Kênh Chợ Gạo – Tiền Giang. Ảnh: Lộc Huy

Đây được xem là những tiền đề quan trọng để năm 2018 ngành Giao thông triển khai đồng bộ, phát huy triệt để tiềm năng lợi thế mà thiên nhiên ban tặng cho nước ta, góp phần gìn giữ kết cấu hạ tầng giao thông, san sẻ gánh nặng cho đường bộ…

Tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ trong quản lý, bảo trì

Theo Cục Đường thủy nội địa (ĐTNĐ) Việt Nam năm 2017, đơn vị đã rà soát, chỉ đạo tăng cường công tác kiểm tra, giám sát việc thực hiện dự án nạo vét duy tu tuyến luồng ĐTNĐ, vùng nước cảng, bến thủy nội địa kết hợp tận thu sản phẩm; qua đó đã kiến nghị Bộ Giao thông vận tải (GTVT) tạm dừng tất cả các dự án theo chỉ đạo của Chính phủ và Bộ GTVT. Đáng chú ý, đây cũng là năm thứ 2, tiến hành đấu thầu thay vì đặt hàng và ký hợp đồng công tác quản lý, bảo trì thường xuyên các tuyến ĐTNĐ đảm bảo công khai, minh bạch, tiết kiệm cho ngân sách 3% - 5% và nâng cao chất lượng công tác bảo trì; tăng cường công tác kiểm tra quản lý chất lượng công tác quản lý, bảo trì ĐTNĐ theo quy định.

Bên cạnh đó, công tác ứng dụng khoa học công nghệ trong quản lý, bảo trì cũng được đẩy mạnh, Cục ĐTNĐ đã triển khai phần mềm quản lý, khai thác cơ sở dữ liệu kết cấu hạ tầng, thiết bị báo hiệu và cảng bến trên toàn quốc; đã triển khai bổ sung, thay thế 3.875 đèn năng lượng mặt trời có gắn thiết bị giám sát từ xa tình trạng báo hiệu trên các tuyến ĐTNĐ quốc gia; lắp đặt 50 vị trí trạm đọc mực nước tự động và 50 phao báo hiệu bằng vật liệu mới (nhựa PE); lắp đặt thí điểm camera để đếm phương tiện tự động tại 5 vị trí, 55 trạm thu tín hiệu tự động nhận dạng AIS trên các tuyến triển khai thí điểm lắp đặt phần mềm báo tĩnh không trực tuyến tại các cầu thấp và cầu yếu nguy hiểm.

Đồng thời, Cục ĐTNĐ Việt Nam cũng tổ chức triển khai điều tiết bảo đảm giao thông tại 34 vị trí cầu, bãi cạn trọng điểm, đồng thời, đưa ra giải pháp lâu dài bảo vệ an toàn đối với hệ thống cầu đường bộ, đường sắt đáp ứng nhu cầu vận tải; hoàn thành nạo vét đảm bảo chuẩn tắc kỹ thuật tăng cường hiệu quả khai thác các tuyến vận tải thủy kết nối khu vực TP. Hồ Chí Minh - Tây Nam Bộ, các tuyến vận tải ven biển qua cửa sông khu vực; tổ chức triển khai quản lý, khai thác các công trình được bàn giao từ dự án WB5, WB6 để nâng cao hiệu quả khai thác của mạng lưới giao thông thủy (như vận hành khai thác, quản lý âu Rạch Chanh).

Bên cạnh đó, Cục ĐTNĐ Việt Nam cũng tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ trong quản lý, như lắp đặt thiết bị giám sát hành trình trên tàu công tác và các phương tiện thực hiện công tác điều tiết, bảo đảm giao thông các vị trí cầu và các dự án nạo vét luồng đường thủy kết hợp tận thu sản phẩm.

Xúc tiến các nguồn vốn ODA đầu tư kết cấu hạ tầng

Theo Cục trưởng Cục ĐTNĐ Việt Nam Hoàng Hồng Giang, năm 2017 công tác bảo trì KCHTGT ĐTNĐ cũng đã xuất hiện khó khăn như việc thu hút đầu tư xã hội hóa và các nguồn vốn đầu tư gặp nhiều khó khăn, chưa đáp ứng được yêu cầu của ngành. Bên cạnh đó, thiếu các cơ chế chính sách, giải pháp cụ thể đột phá để khuyến khích dịch chuyển lượng hàng vận chuyển bằng đường thủy, tăng vốn cho ĐTNĐ.

Để tháo gỡ các khó khăn trên, Cục trưởng Hoàng Hồng Giang cho biết, năm 2018 Cục ĐTNĐ sẽ tập trung nghiên cứu, đề xuất điều chỉnh các cơ chế, chính sách phù hợp với thực tế, đặc biệt các cơ chế, chính sách thông thoáng để khuyến khích nhà đầu tư tham gia xây dựng KCHTGT ĐTNĐ; xúc tiến các nguồn vốn ODA.

Đồng thời, cơ quan này cũng kiến nghị Chính phủ bố trí vốn để triển khai thực hiện theo hiệp định đã ký kết đối với Cụm công trình kênh nối Đáy - Ninh Cơ; dự án Phát triển các hành lang đường thủy và logistics khu vực phía Nam với chi phí đầu tư dự kiến là 300 triệu USD; trong đó dự kiến 250 triệu USD từ nguồn vốn tài trợ của Ngân hàng thế giới (WB), 50 triệu USD từ nguồn vốn đối ứng của Chính phủ. Cục kiến nghị Bộ GTVT cân đối, bố trí nguồn vốn để tập trung giải quyết những nút thắt về hạ tầng trên các tuyến vận tải huyết mạch như Nâng cấp kênh Chợ Gạo - giai đoạn 2; cải tạo; nâng cấp tĩnh không cầu Đuống trên hành lang VTT số 1, cầu Nàng Hai trên tuyến Sài Gòn - Cần Thơ (qua kênh Lấp Vò); kiến nghị Tổng cục Đường bộ và Tổng công ty Đường sắt bố trí kinh phí điều tiết chống va trôi tại 170 cầu đường bộ, đường sắt yếu (hiện ngành ĐTNĐ đang phải bố trí vốn).

Bên cạnh đó, Cục cũng sẽ rà soát, đề xuất sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện các quy định về bảo trì, định mức kinh tế - kỹ thuật quản lý, bảo trì ĐTNĐ theo hướng tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ, vật liệu mới để nâng cao chất lượng, nâng cao năng suất và hạ giá thành, đồng thời xây dựng để Bộ trình Chính phủ ban hành nghị định quy định về quản lý và bảo trì công trình ĐTNĐ...

Ngoài ra, Cục ĐTNĐ cũng sẽ tiếp tục tăng cường ứng dụng khoa học kỹ thuật, công nghệ, vật liệu mới trong lĩnh vực bảo trì như xây dựng thủy đồ điện tử; lắp đặt các vị trí đọc mực nước tự động cũng như tăng cường công tác quản lý đấu thầu, công tác kiểm tra, giám sát quản lý, bảo trì thường xuyên ĐTNĐ theo quy định; kiến nghị Bộ GTVT, Chính phủ về cơ chế thí điểm đấu thầu theo hình thức khoán gọn thời gian thực 3 năm đối với công tác quản lý, bảo trì thường xuyên ĐTNĐ…

Trí Dũng