hỏi phải tăng tốc. Theo đó Bộ GTVT cần thực hiện 89 thủ tục, trong khi đến nay mới kết nối được 12 thủ tục.

Thứ trưởng Bộ GTVT Nguyễn Hồng Trường cho hay, quá trình triển khai NSW, Bộ GTVT cũng gặp những khó khăn, vướng mắc nhất định. Đó là các yếu tố pháp lý khi chuyển từ thực hiện hồ sơ giấy sang hồ sơ điện tử. Hiện nay, Bộ GTVT đang tích cực phối hợp với các cơ quan liên quan xây dựng các hành lang pháp lý trình Chính phủ xem xét, phê duyệt quy định thủ tục điện tử đối với tàu thuyền vào, rời cảng biển, cảng thủy nội địa, cảng dầu khí ngoài khơi thông qua NSW.

Trung tuần tháng 2/2017, Bộ GTVT đã ban hành Quyết định 362/QĐ-GTVT, Kế hoạch triển khai NSW đến năm 2020.

Trong số các thủ tục được triển khai mới từ nay đến năm 2018, lĩnh vực có nhiều thủ tục liên quan đến đường bộ thuộc Tổng cục Đường bộ đảm nhận. Đó là các thủ tục quan trọng được DN quan tâm, như: Cấp giấy phép hoạt động vận tải đường bộ quốc tế; cấp giấy phép vận tải qua biên giới Việt Nam - Lào - Campuchia; cấp giấy phép liên vận Việt - Lào cho phương tiện…

Đồng thời, trong giai đoạn từ nay đến hết 2020, Bộ GTVT đặt mục tiêu áp dụng mở rộng ra phạm vi toàn quốc đối với 12 thủ tục đã triển khai; đảm bảo 100% thủ tục được thu phí, lệ phí bằng phương thức điện tử; thực hiện trao đổi và công nhận lẫn nhau các giấy phép được cấp dưới dạng điện tử với các nước ASEAN theo các thỏa thuận, cam kết quốc tế mà Việt Nam là thành viên. Các chứng từ điện tử (giấy phép điện tử, giấy chứng nhận điện tử và các giấy tờ điện tử tương đương) cấp thông qua NSW cũng sẽ được Bộ GTVT sử dụng khi thực hiện các thủ tục hành chính khác có liên quan.

Trí Dũng - Hải Linh