Chia sẻ tại Diễn đàn quan hệ lao động Việt Nam, ngày 19/4, Thứ trưởng Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội Phạm Minh Huân cho biết, việc tham gia các hiệp định thương mại tự do giúp Việt Nam có lợi thế kinh tế ở những ngành sử dụng đông lao động như dệt may, giày dép… Dự báo có thể tạo thêm hàng triệu cơ hội việc làm mới nhưng cũng tạo ra những thách thức lớn về quan hệ lao động, vì đây luôn là những ngành có độ nhạy cảm cao về quan hệ lao động.

Do đó, các doanh nghiệp tại Việt Nam làm hàng xuất khẩu sẽ phải đáp ứng những yêu cầu ngày càng khắt khe hơn của các nhãn hàng về việc tuân thủ một số yêu cầu về tiêu chuẩn lao động nhằm cải thiện điều kiện lao động.

Toàn cảnh diễn đàn. Ảnh: MĐ

Chia sẻ thêm về vấn đề này, ông Maurizio Bussi, Trưởng nhóm Hỗ trợ kỹ thuật về Việc làm bền vững khu vực Đông Á, Đông Nam Á, Thái Bình Dương cho rằng, lợi ích của hội nhập toàn cầu đều đi kèm với tổn thất trong một số ngành và thị trường lao động.

Theo dự báo của Tổ chức Lao động quốc tế (ILO), sẽ có khoảng 6,5 triệu việc làm mới được tạo ra trên khắp Việt Nam vào năm 2030. Một tỷ lệ đáng kể những việc làm nói trên có liên quan đến các luồng thương mại mở rộng, đặc biệt là trong các ngành sản xuất để xuất khẩu.

Ông cũng cho rằng, để hưởng lợi đầy đủ từ TPP và các Hiệp định Thương mại tự do, Việt Nam sẽ phải tiến hành những cải cách quan trọng và rộng khắp nhằm cải thiện môi trường kinh doanh, hệ thống pháp luật và nhất là các thiết chế về thị trường lao động. Điều này phải được thực hiện trên nguyên tắc đối thoại xã hội vì đối thoại xã hội hiệu quả sẽ giúp ngăn ngừa và giải quyết tranh chấp lao động, thúc đẩy quan hệ lao động lành mạnh.

Cũng tại diễn đàn, bà Đào Thị Thu Huyền, Chánh văn phòng Văn phòng Tổng giám đốc Công ty Canon Việt Nam cho rằng, nhiều cuộc đình công đáng tiếc xảy ra thực chất là do chưa có sự đối thoại phù hợp giữa hai bên chứ không phải do doanh nghiệp thực hiện sai pháp luật lao động hay người lao động có những hành vi chưa hài lòng với doanh nghiệp.

“Tôi nghĩ đang có rất ít doanh nghiệp thực hiện tốt việc đối thoại vì đối thoại giữa Ban Giám đốc công ty và người lao động còn tồn tại một khoảng cách khá xa, không phải bất kỳ doanh nghiệp nào cũng thực hiện tốt được việc này”. Việc xác định tốt mối quan hệ đối thoại trong công ty là hết sức quan trọng để cải thiện môi trường làm việc, từ đó tăng năng suất lao động của doanh nghiệp.

Trước đó, theo công bố của Bộ Lao động Thương binh và Xã hội, qua hệ lao động hiện không đồng đều giữa các địa phương, các ngành nghề ở các thời điểm khác nhau. Một số địa phương có mức độ tập trung công nghiệp cao như Đồng Nai, Bình Dương, TP Hồ Chí Minh, Bắc Ninh…và những ngành sử dụng đông lao động như dệt may, giày da, chế biến gỗ, chế biến thủy hải sản thì tỷ lệ tranh chấp lao động và đình công vẫn còn cao dù đã giảm dần trong những năm gần đây.

Trong khi đó, những tháng cuối năm khi chuẩn bị điều chỉnh lương tối thiểu và dịp Tết Nguyên đán là những thời điểm nhạy cảm đối với quan hệ lao động. Đáng chú ý, với hơn 5.500 cuộc đình công tới thời điểm hiện tại thì chưa có cuộc nào diễn ra theo đúng trình tự quy định của pháp luật./.

Mai Đan